Mag ik op het erf van mijn buurman staan om te bouwen?
Gesteld in september 2026 · beantwoord door de redactie · gecontroleerd op 4 september 2026
De vraag
We bouwen een uitbouw tot op de erfgrens. De aannemer moet de zijgevel metselen en afwerken, en dat kan alleen vanaf de tuin van de buren. De buurman zegt nee. Kunnen wij hem dwingen, en wie betaalt als er iets kapotgaat?
Gesteld in september 2026.
Het korte antwoord
Ja, met voorwaarden. Het burenrecht kent het ladderrecht: de eigenaar van een erf moet toestaan dat de buurman zijn erf gebruikt, tijdelijk en na aankondiging, als dat nodig is voor werk aan diens gebouw, en zonder dat het redelijkerwijs anders kan. Steigers plaatsen, een ladder zetten, materiaal aanvoeren over het erf: dat valt eronder.
Daar staan verplichtingen tegenover: van tevoren melden, het gebruik beperken tot wat nodig is, de schade vergoeden, en het erf achterlaten zoals je het aantrof. De buurman kan een redelijke vergoeding vragen voor het ongemak.
Weigert hij, dan is de gang naar de rechter mogelijk, maar een gesprek met een vooropname, een planning en een schriftelijke afspraak lost het bijna altijd op.
Waarom dat zo is
Het burenrecht regelt wat eigenaren van aangrenzende erven van elkaar moeten dulden. Een van die regels is dat een eigenaar moet toestaan dat zijn erf wordt gebruikt voor werkzaamheden aan het gebouw van de buren, als die werkzaamheden niet op een andere manier kunnen worden uitgevoerd. In het spraakgebruik heet dat het ladderrecht, hoewel het over meer gaat dan een ladder: steigers, een hoogwerker, het opslaan van materiaal en het lopen over het erf horen er ook bij.
De wet stelt daar twee eisen aan. Het moet noodzakelijk zijn: kan het werk ook vanaf eigen grond, met een andere methode of met meer moeite, dan is er geen recht. Een gevel op de erfgrens metselen kan niet vanaf de eigen kant; een gevel op een meter van de grens wel. En het moet tijdig worden aangekondigd, zodat de buurman zich kan voorbereiden en bezwaren kan uiten.
De eigenaar die zijn erf laat gebruiken, heeft recht op vergoeding van de schade en, als het gebruik meer dan gering is, op een redelijke vergoeding voor het ongemak. Schade is hier ruim: de beschadigde border, de kapotte tegel, de gebroken tak, maar ook de vervuiling en het opruimen. De bouwer is daarvoor aansprakelijk, en via hem zijn aannemer.
De buurman mag niet zomaar weigeren, maar hij mag wel voorwaarden stellen die redelijk zijn: bepaalde tijden, bescherming van de beplanting, een vooropname, een einddatum. Weigert hij zonder reden, dan kan de bouwer de rechter vragen het gebruik toe te staan, meestal in een kort geding. Dat kost weken en geld, en het verhoudt zich slecht tot het feit dat jullie daarna nog jaren naast elkaar wonen.
De vooropname is het gereedschap dat het meeste gedoe voorkomt. Een bouwkundige of de aannemer legt met foto's en een beschrijving vast hoe het erf en de gevel van de buren erbij staan voordat het werk begint. Ontstaat er schade, dan is er geen discussie over wat er al was. Bij grotere werken, zoals heien of trillen, wordt de opname ook van de woning van de buren gemaakt.
Wat je nu kunt doen
Vraag de aannemer om op te schrijven wat hij van het erf van de buren nodig heeft: welke strook, hoe lang, met welk materieel, en waarom het niet anders kan. Dat is de basis van het gesprek.
Leg dat schriftelijk voor aan de buren, met een planning, en bied een vooropname en een vergoeding aan. Een brief en een gesprek aan de deur werken beter dan alleen een brief.
Laat een vooropname maken van het erf en de aangrenzende gevel van de buren, met foto's en datum, ondertekend door beide partijen. Reken op € 250 tot 500 als een bouwkundige het doet.
Zet de afspraken op papier: periode, gebruik, bescherming, herstel en vergoeding, en wie de aanspreekpersoon is bij de aannemer. Vraag de aannemer om een kopie van zijn aansprakelijkheidsverzekering.
Weigert de buurman ook na een redelijk voorstel, dan is een brief van een jurist met verwijzing naar het burenrecht de volgende stap, en daarna het kort geding. Reken op € 1.500 tot 4.000 aan juridische kosten voor een kort geding.
Wanneer dit antwoord niet opgaat
Bij werk dat ook vanaf eigen grond kan, met een andere methode. Dan is er geen recht, alleen een verzoek.
Bij een gebouw dat over de erfgrens wordt gebouwd. Daar gaat het niet meer om gebruik van het erf maar om eigendom, en dat is een ander hoofdstuk van het burenrecht.
Bij een gemeenschappelijke muur op de erfgrens. Daar hebben beide buren rechten en plichten, en is overleg over herstel de norm.
Bij een appartementengebouw. Daar loopt het via de vereniging, en gaat het niet over erven maar over gemeenschappelijke delen.
Bij een openbare weg of gemeentegrond naast de bouw. Daar vraag je een vergunning voor het gebruik van de openbare ruimte bij de gemeente.
Zie voor meer informatie
- Burenrecht bij bouwen en verbouwenKennisbank
- BurenrechtBegrip
- Buren informeren bij een verbouwingChecklist
- De buren gaan bouwen: leg de staat van jouw woning vastKennisbank
- Waarom het burenrecht los staat van de vergunningArtikel
- ErfgrensBegrip
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.