Een gevelrenovatie is het natuurlijke moment om over de kozijnen te beslissen, en dan gaat het over dertig jaar vooruit. Vraag eerst of vervangen nodig is. Herstel is vaak goedkoper, en de priktest geeft het antwoord. Bij hout is de aanschaf lager en het onderhoud hoger; bij kunststof en aluminium is dat omgekeerd. Reken bij hout de steigerkosten van de schildercyclus mee. Die vergeet vrijwel iedereen. Kunststof kost € 320 tot € 720 per kozijn, hardhout € 500 tot € 1.100, aluminium € 1.300 tot € 2.200. Prijspeil augustus 2026, inclusief montage.
Waar gaat het over?
Rijtjeshuizen uit de jaren zestig en zeventig komen vroeg of laat toe aan groot onderhoud aan de gevel. Dat is het natuurlijke moment om na te denken over de kozijnen. Vervang je ze door hetzelfde, of kies je een ander materiaal? En wat kost dat op termijn werkelijk?
Hoe ontstaat het?
Hardhouten kozijnen zijn de klassieke keuze. Ze zijn goed te repareren, passen bij vrijwel elke woning en zijn in elke gewenste vorm te maken. Ze vragen wel periodiek schilderwerk. Dat onderhoud is de grootste kostenpost over de levensduur.
Kunststof kozijnen vragen weinig onderhoud: schoonmaken en af en toe het hang- en sluitwerk nalopen. Ze zijn niet te schilderen in de klassieke zin, dus de kleurkeuze leg je bij aanschaf vast. Bij beschadiging is repareren lastiger dan bij hout.
Aluminium kozijnen zijn sterk en slank, waardoor je meer glas en minder profiel krijgt. Ze zijn gemoffeld afgewerkt en onderhoudsarm. De aanschafprijs ligt doorgaans het hoogst.
Hoe herken je het?
Voordat je kiest tussen materialen, is de vraag of vervangen wel nodig is. Herstel is vaak goedkoper en bij een monument of beschermd stadsgezicht soms de enige toegestane route.
Prik met een priem in de onderdorpel en in de vier hoekverbindingen van elk kozijn. Gezond hout biedt weerstand, aangetast hout geeft mee als natte kurk. Tot ongeveer drie aangetaste plekken per kozijn is herstel doorgaans voordeliger; daarboven kantelt het naar vervangen.
Kijk daarnaast naar het glas. Condens tussen de ruiten betekent dat de randafdichting is bezweken; dat glas isoleert niet meer naar behoren en is alleen te vervangen, niet te herstellen. Voel op een koude dag langs de ruit: voelt het glas duidelijk kouder dan de kozijnstijl, dan gaat het waarschijnlijk om oud dubbel glas met een u-waarde rond 2,8.
Controleer ten slotte of het kozijn nog haaks in de dag staat en of de aansluiting op het metselwerk dicht is. Een scheef kozijn wijst op beweging in de constructie; dan is een nieuw kozijn geen oplossing maar een nieuwe kier.
Wat kun je zelf doen, en wat niet?
Laat leveranciers de aanschafprijs offreren, en aangeven welk onderhoud wanneer nodig is. Zonder die informatie vergelijk je appels met peren.
Regels en regelgeving
Kozijnen vervangen in dezelfde maat en met hetzelfde aanzicht is meestal vergunningvrij. Verander je de maatvoering, de indeling of het aanzicht van de gevel, dan kan een omgevingsvergunning nodig zijn. Bij een monument of beschermd stadsgezicht geldt dat vrijwel altijd. Controleer dit bij je gemeente via het Omgevingsloket voordat je opdracht geeft.
Vervang je tegelijk het glas door isolatieglas, dan kan de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE) van toepassing zijn. Voorwaarden en bedragen wijzigen jaarlijks, dus controleer de actuele regeling bij RVO voordat je de opdracht verstrekt. Belangrijk: bij de meeste regelingen moet je de aanvraag doen nadat het werk is uitgevoerd maar binnen een vaste termijn, en gelden minimale isolatiewaarden.
Nieuw sinds 1 januari 2024 is de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen. Bij vergunningplichtig werk in gevolgklasse 1 moet je aannemer je bij oplevering een opleverdossier geven. Vraag daarom.
Wat betekent dit voor jou?
- Een gevelrenovatie is het moment om ook naar de gevelindeling te kijken. Neem in die afweging het glas mee: de kozijnen vervangen zonder het glas te verbeteren is een gemiste kans, want de steiger staat er toch al.
- koper
- vraag bij bezichtiging naar de ouderdom van de kozijnen en het laatste schilderwerk. Dat scheelt zo een grote post.
- woningeigenaar
- begin met de vraag hoe lang je nog blijft wonen. Blijf je kort, dan weegt de aanschafprijs zwaarder. Blijf je lang, dan weegt het onderhoud zwaarder.
- vve
- VvE-lidkozijnen in een appartementencomplex zijn vaak gemeenschappelijk. De keuze hoort dan in het meerjarenonderhoudsplan.
- huurder
- je hebt hier geen zeggenschap over, maar bij een renovatievoorstel mag je vragen wat het betekent voor je energierekening en je huur.
- zelfbouwer
- bedenk dat je de onderhoudslast van je materiaalkeuze de rest van de levensduur meedraagt.
Checklist
- 1. Hoeveel plekken per kozijn zijn aangetast bij de priktest?
- 2. Zit er condens tussen de ruiten?
- 3. Voelt het glas duidelijk kouder dan het kozijnhout?
- 4. Staat het kozijn nog haaks, of is er beweging in het metselwerk?
- 5. Zijn de kitnaden rond glas en metselwerk nog heel?
- 6. Woon ik in een beschermd stadsgezicht of is dit een monument?
- 7. Heb ik het adres gecontroleerd via het Omgevingsloket?
- 8. Is de gevel gemeenschappelijk, zodat de VvE erover beslist?
- 9. Zijn de offertes vergelijkbaar op glassoort, beslag, ventilatierooster en afwerking binnen en buiten?
- 10. Is de ventilatie meegenomen, zodat beter glas geen vochtprobleem oplevert?
Veelgestelde vragen
Moet ik wel vervangen?
Wat betekent condens tussen de ruiten?
Welk materiaal is het goedkoopst?
Waarom telt de steiger mee?
Heb ik een vergunning nodig?
Krijg ik subsidie?
Ik woon in een appartement, wie beslist?
Zie voor meer informatie
Reacties
De Builddocs-redactie
Redactie ·
Builddocs verdient aan affiliate-doorklikken en aan abonnementen. Dat staat hier omdat het uitmaakt bij het lezen van een vergelijking.
Meer over de auteurMinder
Onder een redactiestuk staat geen naam omdat er geen persoon achter zit, maar omdat de verantwoordelijkheid bij Builddocs als geheel ligt. Elk document heeft een datum waarop het is gecontroleerd; ontbreekt die, dan staat dat er ook.