Wat is een altijd open pad bij het zoneren van de verwarming?

Waarom dat zo is

Een centrale verwarming is een gesloten kring. De ketel of warmtepomp verwarmt water, een pomp stuurt het door de leidingen naar de radiatoren of de vloerverwarming, en het komt afgekoeld terug. De pomp moet altijd ergens heen kunnen; hij is niet gemaakt om tegen een dichte kring te drukken.

Bij een traditionele installatie met een kamerthermostaat is dat nooit een probleem: de thermostaat zet de ketel uit als het warm genoeg is, en zolang de ketel brandt staan er genoeg radiatoren open. Bij zoneren verandert dat. Slimme radiatorknoppen sluiten de radiatoren in kamers die niet worden gebruikt, en op een dag dat alleen de woonkamer warm hoeft te zijn en die op temperatuur is, kan het gebeuren dat álle knoppen dicht staan terwijl de ketel nog draait. De pomp drukt dan tegen dichte kranen. De druk loopt op, de doorstroming valt weg, de ketel merkt dat het water te snel te warm wordt en schakelt uit, koelt af, schakelt in; dat pendelen kost rendement en slijt de ketel. Bij een warmtepomp is het erger: die heeft een minimale doorstroming nodig om zijn compressor te beschermen, en zonder die doorstroming gaat hij op storing of raakt hij beschadigd.

Het altijd open pad voorkomt dat. Eén radiator krijgt een gewone kraan die openblijft, zodat er altijd water kan stromen. De badkamer of de gang is daarvoor gebruikelijk: daar is een beetje warmte altijd welkom. Een alternatief is een overstortventiel of een bypass tussen aanvoer en retour dat opent als de druk oploopt; moderne ketels hebben dat soms ingebouwd, warmtepompen zelden genoeg.

Bij vloerverwarming ligt het anders. De verdeler heeft een eigen pomp en een menggroep, en zoneren gebeurt met kleppen per groep. Ook daar hoort een groep of een bypass open te blijven, en de verdeler moet daarvoor zijn ingericht.

Wat je nu kunt doen

Vraag de installateur welke radiator het altijd open pad wordt en of die groot genoeg is voor de minimale doorstroming van de ketel of warmtepomp. Bij een warmtepomp staat die waarde in de documentatie.

Zet op die radiator geen slimme knop en geen thermostaatkraan; een gewone handkraan die openstaat.

Controleer bij een bestaande installatie of er een bypass of overstort is, en of die werkt. Een ketel die vaak kort aan- en uitgaat als de meeste kranen dicht zijn, mist er waarschijnlijk een.

Laat de installatie waterzijdig inregelen als je zoneert. Anders krijgt de ene zone alle stroming en de andere niets, en werkt het zoneren tegen je.

Weet waar de winst zit: zoneren bespaart bij een groot huis met kamers die dagen niet worden gebruikt. Bij een klein huis dat toch overal wordt bewoond, bespaart het weinig en kost het comfort.