Ondergrond beoordelen voor je gaat schilderen
14 punten · gecontroleerd op 4 september 2026
Om vast te stellen of een ondergrond geschikt is om te schilderen, en zo niet, wat er eerst moet gebeuren.
Hij werkt op hout, op steenachtige ondergronden zoals pleisterwerk, beton en metselwerk, en op metaal. Per ondergrond zijn er een paar punten die alleen daar spelen; die staan apart aangegeven.
Hij is bedoeld voor wie zelf gaat schilderen en voor wie een offerte krijgt en wil weten of de voorgestelde voorbehandeling klopt. Een offerte die alleen "schuren en tweemaal lakken" zegt zonder de ondergrond te noemen, is geen offerte maar een prijs.
Wat deze checklist niet doet: hij vervangt geen verfadvies van een leverancier over welk systeem op welke ondergrond hoort. Hij bepaalt de staat, niet het product.
Wanneer loop je hem na?
Voordat je verf koopt, en niet erna. De uitkomst bepaalt welk systeem je nodig hebt.
Bij het aanvragen van een offerte voor schilderwerk, zodat je weet waarop je de aanbiedingen vergelijkt.
Na een periode van vocht: een lekkage, een verstopte goot, een winter met veel slagregen. De ondergrond kan er dan anders voor staan dan een jaar geleden.
Bij nieuw werk voordat het voor het eerst wordt geschilderd: nieuw stucwerk, vers beton en nieuw metselwerk hebben alle drie een wachttijd voordat er verf op mag, en die wachttijd wordt het vaakst overtreden.
Doe hem bij droog weer, minstens twee dagen na de laatste regen. Een natte ondergrond geeft bij vrijwel elk punt een vals antwoord.
De checklist zelf
0 van 14 afgevinkt op dit apparaat
Vinkjes en aantekeningen staan op dit apparaat, niet in je account. Log in als je de lijst ook op je laptop wilt terugvinden.
Wat doe je bij een afwijking?
Vocht in de ondergrond: niet schilderen. Zoek de bron, neem hem weg, en laat de ondergrond drogen. Metselwerk en pleisterwerk drogen in maanden; hout in weken. Elke laag die je er nu op zet, sluit het vocht in.
Onvoldoende hechting: de losse laag verwijderen tot op vast materiaal. Plaatselijk kan met een krabber of een schuurmachine; over een heel vlak wordt het afbijten of afbranden, en dat verandert de klus van een schilderklus in een saneringsklus qua tijd en prijs.
Sterke zuiging: voorstrijken met een middel dat de zuiging egaliseert. Dit is een aparte handeling met eigen droogtijd en zij hoort als post in een offerte te staan.
Poederende ondergrond: fixeren met een daarvoor bestemd middel, of de verweerde laag verwijderen. Verf op een poederlaag hecht aan het poeder en niet aan de ondergrond.
Houtrot: eerst herstellen. Klein en oppervlakkig kan met een houtreparatiemiddel; dieper of in een dragend deel betekent het aanhelen of vervangen van het houtdeel.
Doorbloedende stoffen: een isolerende grondlaag toepassen die daarvoor is bedoeld, en die op het hele vlak en niet alleen op de vlek.
Begroeiing: verwijderen en de oorzaak aanpakken. Een overstek dat te kort is, een goot die overloopt, of beplanting die tegen de gevel staat.
Doorlopende scheuren: eerst laten beoordelen waar ze vandaan komen. Een scheur die beweegt, komt terug door elk verfsysteem; die vraagt een oplossing in de constructie of een afwerking die beweging opneemt.
Roest onder verf: tot op het blanke metaal verwijderen en direct een roestwerende grondlaag aanbrengen. Blank metaal dat een nacht buiten blijft staan, roest opnieuw.
Twijfel over verenigbaarheid: proefvlak van een halve vierkante meter, twee weken laten staan, en dan de plakbandtest herhalen.
Regels en regelgeving
Voor schilderwerk aan de buitenzijde van een woning is geen omgevingsvergunning nodig, behalve bij een monument of in een beschermd stads- of dorpsgezicht. Daar is een kleurwijziging vergunningplichtig en soms ook het verfsysteem zelf.
Bij een appartement is de buitenzijde van kozijnen en gevel in vrijwel alle splitsingsaktes gemeenschappelijk; kleur en uitvoering lopen dan via de vereniging.
Loodhoudende verf uit werk van vóór 1992 vraagt bij verwijderen maatregelen tegen stof. Professioneel gebeurt dat onder een beheersregime; particulier is de vuistregel: niet droog schuren, niet branden, en het schuurstof niet in huis brengen.
Verfresten, kwastenreiniger en afbijtmiddel zijn klein chemisch afval en horen naar de milieustraat en niet in de afvalbak of de gootsteen.
Bij werk boven de drie meter gelden de regels voor werken op hoogte, en een ladder is daarvoor geen werkplek maar een klimmiddel.
Zie voor meer informatie
- Buitenschilderwerk plannen en beoordelenChecklist
- Houtrot begint altijd op dezelfde plekArtikel
- Zoutuitslag en salpeteruitslag op metselwerkKennisbank
- Wat schilderwerk kost - binnen, buiten en het onderhoudsritmePrijsgids
- Wat kosten binnenschilderwerk en stucwerk?Prijsgids
- Afbladderende verf op een geschilderde gevelGebrek
Ervaringen van anderen
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.