Tien tips over stopkranen, tikkende leidingen en bevriezing van de waterleiding

De waterleiding vraagt weinig aandacht tot er iets misgaat, en dan is de eerste vraag altijd dezelfde: waar zit de stopkraan? Tien tips voor het onderhoud dat een lekkage klein houdt.

1. Weet waar de hoofdkraan zit en of hij draait. Meestal in de meterkast bij de watermeter, in oudere woningen in de kruipruimte of onder het aanrecht. Draai hem een keer per jaar dicht en open, anders zit hij vast op de dag dat je hem nodig hebt.

2. Zet een label op elke stopkraan en vertel het aan de huisgenoten. Bij een lekkage telt elke minuut, en wie het huis niet kent, zoekt.

3. Een stopkraan die niet meer dicht gaat, heeft een versleten pakking of een verkalkte spindel. Draai hem niet met geweld; laat hem vervangen door een kogelkraan, die met een kwartslag sluit en niet vastloopt.

4. Tikken en kloppen in de leiding komt van een leiding die los ligt en bij een drukwisseling tegen de balk of de muur slaat. Zoek de plek bij het open- en dichtdraaien van een kraan, en zet de leiding vast met een beugel met rubber. Een waterslag na het sluiten van de wasmachineklep vraagt een waterslagdemper.

5. Voorkom bevriezing bij de buitenkraan: in het najaar de buitenkraan afsluiten met de stopkraan binnen, de kraan buiten openzetten zodat het water eruit loopt, en de kraan open laten staan. Een vorstvrije buitenkraan heeft de afsluiter binnen de warme muur en hoeft dat niet.

6. Leidingen in koude ruimten isoleren. In de kruipruimte, de schuur, een onverwarmde garage of langs een buitenmuur horen leidingen in een isolatiehoes, en een leiding die je niet gebruikt in de winter, tap je af. Een bevroren leiding lekt pas als hij ontdooit.

7. Ontdooi een bevroren leiding langzaam. Een haardroger of warme doeken vanaf de kraan naar het bevroren stuk toe, met de kraan open, nooit met een gasbrander. Zie je een bolling in de leiding, zet dan de hoofdkraan dicht voordat het ontdooit.

8. Een lekkende koppeling eerst aandraaien, dan pas vervangen. Een knelkoppeling die druppelt, komt vaak dicht met een kwartslag; helpt dat niet, dan is de knelring versleten en gaat de koppeling los, de ring eraf en een nieuwe erop.

9. Een druppelende kraan is een pakking of een kraanbinnenwerk, geen nieuwe kraan. Bij een tweegreepskraan een kraanleertje, bij een eengreepskraan een keramisch binnenwerk; beide zijn te vervangen met de stopkraan dicht en een foto van de volgorde van de onderdelen.

10. Kijk een keer per jaar onder het aanrecht, achter de wasmachine en in de meterkast met een zaklamp naar witte kalksporen en groene aanslag op koppelingen. Dat zijn lekjes die nog geen plas maken, en het moment om ze aan te draaien of te vervangen.

De fout eronder: een leiding die je niet herkent, toch aftappen of doorzagen. Een loden leiding hoort vervangen te worden en niet aangepast, een cv-leiding staat op een andere druk en een gasleiding is verboden terrein. Grijs of dofgrijs en zacht: lood. Koper of kunststof: water of cv, kijk waar hij vandaan komt.