Hoe ontstop ik een toilet zonder chemische ontstopper?

Waarom dat zo is

Een toilet heeft een ingebouwde stankafsluiter: de zwanenhals onderin de pot, waar altijd water in staat. Die bocht is smal en heeft twee keer een richtingverandering, en daar blijft alles hangen wat niet oplost of niet buigt: te veel papier tegelijk, vochtige doekjes, maandverband, kattenbakkorrels, een speelgoedautootje. Direct achter de pot zit de aansluiting op de afvoer, met vaak nog een bocht, en dat is de tweede plek. Pas daarna komt de leiding naar de standleiding en het riool, en verstoppingen daar merk je meestal aan meer dan een toilet.

Warm water met afwasmiddel werkt omdat het meeste wat vastzit, papier en vet is: het afwasmiddel maakt het glad, het warme water weekt het papier los, en het gewicht van een emmer water die je van hoogte in de pot giet, geeft een duw. Gebruik geen kokend water; een keramische pot en een kunststof afvoer verdragen dat niet. Laat het een kwartier staan en spoel dan.

De toiletpomp werkt op druk en zuiging, en dat werkt alleen als de kop de afvoeropening afsluit. Een platte gootsteenpomp doet dat in een toilet niet; je hebt een pomp met een bolvormige of getrapte kop nodig die in de opening past. Zet hem erop met water in de pot, druk langzaam aan om de lucht eruit te krijgen, en pomp dan een tiental keer stevig, met de laatste keer een ruk omhoog. De zuiging trekt de prop los, die daarna met het water wegloopt.

De ontstoppingsveer, of spiraal, is een verende staaldraad met een kruk. Voor een toilet bestaat een korte uitvoering met een rubberen hoes, die de pot niet krast. Je draait hem door de zwanenhals tot je weerstand voelt, draait verder om de prop te grijpen of te breken, en trekt hem terug. Wat eraan zit, gooi je weg; wat je hebt losgemaakt, spoel je door. Een gewone veer voor de gootsteen kan ook, met een doek om het metaal, maar krast sneller.

Chemische ontstopper is loog of zuur. Hij lost organisch materiaal op als hij er direct bij komt en in voldoende concentratie. In een toilet verdunt hij in de liters water in de pot en bereikt hij de prop nauwelijks, terwijl hij wel de rubbers van de aansluiting en de kit rond de pot aantast. En het echte gevaar: als het niet werkt en je gaat daarna pompen of met de veer aan de slag, spat er loog rond. Ontstoppers op basis van enzymen zijn onschadelijk, maar traag; ze onderhouden een afvoer, ze lossen een acute verstopping niet op.

Komt de verstopping terug, dan is er iets structureel mis: een afvoer met te weinig afschot, een te lange horizontale leiding, een kalkaanslag in een oude gietijzeren of stalen afvoer, een verzakking in de huisaansluiting, of boomwortels in het riool buiten. Dat vindt een rioleur met een camera, en dat is de reden dat de derde verstopping in een jaar geen klus meer is voor de pomp.

Wat je nu kunt doen

Giet een emmer warm, niet kokend, water met een scheut afwasmiddel van heuphoogte in de pot, wacht een kwartier en spoel; dit lost een papierprop meestal op.

Koop of leen een toiletpomp met een bolvormige of getrapte kop, € 10 tot € 25, zorg dat er water in de pot staat, druk de lucht eruit en pomp tien keer stevig.

Helpt dat niet, gebruik dan een toiletveer met rubberen hoes, € 15 tot € 40, en draai hem door de zwanenhals tot je de prop voelt.

Trek handschoenen aan en leg een oude handdoek rond de pot; ontstoppen is nat werk en de vloer rond het toilet is niet waterdicht.

Kijk na het ontstoppen of het spoelen krachtig is en of het water in de pot op het gewone niveau blijft staan; een laag waterniveau wijst op een gedeeltelijke verstopping verderop of op een ventilatieprobleem van de afvoer.

Bel een rioleur, € 100 tot € 250, als de veer niets oplevert, als ook de douche of de gootsteen traag loopt, of als het binnen een paar weken opnieuw gebeurt; vraag dan om een camera-inspectie erbij.

Voorkom herhaling: alleen toiletpapier in het toilet, geen doekjes, ook niet de afbreekbare, en geen kattenbakvulling of etensresten.