Zelfbouw- en CPO-loketten van gemeenten - waar de kavels werkelijk vandaan komen

Bouwkavels in Nederland zijn vrijwel altijd van de gemeente, en de gemeente bepaalt de spelregels. Wie serieus met zelfbouw of met collectief particulier opdrachtgeverschap bezig is, komt daarom altijd bij de gemeentelijke site uit en niet bij een landelijk overzicht.

Voor de grote en middelgrote steden staat elders in deze rubriek een aparte pagina, met per gemeente de ingang en de eigenaardigheden: Amsterdam, Almere, Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Eindhoven, Groningen, Nijmegen, Tilburg, Breda, Arnhem, Apeldoorn, Zwolle, Haarlem, Amersfoort, 's-Hertogenbosch, Deventer, Enschede, Maastricht, Ede, Dordrecht, Zaanstad, Helmond en Leeuwarden. Deze pagina is voor alle andere gemeenten, en voor wat overal geldt.

Zoek op de site van je gemeente op "zelfbouw", "kavels" of "CPO". Vind je niets, bel dan het grondbedrijf of de stadsmakelaar; het aanbod staat lang niet altijd online en een collectief dat zich vroeg meldt, staat sterker dan een dat op een aanbodpagina wacht.

Waar je op let, want dit verschilt per gemeente en het bepaalt je begroting:

Eigendom of erfpacht. In een deel van de grote steden wordt grond in erfpacht uitgegeven. Vraag naar de canon, of die is afgekocht, de looptijd en het moment van herziening voordat je iets doorrekent.

De uitgifteregels. Loting, inschrijving op volgorde, bieding, of gunning op plan. Bij loting is snelheid zinloos. Bij bieding is de kavelprijs een uitkomst en geen gegeven. Bij gunning op plan investeer je vooraf in een ontwerp zonder zekerheid.

Het kavelpaspoort. Daarin staat wat er op dat perceel mag: bouwvlak, bouwhoogte, rooilijn, bebouwingspercentage, parkeren op eigen terrein, soms de kapvorm. Dit document is bepalender voor je ontwerp dan welke wens ook.

De bouwplicht en de boete. Vrijwel elke gemeente eist dat je binnen een bepaalde termijn bouwt, met een boete per maand als dat niet lukt. Dat staat in de reserverings- of koopovereenkomst; lees die vóór de inschrijving.

De aansluitkosten en de netcapaciteit. Water, elektra, riolering en soms warmte staan los van de kavelprijs. In delen van het land is een aansluiting bovendien niet vanzelfsprekend op korte termijn.

De grondprijzennota. Bijna elke gemeente publiceert er een. Daarin staat welke prijs per functie wordt gehanteerd, en daarmee kun je een kavel beoordelen voordat er een vraagprijs ligt.

Bij CPO doet de gemeente vaak meer dan grond leveren. Sommige reserveren locaties voor collectieven, sommige werken met een inschrijfregister waarin je als vereniging of cooperatie moet staan voordat je mag meedoen, en sommige subsidieren de begeleiding. Dat verschil is groot en het staat op de gemeentelijke site.