Scheuren in metselwerk beoordelen
20 punten · gecontroleerd op 4 september 2026
Om een scheur systematisch vast te leggen en te volgen, zodat je kunt onderscheiden wat er niet toe doet van wat er wel toe doet.
Metselwerk scheurt om uiteenlopende redenen. Krimp en uitzetting van de materialen, temperatuurverschillen, een doorgeroeste latei, een zettende fundering, een ontbrekende dilatatievoeg, of een verbouwing waarbij de krachtsafdracht is veranderd.
Die oorzaken vragen om verschillende antwoorden, en van buitenaf lijken ze op elkaar. Wat ze onderscheidt is de plaats, de vorm, het verloop, en of de scheur in de loop van een jaar verandert.
Deze lijst is bedoeld om die vier dingen vast te leggen. Hij stelt geen diagnose; hij levert de gegevens waarop een diagnose kan worden gesteld.
Wanneer loop je hem na?
Zodra je een scheur ziet die je niet eerder heeft opgemerkt.
Daarna elk half jaar, bij voorkeur in het voorjaar en in het najaar, zodat je twee tegengestelde seizoenen vergelijkt.
Na een periode van langdurige droogte, want dat is wanneer een fundering op houten palen of een klei-ondergrond het meest beweegt.
Na bouwwerkzaamheden in de directe omgeving: heien, bemalen, sloop of het aanleggen van een kelder bij de buren.
Vóór de aankoop van een woning, en vóór het aanvragen van een offerte voor gevelherstel.
De checklist zelf
0 van 20 afgevinkt op dit apparaat
Wat je vaststelt
Vinkjes en aantekeningen staan op dit apparaat, niet in je account. Log in als je de lijst ook op je laptop wilt terugvinden.
Wat doe je bij een afwijking?
Smeer niets dicht voordat je weet wat er beweegt. Een dichtgesmeerde scheur die terugkomt, kost je de tijd die je had geïnvesteerd; een dichtgesmeerde scheur die niet terugkomt, zegt je niets.
Plaats een gipsmerk of een scheurmeter over de scheur en noteer de datum. Breekt het gips of loopt de meter op, dan beweegt de scheur; blijft hij heel, dan is de scheur op dit moment stabiel.
Meet met een scheurliniaal en niet op het oog. Het verschil tussen een halve millimeter en twee millimeter is het verschil tussen een cosmetisch punt en een reden om iemand te laten kijken.
Een diagonale scheur die vanaf een hoek van een raam of deur naar buiten loopt, en die doorloopt tot in de plint, is de vorm die je serieus neemt. Laat die beoordelen.
Een horizontale scheur boven een raam op de hoogte van de latei wijst vaak op een roestende stalen latei. Roest zet uit en drukt het metselwerk omhoog; dat gaat door zolang de latei nat wordt.
Ga bij twijfel niet naar een aannemer maar naar een constructeur of een funderingsdeskundige. Een aannemer offreert herstel; een deskundige stelt eerst vast of herstel het juiste antwoord is.
Leg het dossier aan: foto's met datum, metingen, en wat er in de omgeving is gebeurd. Bij een discussie met de VvE, met de gemeente of met een verzekeraar is dat het enige dat telt.
Regels en regelgeving
Bij een appartement is de gevel vrijwel altijd gemeenschappelijk. Scheuren in de gevel zijn dan een zaak van de vereniging, ook als ze in jouw woning zichtbaar zijn.
Een VvE hoort de staat van het casco in het meerjarenonderhoudsplan te hebben. Scheurvorming die beweegt, hoort daarin te worden opgenomen met een onderzoekspost.
Bij een huurwoning is scheurvorming in de constructie een gebrek dat de verhuurder moet verhelpen. Meld het schriftelijk, met foto's en met de datum van de eerste waarneming.
Voor funderingsherstel bestaan landelijke en gemeentelijke regelingen. De voorwaarden verschillen per regeling en per gemeente; toets ze voordat je opdracht geeft.
Schade door bodemdaling of door droogte valt doorgaans buiten de opstalverzekering. Schade door bouwwerkzaamheden bij de buren is een aansprakelijkheidsvraag, en dan is een vooropname bepalend.
Bij een monument is herstel van metselwerk vergunningplichtig, ook als het om een reparatie gaat.
Zie voor meer informatie
- Scheurvorming in metselwerk: wanneer is het ernstig?Kennisbank
- Een scheur is een meting, geen diagnoseArtikel
- Scheuren vastleggen en jaarlijks volgenStappenplan
- Verzakking en scheuren monitorenKennisbank
- Waarom scheuren boven ramen anders zijn dan scheuren in de plintArtikel
- Dilatatievoegen: waarom er een naad in de gevel zitKennisbank
- Het funderingsrisico van een woning uitzoeken voordat je biedtStappenplan
- Scheur in binnenwand reparerenStappenplan
- Grachtenpand en historisch stadspandWoningtype
- Roestvlekken en roestschade in het metselwerkGebrek
Ervaringen van anderen
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.