Waarom collectieve ventilatie de meeste klachten oplevert

Hoe het werkt. Een centrale ventilator op het dak trekt lucht af uit de natte ruimten van alle appartementen: keuken, badkamer, toilet. Verse lucht komt binnen via roosters in de gevel of via kieren. Het systeem is één geheel: wat er in de ene woning gebeurt, beïnvloedt de andere.

Dat laatste is de kern van vrijwel elk probleem.

De vijf storingen die het vaakst voorkomen:

De ventilator staat te laag afgesteld of is stuk. Onderhoud aan een dakventilator gebeurt zelden uit zichzelf; hij draait tot hij het niet meer doet. Bewoners melden vocht en schimmel, en de oorzaak zit vier verdiepingen hoger.

Iemand heeft een afzuigkap op het collectieve kanaal aangesloten. Dat is niet toegestaan en het gebeurt voortdurend. Een motorkap blaast lucht en vet in een kanaal dat is ontworpen om af te zuigen — met als gevolg kookluchtjes bij de buren, vetaanslag in het kanaal en een verstoorde balans in het hele systeem. Bij klachten over etensgeur uit een andere woning is dit vrijwel altijd de oorzaak.

De ventielen zijn dichtgedraaid of dichtgeplakt. Bewoners die tocht of geluid ervaren, sluiten het ventiel af. Daarmee verandert de verdeling over het hele systeem, en gaan andere woningen te veel of te weinig afzuigen.

De kanalen zijn vervuild. Twintig jaar vet en stof verkleint de doorlaat. Reiniging is een aparte opdracht en hij staat zelden in het MJOP.

En de toevoer ontbreekt. Na het vervangen van kozijnen of na na-isolatie is een gebouw dichter geworden. Zonder toevoerroosters kan de afzuiging niets afvoeren, hoe hard hij ook draait. Dit is de meest voorkomende bijwerking van verduurzaming in gestapelde bouw.

Waarom het bij de VvE hoort. De installatie bedient meerdere appartementen en is daarmee vrijwel altijd gemeenschappelijk, tot en met het ventiel in de woning of tot aan de aansluiting daarvan — kijk in het reglement waar precies de grens ligt. Het onderhoud is dus een taak van de vereniging, en dat betekent dat het in de begroting en in het onderhoudsplan hoort.

Wat een VvE zou moeten regelen:

Periodiek onderhoud van de ventilator, met een contract en een vast interval, net als bij een lift.

Kanaalreiniging als terugkerende post, met een interval dat past bij het gebouw.

Een inregelrapport. Een systeem hoort te worden ingeregeld zodat elke woning de capaciteit krijgt die hij nodig heeft. Vraag of dat ooit is gebeurd; bij oudere complexen is het antwoord vaak nee, en dan is inregelen de goedkoopste ingreep met het grootste effect.

Een duidelijke regel over afzuigkappen, opgenomen in het huishoudelijk reglement, met uitleg waarom: geen motorkap op het collectieve kanaal, wel een recirculatiekap of een oplossing die de installateur bevestigt als geschikt.

En een meldpunt. Klachten over vocht, schimmel, geur en tocht horen op één plek binnen te komen, zodat het patroon zichtbaar wordt. Drie losse klachten uit drie woningen zijn drie klachten; drie klachten op één lijst zijn een storing.

Voor de bewoner. Draai je ventiel niet dicht en plak het niet af, hoe verleidelijk ook. Meld het in plaats daarvan: tocht en geluid zijn op te lossen aan de installatiekant, en dichtdraaien verplaatst het probleem naar je buren en levert je op termijn vocht op in je eigen woning.

Beeld en bijschriften

Aanbevolen: een motorkap die op het collectieve kanaal is aangesloten, met de vetaanslag en de kookluchtjes bij de buren.

Aanvullend beeld: een dakventilator die tot storing heeft doorgedraaid, met het onderhoudsinterval dat ontbrak.

Een dichtgeplakt ventiel en het effect daarvan op de verdeling in het hele systeem.

Een gevel na kozijnvervanging zonder toevoerroosters.

Veelgestelde vragen

Waarom ruik ik het eten van de buren? Vrijwel altijd doordat iemand een motorkap op het collectieve afzuigkanaal heeft aangesloten.

Mag ik mijn ventiel dichtdraaien? Nee. Dat verstoort de verdeling over het hele systeem en geeft jou op termijn vocht.

Van wie is de installatie? Vrijwel altijd gemeenschappelijk; het reglement bepaalt waar precies de grens ligt.

Wat hoort er in het onderhoudsplan? Periodiek onderhoud van de ventilator, kanaalreiniging, en een inregelrapport.

Waarom werkt de afzuiging niet na na-isolatie? Zonder toevoerroosters kan de afzuiging niets afvoeren, hoe hard hij ook draait.

Wat is de goedkoopste ingreep met het grootste effect? Inregelen, want bij oudere complexen is dat vaak nooit gebeurd.

Wat doe ik met tocht of geluid? Melden in plaats van afplakken; het is aan de installatiekant op te lossen.