Hal en entree van de woning: tocht, meterkast, veiligheid en de eerste indruk

Deze pagina is voor de woningeigenaar en de huurder die de hal en de entree van een gewone woning wil begrijpen en verbeteren: de voordeur, de tocht, de meterkast, de trap en de veiligheid van de ruimte als vluchtweg. Ze gaat over de eigen voordeur van een woning; de gemeenschappelijke entree van een appartementengebouw heeft een eigen pagina, net als de meterkast en de groepenkast in detail.

Een hal in een rijwoning van vóór 1990 is een koude ruimte tussen buiten en binnen, en zo is hij ook gebouwd: geen radiator of een kleine, een voordeur zonder isolatie, een meterkast met doorvoeren naar de kruipruimte en een trapgat dat open is naar boven. Koude lucht komt binnen via de brievenbus, de kier onder de deur en de meterkast, wordt door de warme woonkamer aangezogen en trekt via het trapgat omhoog. Dat is de tocht die langs de vloer van de woonkamer voelbaar is en waarvan de voordeur alleen een van de bronnen is.

De meterkast is een technische ruimte in het klein. Hij moet ventileren, omdat er gas in kan lekken en omdat de elektrische installatie warmte afgeeft; daarom heeft hij een rooster onder en boven, of een open verbinding met de kruipruimte. Dat rooster is meteen de tochtbron. De oplossing is niet om het dicht te zetten maar om de doorvoeren van leidingen naar de kruipruimte af te dichten en de kastdeur kierdicht te maken, zodat de ventilatie via het rooster loopt en niet via elke kier.

De voordeur is het zwakste punt van de gevel voor warmte en voor inbraak. Een deur uit de jaren zeventig heeft een isolatiewaarde die vergelijkbaar is met enkel glas, en een slot dat met een schroevendraaier opengaat. Inbraakwerendheid komt van het geheel: een cilinder met kerntrekbeveiliging, een veiligheidsbeslag, een meerpuntssluiting of bijzetsloten, dievenklauwen aan de scharnierzijde en een kozijn dat niet los te wrikken is.

De hal is ten slotte de vluchtroute. Vanaf de slaapkamers loop je via de overloop en de trap door de hal naar buiten; alles wat daar staat of hangt, staat in de weg als het donker is en er rook is. De rookmelder op elke verdieping hoort daarom in die route te hangen, en de voordeur moet van binnen zonder sleutel open kunnen.

Tocht langs de vloer in de woonkamer bij een gesloten voordeur, en een meterkastdeur waar je de kou uit voelt komen.

Een brievenbusklep die niet sluit, daglicht onder de voordeur, en een deur die in de winter klemt en in de zomer rammelt.

Condens aan de binnenzijde van de voordeur of het zijlicht, en schilfers verf aan de onderzijde.

Een meterkast vol spullen, met kleding tegen de groepenkast en een stofzuiger voor de gasmeter.

Een cilinder die buiten de deur uitsteekt, scharnieren zonder dievenklauwen en een kozijn met speling.

Geen rookmelder in de hal of op de overloop, of een melder die ouder is dan tien jaar.

Zelf: tochtstrips, een valdorpel en een brievenbus met borstel monteren, de meterkast leegmaken, rookmelders ophangen en testen, een deurdranger of een kapstok die niet in de vluchtroute hangt.

Zelf met enige handigheid: dievenklauwen en een veiligheidsbeslag monteren, een cilinder vervangen, een binnendeur afhangen.

Niet zelf: leidingdoorvoeren rond de gasleiding afdichten zonder te weten wat brandwerend en gasdicht is, werk aan de groepenkast of de gasmeter, en een voordeur met kozijn vervangen in een gevel die deel is van een appartementengebouw.

De voordeur van een woning moet van binnenuit zonder sleutel te openen zijn, omdat de hal de vluchtroute is. Een rookmelder is sinds 1 juli 2022 verplicht op elke verdieping met een verblijfsruimte, in de vluchtroute; voor de begane grond is dat de hal of de gang naar de voordeur.

Voor de meterkast gelden eisen van de netbeheerders aan afmetingen, ventilatie en vrije ruimte rond de meters; leidingdoorvoeren naar de kruipruimte horen afgedicht te zijn en de kast mag niet als opslagruimte dienen. Bij nieuwbouw stelt het Besluit bouwwerken leefomgeving eisen aan inbraakwerendheid van deuren en ramen; voor bestaande woningen niet, maar een verzekeraar kan eisen stellen aan het hang- en sluitwerk.

Een nieuwe voordeur in een bestaand kozijn is vergunningvrij; een ander kozijn of een andere indeling van de gevel kan vergunningplichtig zijn, zeker bij een monument of in een beschermd gezicht. In een appartement is de voordeur naar de gemeenschappelijke gang vaak een gemeenschappelijke zaak volgens de splitsingsakte; kijk daar eerst.

Bij een huurwoning zijn de voordeur, het slot en de meterkast van de verhuurder; tocht door een defecte deur kan een gebrek zijn. Regels veranderen; controleer bij twijfel de actuele tekst of vraag het aan de gemeente.