Verbergt sierpleister scheuren in een oude muur?

Waarom dat zo is

Sierpleister is een dunne afwerklaag van twee tot vijf millimeter met een korrel erin, die op een egale, draagkrachtige ondergrond wordt aangebracht en met een spaan of een spons een structuur krijgt. Er zijn minerale sierpleisters, op basis van kalk en cement, en kunstharsgebonden, op basis van acrylaat, siliconenhars of silicaat. De korrelgrootte, van een tot vijf millimeter, bepaalt de structuur: een fijne korrel geeft een rustig, bijna glad beeld en laat oneffenheden van de ondergrond zien; een grove korrel geeft een levendige structuur die kleine hoogteverschillen en fijne scheurtjes opneemt. Voor een oude gevel met een verouderde pleister is twee tot drie millimeter daarom de gangbare keuze: grof genoeg om de ondergrond te maskeren, fijn genoeg om niet als een boerderij te ogen. Bij een grove korrel hoopt zich meer vuil op en groeien algen makkelijker aan de schaduwzijde.

Wat de korrel wel en niet doet met scheuren, hangt af van de aard van de scheur. Haarscheuren in oude pleister zijn krimpscheuren: ze zijn ontstaan bij het drogen van de pleister decennia geleden en bewegen niet meer. Een nieuwe laag overbrugt ze zonder probleem, en met een wapeningslaag met glasvezelweefsel onder de sierpleister is dat blijvend. Scheuren bij kozijnen, bij de aansluiting van een aanbouw, boven een latei of langs een dilatatie zijn bewegingsscheuren: ze openen en sluiten met de temperatuur, het vocht of de zetting van de constructie. Een pleister, hoe dik ook, is niet elastisch genoeg om die beweging op te nemen; hij scheurt op dezelfde plek, meestal binnen twee seizoenen. Daar helpt alleen het wegnemen van de oorzaak, het herstellen van de scheur met een wapeningsstrook in de onderlaag, of, bij een echte dilatatie, een profiel dat de beweging opneemt en zichtbaar blijft.

De oude muur zelf is de tweede vraag. Sierpleister hecht op wat eronder zit, en als de oude pleister loslaat, laat de nieuwe laag met hem los. Een stukadoor klopt de gevel af op holle plekken en verwijdert loszittende delen; wat blijft, moet vast, schoon en draagkrachtig zijn. Oude pleister is vaak zuigend en poederig, en dan gaat er een verdiepende primer op die de ondergrond bindt, en daarna een hechtlaag of een egalisatielaag. Bij een gevel met veel schade of veel verschil in zuiging is een volledige onderlaag met wapeningsweefsel de betere weg: die egaliseert, wapent tegen haarscheuren en geeft een gelijkmatige ondergrond voor de korrel. Het is meer werk en het is het verschil tussen een gevel die tien en een die dertig jaar goed blijft.

Overschilderen kan bij alle sierpleisters, en gekleurde kunstharspleisters worden zelfs standaard afgewerkt met een egalisatieverf omdat de kleur uit de emmer op een gevel vlekkerig uitvalt. De verf moet passen bij de pleister en dampopen zijn, anders sluit zij de gevel af en komt vocht achter de verf: op een minerale pleister een silicaat- of siliconenharsverf, op een kunstharspleister een dispersie- of siliconenharsverf. Een grove korrel vraagt meer verf en een blokkwast of een spuit om de dalen te vullen.

Wat je nu kunt doen

Laat de stukadoor de gevel afkloppen op holle plekken en laat hem per scheur zeggen of het krimp is of beweging; de scheuren bij de kozijnen zijn bijna zeker beweging.

Laat de bewegingsscheuren herstellen met een wapeningsstrook in een egalisatielaag en de oorzaak bekijken; bij een dilatatie een profiel. Reken op € 20 tot 40 per strekkende meter scheurherstel.

Kies een volledige onderlaag met glasvezelweefsel als de oude pleister verweerd of ongelijk is, en daarop een sierpleister met een korrel van twee tot drie millimeter. Reken op € 60 tot 100 per vierkante meter voor onderlaag, weefsel en sierpleister; alleen sierpleister op een goede ondergrond € 35 tot 55.

Vraag een proefvlak van twee vierkante meter op een hoek om de korrel en de structuur te beoordelen voordat het hele werk begint.

Kies de afwerkverf bij het type pleister en laat de kleur op het proefvlak zetten; leg het product en de kleurcode vast voor later onderhoud.