Dakisolatie van binnenuit

Een hellend dak is van twee kanten te isoleren. Van buitenaf, waarbij de pannen eraf gaan en er een isolatiepakket op het dakbeschot komt. Of van binnenuit, tussen en onder de sporen.

Dit artikel gaat over die tweede route: wanneer zij verstandig is, welke opbouw erbij hoort, wat de valkuilen zijn, en wat het kost.

Bij een hellend dak liggen de pannen op panlatten, die op tengels liggen, die op het dakbeschot of direct op de sporen zitten. Pannen zijn niet waterdicht maar waterwerend; wat er tussendoor komt, wordt opgevangen door wat eronder ligt.

Bij daken van vóór ongeveer 1940 ligt daar vaak niets, en dat was ingecalculeerd: de zolder was onverwarmd en er stond genoeg wind onder de pannen om alles droog te houden.

Zodra je die zolder isoleert en gaat bewonen, verandert dat. Er komt warme, vochtige lucht bij een constructie die daar niet op is gebouwd.

De isolatie komt tussen de sporen. Hoe dik dat kan, wordt bepaald door de spoordiepte; bij oude daken is dat vaak niet meer dan zes tot tien centimeter. Wil je een hogere warmteweerstand, dan moet er onder de sporen een tweede laag bij, en dat kost hoogte.

Blijft er boven de isolatie een geventileerde spouw over, dan kan vocht dat er toch in komt, wegwaaien. Vul je de ruimte helemaal, dan moet het dak aan de buitenzijde dampopen zijn; anders zit het vocht klem.

Aan de binnenzijde komt de dampremmende laag. Die houdt de binnenvochtigheid uit de constructie, en hij werkt alleen als hij aaneengesloten is: naden getapet, doorvoeren gedicht, aansluitingen op muur en vloer gemaakt.

De sporen zelf blijven een zwakke plek. Hout isoleert beter dan steen en veel slechter dan isolatiemateriaal; bij isolatie alleen tussen de sporen loopt er over elke spoor een lijn met een lagere waarde. Een doorgaande laag onder de sporen haalt dat weg.

Kijk op zolder wat je ziet als je omhoogkijkt. Zie je de onderkant van de pannen, dan is er geen onderdak. Zie je beschot met dakleer, of folie, dan is er wel iets.

Meet de spoordiepte. Die bepaalt de maximale dikte tussen de sporen en dus wat er zonder extra hoogteverlies haalbaar is.

Meet de hart-op-hartafstand van de sporen. Die bepaalt de breedte van het isolatiemateriaal en hoeveel snijverlies je krijgt.

Kijk naar de staat van het hout. Verkleuring, zachte plekken en boorgaatjes zijn een reden om eerst dat op te lossen; wat je inpakt, kun je daarna niet meer zien.

Kijk of er inbouwspots gepland zijn. Zo ja, dan is dat het moment om te kiezen voor een installatiezone of voor opbouwverlichting.

Kijk naar de aansluitingen: de muurplaat onderaan, de nok bovenaan, de knieschotten, het dakraam en de dakkapel. Op elk daarvan loopt de isolatie dood.

Kijk of het dak binnen afzienbare tijd toe is aan vervanging. Is dat zo, dan is van binnenuit isoleren tweemaal betalen.

Zelf doen: vaststellen of er een onderdak is en wat de spoordiepte is.

Zelf doen: het hout beoordelen en aangetast hout vervangen voordat je isoleert.

Zelf doen: isolatie tussen de sporen aanbrengen, passend en zonder samendrukken.

Zelf doen: de dampremmende laag aanbrengen, de naden tapen en de doorvoeren met een manchet dichten.

Zelf doen: een installatiezone maken en de verlichting daarin houden.

Niet zelf doen: bepalen of de opbouw zonder geventileerde spouw kan bij een dak zonder dampopen onderdak.

Niet zelf doen: constructief werk aan sporen of aan de muurplaat.

Wat je nooit moet doen: de isolatie tot tegen het beschot drukken terwijl er geen dampopen onderdak is. De geventileerde spouw is dan de enige route waarlangs vocht nog weg kan.

Bij verbouw geldt het rechtens verkregen niveau als ondergrens, met een eis aan de warmteweerstand van het aangebrachte deel.

Voor subsidie op isolatiemaatregelen gelden minimale waarden voor de warmteweerstand en vaak een eis aan het aantal vierkante meters dat in één keer wordt aangebracht. Toets de voorwaarden vóór de opdracht.

Wordt de zolder een verblijfsruimte, dan gelden aanvullende eisen aan daglicht, ventilatie, plafondhoogte en vluchtroute. Dat is een ander vraagstuk dan isoleren alleen.

De verwerkingsvoorschriften van de fabrikant bepalen of er geventileerd moet worden boven de isolatie en welke folie bij welke opbouw hoort.

Bij een dakkapel of een dakraam plaatsen komt er een vergunningvraag bij; aan de achterzijde is dat vaak vergunningvrij, aan de voorzijde doorgaans niet.

In een VvE is het dak gemeenschappelijk. Isoleren aan de binnenzijde raakt jouw gedeelte en de aansluiting op de constructie is gemeenschappelijk; leg het voor aan de vergadering.