Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Begrip

Warmtegeleiding

Onderwerp Energie

Ook: Warmtegeleiding · geleiding · conductie · warmtegeleidingsvermogen · thermische geleiding

In het kort

Warmtegeleiding is warmte die door een materiaal heen trekt, van de warme naar de koude kant, zonder dat er iets stroomt of straalt. Zo verliest een muur warmte naar buiten en voelt een tegelvloer kouder dan hout. Naast convectie en straling is het de derde weg van warmte, en de weg waar isolatie op ingrijpt.

In andere talen

Engels
Thermal conduction
Duits
Wärmeleitung
Frans
Conduction thermique
Spaans
Conducción térmica
Portugees
Condução térmica
Italiaans
Conduzione termica

Er staat meer over warmtegeleiding

Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.

Abonnement bekijkenInloggen

Uitgebreid

Pak in een koude schuur een hamer vast met de ene hand om de stalen kop en de andere om de houten steel. Ze hebben dezelfde temperatuur, en toch voelt het staal ijskoud en het hout niet. Dat is warmtegeleiding. Het staal voert de warmte van je hand snel weg, het hout nauwelijks. Je voelt niet de temperatuur van het materiaal, je voelt hoe hard het aan je warmte trekt.

In een gebouw gebeurt hetzelfde op grote schaal, de hele winter door. De warmte in de woonkamer trekt door de gevel, het dak, de vloer en het glas naar buiten. In een vaste stof gaat dat op één manier: de deeltjes aan de warme kant trillen harder en geven die beweging door aan hun buren, laag voor laag, tot aan de koude kant. Er beweegt verder niets. Hoe snel het gaat, hangt af van drie dingen: het materiaal, de dikte en het temperatuurverschil.

Het materiaal maakt het grootste verschil. Metalen geleiden warmte heel goed, steen en beton redelijk, hout matig, en stilstaande lucht bijna niet. Tussen koper en stilstaande lucht zit een factor van meer dan tienduizend. Daarom werkt isolatie zoals het werkt: glaswol, schuim en houtvezel zijn bijna geheel lucht, opgesloten in kleine cellen of tussen vezels, zodat de lucht niet kan stromen. Het vaste materiaal eromheen is alleen het skelet dat de lucht stilhoudt.

De dikte telt rechtevenredig. Een twee keer zo dikke laag laat de helft door. Daar komt de vuistregel uit dat isoleren lineair werkt en dat de eerste centimeters het meest opleveren: de stap van niets naar vijf centimeter haalt veel meer weg dan de stap van vijftien naar twintig.

Het temperatuurverschil is de drijvende kracht. Bij tien graden verschil stroomt er twee keer zoveel warmte als bij vijf. Een muur verliest dus het meest in een koude nacht, en een vloer boven een kruipruimte minder dan een gevel, omdat het onder de vloer minder koud is dan buiten.

Geleiding is ook de route voor ongewenste warmte. Een betonnen balkon dat in één stuk doorloopt van de woonkamervloer naar buiten, een stalen ligger die door de gevel steekt, een aluminium kozijn zonder onderbreking: overal waar een goed geleidend materiaal van binnen naar buiten loopt, ontstaat een snelweg voor warmte. Dat heet een koudebrug. Aan de binnenkant is die plek kouder dan de rest, en daar slaat vocht neer en groeit schimmel.

En geleiding verklaart het comfort van een vloer. Een tegelvloer en een kurkvloer in dezelfde kamer hebben dezelfde temperatuur. Op blote voeten voelt de tegel koud, omdat steen de warmte uit je voet snel wegvoert. Met vloerverwarming draait dat om: dan is het juist de goede geleiding van de tegel die de warmte snel naar boven brengt.

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.