Naar de inhoud

Bèta: aanmelden en abonneren kan nog niet.

Stappenplan · 22 stappen

Omgevingsvergunning aanvragen

Onderwerp Regels en geld

Bijgewerkt 21 november 2026 · gecontroleerd op 20 november 2026

Secties zijn ingeklapt zodat je kunt kiezen wat je leest. Tik op een kop om hem te openen.

Wat gebruik je waarvoor?

Drie pagina's over hetzelfde werk, met een andere vraag erachter. Kies verkeerd en je leest het verkeerde antwoord.

Stappenplan

Het werk in stappen, met wat er per stap misgaat.

Gebruik dit als je het zelf doet of wilt volgen.

Niet voor: een vakman aansturen — dan een werkomschrijving.

Werkomschrijving

Wat je aan een vakman meegeeft, in zijn taal.

Gebruik dit als je het laat doen en offertes wilt vergelijken.

Niet voor: zelf uitvoeren — dan een stappenplan.

Gebrek

Wat je ziet, wat het meestal is, en wanneer het ernst wordt.

Gebruik dit als er iets mis is en je nog niet weet wat.

Niet voor: werk plannen — dat begint pas als je weet wat het is.

Het korte antwoord

Een omgevingsvergunning aanvragen voor een verbouwing of aanbouw aan je eigen woning: nagaan of het moet, de stukken laten maken, indienen in het Omgevingsloket en het besluit afwachten.

Gemiddeld, een paar avonden eigen werk en daarna acht weken wachten. Leges en tekenwerk samen kosten voor een gewoon verbouwplan € 1.200 tot € 6.500.

De gemeente toetst twee dingen apart: past het plan in het omgevingsplan, en voldoet het technisch aan het Besluit bouwwerken leefomgeving. Een dakkapel kan voor het eerste vergunningplichtig zijn en voor het tweede niet.

Een vergunning van rechtswege bestaat onder de Omgevingswet niet meer. Beslist de gemeente niet op tijd, dan stuur je een ingebrekestelling.

Bouw je een nieuwe grondgebonden woning, dan komt er een bouwmelding met een kwaliteitsborger bij, uiterlijk vier weken voor de start.

Moeilijkheid
Gemiddeld
Tijd
Twee tot vier avonden eigen werk, plus acht weken behandeling die de gemeente eenmaal met zes weken kan verlengen
Kosten
€ 1.200 tot € 6.500 voor leges en tekenwerk samen bij een gewoon verbouwplanbespaart € 300 tot € 1.200 als je zelf indient in plaats van een adviseur die de aanvraag begeleidt tegenover uitbestedenprijspeil augustus 2026

Je wilt een aanbouw van vier meter diep aan de achterkant, en daarvoor gaat een stuk van de achtergevel eruit. Of je wilt een dakkapel aan de straatkant, of een garage die een werkkamer wordt. Dan is de kans groot dat je een omgevingsvergunning nodig hebt, en dit stappenplan laat zien hoe je die aanvraagt zonder dat hij maanden blijft hangen.

Het gaat over de aanvraag door een particuliere eigenaar voor een bouwplan aan of bij de eigen woning. Je loopt door de vergunningcheck, het tekenwerk, de indiening, de termijnen en het besluit, en je ziet wat er verandert als je een nieuwe woning bouwt.

De meeste aanvragen lopen niet vast op de inhoud maar op de papieren. Een tekening zonder maatvoering, een ontbrekende constructieberekening of een plan dat net buiten het bouwvlak valt, kost je eerst een aanvulverzoek en dan weken. Wie de volgorde aanhoudt, krijgt in de meeste gevallen binnen acht weken een besluit.

Woon je in een appartement, dan heb je voor werk aan het gebouw ook de vereniging van eigenaars nodig. Dat is een apart spoor en het staat hier alleen genoemd.

