Koudebruggen zoek je in de winter, niet in de zomer

Om een koudebrug te zien, heb je temperatuurverschil nodig. Bij tien graden buiten en twintig binnen is het verschil tussen een koudebrug en de rest van de wand een paar tienden van een graad; dat voel je niet en dat zie je niet. Bij nul graden buiten loopt datzelfde verschil op tot enkele graden, en dan wordt het merkbaar met je hand en soms zichtbaar met het blote oog.

Er zijn drie manieren om ze te vinden, oplopend in kosten.

De eerste is met je hand, op een koude ochtend voordat de verwarming lang heeft gedraaid. Loop met een vlakke hand langs de aansluitingen: waar de buitenmuur het plafond raakt, waar hij de vloer raakt, langs de kozijnen, in de hoeken, bij een dakkapel, en bij de plek waar een balkon of een galerij de gevel binnenkomt. Je zoekt geen tocht maar een koud oppervlak. Het verschil tussen het midden van de wand en de hoek is op zo'n ochtend goed voelbaar.

De tweede is met je ogen, en die werkt alleen op precies de goede dag. Bij vorst met wat vocht in de lucht, of bij een woning die net verwarmd is na een koude nacht, tekenen koudebruggen zich af op de gevel: rijp dat op één strook blijft liggen terwijl de rest ontdooit, of juist een strook die als eerste droog is. Op een plat dak met een dun laagje sneeuw zie je op dezelfde manier waar de isolatie ontbreekt of waar een leiding doorloopt. Dat beeld is er soms maar een uur.

De derde is met een warmtebeeldcamera. Die geeft het duidelijkste resultaat en hij wordt het vaakst verkeerd gebruikt. Een warmtebeeld is alleen betekenisvol als het temperatuurverschil tussen binnen en buiten minstens ongeveer tien graden is, als er geen zon op de gevel heeft gestaan en als de woning al enige tijd op temperatuur is. Een foto op een grijze middag in maart, van een gevel die net in de zon heeft gelegen, laat van alles zien behalve de werkelijkheid. Wie een thermografisch onderzoek laat doen, vraagt dus naar de omstandigheden waaronder is gemeten; zonder die gegevens is het rapport niet te beoordelen.

Wat je met de vondst doet, hangt af van het type. Sommige koudebruggen zijn met beperkte moeite te verhelpen: een niet-geïsoleerde lateibalk boven een raam, een rolluikkast, een radiatornis, of een stuk gevel achter een leidingschacht. Andere zijn constructief en niet weg te nemen zonder ingrijpende ingreep: een doorlopende betonvloer naar een balkon, een galerijplaat, een uitkragende luifel. Bij die tweede groep is het doel niet de koudebrug opheffen maar zorgen dat er geen condens ontstaat, en dat doe je met warmte en ventilatie in plaats van met isolatie.

Er is één inzicht dat het beeld compleet maakt en dat mensen vaak verrast. Isoleren maakt een bestaande koudebrug niet erger, maar wel zichtbaarder. Vóór het isoleren was de hele wand koud en was het verschil klein. Daarna is de wand warm en de koudebrug niet, waardoor het temperatuurverschil groter is geworden en condens zich concentreert op dat ene punt. Wie na een isolatieklus schimmel krijgt op een plek waar het daarvoor droog was, heeft meestal geen fout in de isolatie maar een koudebrug die altijd al bestond.

Daarom hoort het opsporen van koudebruggen vóór het isoleren en niet erna. Het is het enige moment waarop je ze nog kunt meenemen in de aanpak in plaats van erna te repareren.

Beeld en bijschriften

Aanbevolen: de plekken waar je met je hand langs gaat - plafond- en vloeraansluiting, kozijnen, hoeken, dakkapel, balkon.

Aanvullend beeld: rijp op een gevel die op één strook blijft liggen, en sneeuw op een plat dak boven een leiding.

Een warmtebeeld onder juiste en onder verkeerde meetomstandigheden.

Koudebruggen die je kunt opheffen naast koudebruggen die je alleen droog kunt houden.

Veelgestelde vragen

Wat is een koudebrug? Een plek waar de isolatie is onderbroken en de warmte een kortere weg naar buiten vindt.

Waarom vind ik ze alleen in de winter? Omdat je temperatuurverschil nodig hebt; bij tien graden buiten is het verschil te klein.

Hoe zoek ik ze met mijn hand? Met een vlakke hand langs de aansluitingen op een koude ochtend, op zoek naar een koud oppervlak.

Wanneer zie ik ze met het blote oog? Bij vorst met vocht in de lucht, aan rijp die op één strook blijft liggen.

Wanneer is een warmtebeeld betrouwbaar? Bij ongeveer tien graden verschil, zonder zon op de gevel, met de woning op temperatuur.

Wat vraag ik bij een thermografisch rapport? De omstandigheden waaronder is gemeten; zonder die gegevens is het niet te beoordelen.

Wat doe ik bij een constructieve koudebrug? Niet opheffen maar condens voorkomen, met warmte en ventilatie in plaats van isolatie.