Frezen met de bovenfrees: de vijf fouten die het vaakst worden gemaakt

De bovenfrees is het gereedschap dat van een klusser een meubelmaker maakt, en het gereedschap dat het snelst een werkstuk bederft. Vijf fouten komen steeds terug.

Eén: te diep in een keer. Een frees die in een gang de volle diepte moet halen, wordt heet, brandt het hout en slaat terug. Frees in stappen van enkele millimeters, en laat de frees langzaam en met een draaiende beweging in het hout zakken.

Twee: de verkeerde richting. De frees hoort tegen de draairichting in door het hout te gaan; wie meeloopt, wordt door de machine meegetrokken en verliest de controle. Voel het verschil aan een reststuk voordat je aan het werkstuk begint.

Drie: geen aanslag of geleider. Uit de vrije hand freest niemand recht. Een rechte lat met klemmen, een parallelaanslag of een sjabloon met een kopieerring bepaalt de lijn; de machine volgt. Voor een cirkel: een spijker als middelpunt en een dunne plank als passer.

Vier: uitsplinteren aan het eind. Waar de frees het werkstuk verlaat, breken de vezels uit. Klem een offerblokje van resthout tegen de uitloop, of snijd de contour vooraf in met een afbreekmes, zodat de vezels netjes afbreken.

Vijf: de frees niet schoonhouden. Hars en verbrande houtresten op de snijkanten maken een scherpe frees bot en heet. Reinig na elke klus met een harsoplosser en bewaar de frezen los van elkaar, met de snijkanten beschermd.

En de fout eronder: geen bril en geen afzuiging. Een bovenfrees slingert spaanders met kracht weg en maakt fijn stof; oog- en gehoorbescherming en een stofzuiger op de afzuigaansluiting horen bij elke gang.