Hemels Wonen in Renkum - naoorlogse kerk naar starterswoningen

In Renkum is een naoorlogs monumentaal kerkgebouw herbestemd tot veertien startersappartementen en twee grondgebonden gezinswoningen, met daarnaast maatschappelijke voorzieningen in hetzelfde gebouw.

Twee dingen maken dit project anders dan de meeste kerktransformaties.

Het is naoorlogs. Bij herbestemming gaat de aandacht vrijwel altijd naar negentiende-eeuwse en vooroorlogse kerken. Naoorlogse kerkgebouwen zijn talrijker, ze komen sneller vrij, en ze worden vaker gesloopt omdat hun waarde minder wordt herkend. Dat er hier een monumentenstatus is en een herbestemming, maakt het een bruikbaar precedent.

Het is voor starters, met een maatschappelijke functie erbij. Kerktransformaties leveren doorgaans ruime, dure appartementen op — dat is de logische uitkomst wanneer je een grote ruimte opdeelt en er een monumentale gevel omheen zit. Hier is het omgekeerde gedaan: veertien compacte woningen voor starters, en het gebouw houdt een publieke rol.

Dat laatste is bij kerken meer dan symboliek. Een kerkgebouw is decennialang de plek geweest waar de buurt samenkwam, en een herbestemming die dat volledig privatiseert, haalt iets uit de wijk weg. Een gemengd programma houdt de deur open.

Waarom dit voor jou relevant is. Voor starters en kopers laat dit zien dat herbestemming niet automatisch het dure segment betekent. Compacte woningen in een bestaand casco kunnen betaalbaar zijn, mits het programma daarop is ontworpen.

Voor gemeenten, corporaties en initiatiefnemers is dit een voorbeeld van een naoorlogs kerkgebouw dat is behouden in plaats van gesloopt — en er komen er de komende jaren veel vrij.

Voor woningeigenaren en VvE-bestuurders in een gemengd gebouw is de les praktisch: wonen en een maatschappelijke functie in één pand betekent gedeeld gebruik van entree, installaties en dak, en dus afspraken over kosten en over gebruikstijden. Dat hoort in de splitsingsakte en niet in een intentieverklaring.