Geluidsoverlast tussen woningen

Je hoort de buren lopen, een stoel schuiven, de wasmachine. Dat is de meest voorkomende klacht in appartementengebouwen en in rijtjeswoningen, en tegelijk het onderwerp waarover de meeste onjuiste adviezen circuleren.

Dit artikel legt uit welke twee soorten geluid er zijn, waarom de ene veel lastiger op te lossen is dan de andere, en welke maatregelen echt helpen. Want het merendeel van wat mensen proberen, werkt niet.

Er zijn twee soorten en dat onderscheid bepaalt alles.

Luchtgeluid ontstaat in de lucht: praten, muziek, televisie. Het plant zich voort door de lucht en zet de scheidingswand in trilling. Daar helpt massa tegen: hoe zwaarder de wand, hoe minder er doorkomt.

Contactgeluid ontstaat door aanraking van de constructie: voetstappen, een stoel die schuift, een deur die dichtvalt, een wasmachine die centrifugeert. Het loopt rechtstreeks door de constructie en dat maakt het veel lastiger. Massa helpt hier maar beperkt; wat helpt is ontkoppelen: zorgen dat de trilling de constructie niet in kan.

Daar komt bij dat geluid niet alleen recht door de wand gaat. Flankerend geluid loopt eromheen: via de vloer, de zijwanden en de gevel. Daarom kun je een scheidingswand fors verzwaren en toch nauwelijks verschil horen — het geluid komt via een andere route.

Het bekendste voorbeeld is de harde vloer. Een appartement waar tapijt lag en waar nu tegels of laminaat liggen, geeft aanzienlijk meer contactgeluid bij de onderburen, terwijl er aan de constructie niets is veranderd.

Stel eerst vast om welk soort het gaat; dat bepaalt de hele aanpak.

Hoor je stemmen en muziek maar geen voetstappen? Dan is het luchtgeluid en zit het probleem in de massa of in een kier.

Hoor je vooral bonken, lopen en schuiven? Dan is het contactgeluid en zit het in de constructie.

Hoor je het overal in de woning even hard? Dan is er flankerend geluid en is de scheidingswand niet de bron.

Zoek naar lekken. Geluid gedraagt zich als water: één opening doet het effect van een hele wand teniet. Kijk naar doorvoeren voor leidingen, elektradozen die rug aan rug in dezelfde wand zitten, een niet-afgekitte plint, een ventilatiekanaal dat twee woningen verbindt, en een brievenbus of meterkast in de scheidingswand.

Test eenvoudig: laat iemand aan de andere kant op de vloer tikken en op de wand kloppen, en loop zelf rond om te horen waar het het hardst is. Vaak is dat niet waar je verwachtte.

Zelf doen: kieren en doorvoeren opsporen en dichten, elektradozen verplaatsen die rug aan rug zitten, plinten afkitten, en zachte viltjes onder meubels. Onder een wasmachine helpt een trillingsdempende mat merkbaar.

Zelf doen: een ontkoppelende ondervloer leggen bij een nieuwe vloer. Dat is het moment waarop het goedkoop is.

Niet zelf doen: een zwevende dekvloer of een ontkoppelde voorzetwand. Daar luistert de uitvoering nauw; één starre verbinding tussen de nieuwe laag en de bestaande constructie doet het hele effect teniet.

Wat je vooral niet doet: schuimplaten, eierdozen of dikke gordijnen tegen de wand plaatsen. Die veranderen de nagalm in je eigen kamer en houden geen geluid tegen. Ook niet: een extra gipsplaat strak tegen de bestaande wand schroeven. Zonder ontkoppeling voeg je alleen massa toe aan dezelfde constructie en is het effect klein.

Voor nieuwbouw stelt het Besluit bouwwerken leefomgeving eisen aan de geluidwering tussen woningen, zowel voor lucht- als voor contactgeluid. Voor bestaande bouw gelden lagere eisen en die gelden niet met terugwerkende kracht: een woning uit 1965 hoeft niet aan de nieuwbouweis te voldoen.

Bij een appartement stelt de splitsingsakte of het huishoudelijk reglement vrijwel altijd een eis aan harde vloerbedekking, uitgedrukt als een verbetering van de contactgeluidisolatie. Die eis is bindend tussen eigenaren onderling, ook als de woning bouwkundig aan de wet voldoet. Controleer hem vóórdat je een vloer bestelt.

Bij huur kan structurele geluidsoverlast die uit de bouwkundige staat voortkomt een gebrek zijn. Overlast die door gedrag van een buur wordt veroorzaakt, is dat niet; dat is een burenkwestie of een zaak voor de verhuurder als beide woningen van hem zijn.