Waarom is de kier rond mijn stompe deur ongelijk?

Waarom dat zo is

Een opdekdeur is dikker dan de sponning en heeft aan drie zijden een uitsparing, het opdek, waarmee de deur over het kozijn heen valt. De kier tussen deur en kozijn zit daardoor verborgen achter de rand; een kozijn dat een paar millimeter scheef staat, valt niet op. Dat is de reden dat opdekdeuren in de naoorlogse woningbouw standaard werden: ze zijn vergevingsgezind voor de bouwtolerantie.

Een stompe deur heeft die rand niet. Hij is een vlakke plaat die in de sponning valt, en de kier rondom is zichtbaar als een lijn. Om die lijn gelijk te krijgen, moeten deur en kozijn samen kloppen: het kozijn haaks en in het lood, de deur precies op maat, de scharnieren in één lijn. Een afwijking van twee millimeter over de hoogte van de deur is bij een opdekdeur onzichtbaar en bij een stompe deur een schuine kier.

In een bestaande woning staan kozijnen bijna nooit zuiver. Ze zijn gesteld met de tolerantie van de bouwtijd, de wand is gestuukt, het huis heeft gezet. Wie stompe deuren in oude kozijnen hangt, ziet dat allemaal terug in de kier. Vandaar dat stompe deuren vaak samen met nieuwe kozijnen worden geleverd, of als maatwerk per kozijn.

Waar de kier ongelijk is, zegt waar de fout zit. Een kier die van boven naar beneden toeneemt aan de slotzijde: de deur hangt scheef of het kozijn staat uit het lood. Een kier die aan de bovenkant breder is aan één kant: het kozijn is niet haaks. Een kier die verandert als de deur dichtgaat: de scharnieren staan niet in één lijn en de deur draait in een boog.

Wat je nu kunt doen

Meet het kozijn: een waterpas langs beide stijlen voor het lood, een winkelhaak in de bovenhoeken voor de haaksheid, en de diagonalen van de sponning. Verschillen de diagonalen, dan is het kozijn uit de haak.

Bij een kozijn dat in het lood en haaks staat maar een schuine kier: laat de scharnieren verstellen of verplaatsen. Moderne scharnieren zijn in drie richtingen te stellen.

Bij een kozijn dat licht scheef staat: laat de deur bijschaven aan de slotzijde, zodat de kier gelijk wordt. Dat kan tot enkele millimeters zonder dat het opvalt.

Bij een kozijn dat duidelijk uit het lood of uit de haak staat: het kozijn stellen is de enige echte oplossing, en dat betekent vaak de aftimmering eraf.

Kies bij een volgende deur een fabrikant die de deur op maat maakt op de gemeten sponning. Reken op € 150 tot 400 meerprijs per deur voor maatwerk ten opzichte van een standaardmaat.