Vloerverwarming: opbouw, storingen en rendement

Vloerverwarming geeft een aangename, gelijkmatige warmte en werkt op lage temperatuur, wat haar de logische partner maakt van een warmtepomp. Maar ze vraagt ook meer van de installatie dan radiatoren, en als er iets niet klopt, merk je dat als koude plekken, een traag reagerende woning of een vloer die niet warm wordt.

Dit artikel gaat over de opbouw, over de storingen die je zelf kunt herkennen en deels verhelpen, en over het onderdeel dat het rendement het meest bepaalt: je vloerafwerking.

Er zijn twee opbouwen.

Een nat systeem heeft leidingen die in de dekvloer liggen. Veel massa, dus veel warmteafgifte en een traag maar zeer gelijkmatig systeem. Standaard bij nieuwbouw.

Een droog systeem heeft leidingen in een isolatieplaat met warmtegeleidingsprofielen, zonder dekvloer. Weinig massa, dus sneller regelbaar, en veel gebruikt bij renovatie omdat het nauwelijks opbouwhoogte kost.

Beide werken via een verdeler: een verzamelpunt waar de groepen samenkomen, elk met een eigen kraan en meestal een doorstroommeter. Vanaf daar loopt het water door lussen in de vloer en komt het afgekoeld terug.

Het rendement hangt af van drie dingen: de aanvoertemperatuur, de lengte en verdeling van de lussen, en de weerstand van wat er op de vloer ligt. Dat laatste wordt het meest onderschat.

Koude plekken of een hele groep die koud blijft. Voel bij de verdeler aan de aanvoer- en retourleiding van elke groep. Zijn beide koud terwijl de andere groepen warm zijn, dan zit er lucht in die lus of staat de kraan dicht. Is de aanvoer warm en de retour ook warm, dan stroomt het water te snel door en geeft het zijn warmte niet af; dat is een inregelkwestie.

De hele vloer wordt niet warm. Controleer de systeemdruk en of de pomp draait. Voel of de aanvoer vanaf de ketel of warmtepomp warm is.

Traag reagerend. Bij een nat systeem is dat normaal: reken op uren, niet op minuten. Vloerverwarming stuur je met een constante instelling, niet met een nachtverlaging.

Kraken of tikken. Meestal uitzetting van de dekvloer of van leidingen die ergens klem zitten; vervelend maar zelden schadelijk.

Kijk ook naar wat er op de vloer ligt. Een dik tapijt of een ondervloer met hoge isolatiewaarde werkt als een deken over je verwarming.

Zelf doen: de verdeler leren kennen. Fotografeer hem en noteer welke groep bij welke ruimte hoort; dat staat er zelden op en je hebt het bij elke storing nodig.

Zelf doen: ontluchten. Sluit alle groepen af behalve één, laat die doorstromen tot er geen lucht meer komt, en werk zo groep voor groep af. Controleer daarna de systeemdruk.

Zelf doen: de vloerafwerking kiezen binnen de opgegeven warmteweerstand. Een dun tapijt kan nog net; een dikke ondervloer onder laminaat vaak niet.

Niet zelf doen: het waterzijdig inregelen en het instellen van de stooklijn.

Wat je vooral niet doet: boren of spijkeren in een vloer met vloerverwarming zonder te weten waar de leidingen liggen. Heb je geen legplan, laat dan de vloer in beeld brengen met thermografie voordat je iets bevestigt. Een doorboorde lus betekent de vloer open.

Bij aanleg gelden de eisen aan drinkwater- en verwarmingsinstallaties; gebruik materiaal met een geldige kwaliteitsverklaring.

Bij een nieuwe dekvloer hoort een opstookprotocol: de vloer wordt gecontroleerd opgewarmd en weer afgekoeld voordat er een afwerking op komt. Laat vastleggen dat dit is uitgevoerd en bewaar het protocol. Bij schade aan een houten of pvc-vloer is dat samen met het restvochtmeetrapport het eerste wat wordt gevraagd.

Voor de vloerafwerking geeft de fabrikant van het systeem een maximale warmteweerstand op. Blijf daaronder; anders vervalt de garantie en haal je het vermogen niet.

Bij een appartement kan de splitsingsakte eisen stellen aan ingrepen in de dekvloer, en geldt vaak ook een geluidseis voor de vloerafwerking erboven.