Je eigen maten

Vul in hoe groot het bij jou is. De materiaalhoeveelheden hieronder rekenen meteen mee, en op de prijsgidsen en werkomschrijvingen staan je maten er al in.

Wand, vloer, dak of gevel — waar het werk over gaat.

Naden, plinten, goten, dakranden.

Ramen, deuren, radiatoren, punten.

Je maten blijven in deze browser staan en gaan niet naar ons toe.

Veiligheid en voorbereiding

Begin niet met slopen of bouwen voordat de vergunning er is en in werking is getreden. Een aannemer die zegt dat hij alvast de fundering kan storten, neemt een risico dat bij jou terechtkomt. Bouwen zonder vereiste vergunning kan leiden tot een last onder dwangsom, en de vergunning die je daarna alsnog aanvraagt kost evenveel als eerst.

Leg het plan vast in maten voordat je iets aanvraagt of laat tekenen: diepte, breedte, hoogte, de afstand tot de erfgrens en welke muren eruit gaan. De vergunningcheck en het omgevingsplan werken met maten, en een plan in woorden geeft een antwoord in woorden.

Raakt het plan een muur waarvan je niet zeker weet of hij draagt, ga er dan van uit dat hij draagt tot een constructeur anders zegt. Dat bepaalt of er een berekening bij de aanvraag moet en of er een technische vergunning nodig is.

Bij een woning van voor 1994 die je deels sloopt, hoort een asbestinventarisatie vóór de sloop. Een sloopmelding en een vergunningaanvraag zijn twee aparte procedures.

Plan terug vanaf de gewenste startdatum van de aannemer. Reken voor de voorbereiding een tot twee maanden, voor de behandeling acht tot veertien weken, en voor een afwijking van het omgevingsplan een half jaar. Een aannemer met een vaste startdatum in het voorjaar betekent dus indienen in de herfst.

Gebruik de vergunningcheck voor wat hij is: een eerste antwoord op jouw invoer. Je ontleent er geen rechten aan, maar bewaar de uitkomst met datum. Hij laat zien dat je het hebt nagegaan.

Wanneer schakel je een vakman in?

  • Bij een doorbraak in een dragende muur, een opbouw op een bestaande verdieping of een nieuwe fundering laat je een constructeur rekenen. Dat is geen keuze; de gemeente wil de berekening zien.
  • Bij een plan dat afwijkt van het omgevingsplan is een architect of adviseur die de gemeente kent zijn geld vaak waard. Hij weet welke onderbouwing wordt gevraagd en of de afwijking een kans maakt. Voor een adviseur die het hele traject regisseert, reken je op € 1.500 tot € 5.000.
  • Bij een monument of een woning in een beschermd stads- of dorpsgezicht schakel je vroeg iemand in die met de monumentencommissie werkt. Daar is de ruimte kleiner en is de procedure langer.
  • Bij een nieuwe woning kies je de kwaliteitsborger zelf, onafhankelijk van de aannemer. Laat je hem door de aannemer aandragen, vraag dan hoe die onafhankelijkheid is geregeld.
  • Bij een weigering die je wilt aanvechten, of bij bezwaar van de buren tegen jouw vergunning, ga je naar een jurist of je rechtsbijstandverzekeraar. Juridische begeleiding van een bezwaar kost € 1.000 tot € 5.000. Doe dat binnen de termijn: na zes weken is de mogelijkheid van bezwaar voorbij. Is het besluit voorbereid met de uitgebreide procedure, dan sla je het bezwaar over en ga je binnen zes weken in beroep bij de rechtbank.
  • Juridisch voorbehoud: dit is algemene informatie en geen juridisch advies. Wij hebben de regel aan de wettekst getoetst, maar of hij in jouw situatie zo uitpakt, hangt af van feiten en afspraken die wij niet kennen. Laat een concrete kwestie beoordelen door het Juridisch Loket, je rechtsbijstandverzekeraar of een advocaat voordat je een stap zet die je niet kunt terugdraaien.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.