Waarom voorbereiding tachtig procent van schilderen is

Waarom hechting alles bepaalt. Een verflaag faalt zelden doordat de verf slecht is. Hij faalt doordat hij loslaat: van de ondergrond, of van de laag eronder. Dat gebeurt bij vuil, bij vet, bij vocht, bij een glad oppervlak, bij een laag die zelf al los zat, en bij twee producten die niet op elkaar passen.

De stappen die er werkelijk toe doen:

Beoordelen wat er zit. Wat is de ondergrond, welke verf zit erop, en hoe vast zit die? Een simpele test: plak stevig plakband op het oude werk en trek het er in één keer af. Komt er verf mee, dan zit de bestaande laag los en moet die eraf.

Schoonmaken en ontvetten. Vet van handen, keukendamp, uitlaatgassen en atmosferisch vuil zitten op elk oppervlak dat jarenlang heeft gestaan. Wassen met een geschikt reinigingsmiddel en goed naspoelen is de meest overgeslagen stap en de meest bepalende.

Losse en beschadigde delen verwijderen. Krabben en schuren tot je op vast materiaal zit. Bij buitenwerk betekent dat vaak meer wegnemen dan je zou willen.

Houtrot aanpakken. Verf over rot hout houdt het vocht binnen en versnelt de schade. Uitsnijden en herstellen, of het onderdeel vervangen.

Schuren. Niet om het glad te maken maar om het ruw te maken: een gladde laag geeft geen hechting. Bij glanzende ondergronden is dit onmisbaar.

Stofvrij maken. Nat afnemen na het schuren. Verf op stof hecht op stof.

Plamuren en opnieuw schuren, waar het oppervlak niet vlak is.

Gronden. Op kaal hout, op plamuur, op een poreuze ondergrond en bij een overgang tussen systemen. De grondlaag is degene die hecht; de aflaklaag is degene die er mooi uitziet.

En pas dan schilderen, in dunne lagen, met droogtijd ertussen.

Waar mensen het weglaten, in volgorde van hoe vaak het misgaat:

Het ontvetten. Wordt vrijwel altijd overgeslagen omdat het oppervlak schoon lijkt.

Het schuren van glanzende ondergronden.

De grondlaag, omdat het "toch nog een laag krijgt".

De droogtijd tussen de lagen — verf die niet is doorgehard, blijft zacht en gaat plakken.

En het afplakken en afdekken, waarna de helft van de tijd opgaat aan het bijwerken van wat er is geknoeid.

Over de omstandigheden. Verf heeft een temperatuurbereik en een luchtvochtigheidsbereik nodig, en dat staat op de bus. Buiten schilderen bij te lage temperatuur, in de volle zon, of laat op de dag wanneer de dauw valt, geeft een laag die niet goed uithardt. Dat is de reden dat buitenschilderwerk seizoensgebonden is.

En het punt waar je op moet letten bij oud werk: verflagen in woningen van voor de jaren zeventig kunnen lood bevatten. Droog schuren daarvan brengt loodstof in de lucht. Werk nat, of laat het over aan iemand die daarop is ingericht.

De vuistregel die klopt. Als je aan het eind van een schilderdag alleen hebt geschuurd, gewassen en geplamuurd, ben je precies op schema.

Beeld en bijschriften

Aanbevolen: de negen stappen op volgorde, met de tijd die elk in beslag neemt.

Aanvullend beeld: de plakbandtest op bestaand werk, met en zonder verf die meekomt.

De grondlaag die hecht naast de aflaklaag die er mooi uitziet.

Buitenschilderwerk bij te lage temperatuur of in de volle zon, met de laag die niet uithardt.

Veelgestelde vragen

Waarom faalt een verflaag? Zelden door de verf; vrijwel altijd door gebrekkige hechting aan de ondergrond.

Hoe test ik of de oude laag vastzit? Plak stevig plakband op het werk en trek het er in één keer af.

Welke stap wordt het vaakst overgeslagen? Het ontvetten, omdat het oppervlak schoon lijkt.

Waarom schuren? Niet om glad te maken maar om ruw te maken, want een gladde laag hecht niet.

Wat doet de grondlaag? Die hecht; de aflaklaag zorgt voor het uiterlijk.

Waarom is buitenschilderwerk seizoensgebonden? Verf heeft een temperatuur- en luchtvochtigheidsbereik nodig dat op de bus staat.

Waar let ik op bij oud werk? Verf van vóór de jaren zeventig kan lood bevatten; werk nat of laat het over.