Waarom mag ik de naad tussen kozijn en gevel niet dichtkitten?
Gesteld in september 2026 · beantwoord door de redactie · gecontroleerd op 5 september 2026
De vraag
Bij ons huis uit 1930 zit tussen de houten kozijnen en het metselwerk een open naad waar de wind doorheen komt. Ik wilde die met kit dichtzetten, maar de schilder zegt dat dat juist verkeerd is en dat er kalkspecie in hoort. Waarom mag er geen kit in, terwijl kit toch overal voor wordt gebruikt?
Gesteld in september 2026.
Het korte antwoord
Omdat kit dampdicht is en die naad juist open moet kunnen ademen. Achter een houten kozijn in een oude massieve muur komt altijd vocht: door regen die langs het kozijn loopt, door condens uit de woning, door de muur zelf die vocht opneemt. Bij een open of met kalkspecie gevulde naad kan dat vocht er weer uit. Bij een gekitte naad blijft het zitten, tegen het kozijnhout aan, en dan gaat dat hout rotten aan de kant die je niet ziet. Een gekitte naad houdt regen buiten en houdt het vocht dat er al zit binnen; het tweede weegt zwaarder.
Wat wel kan: bij een smalle naad niets doen, en bij een brede naad de naad vullen met een terugliggende band of met kalkspecie, hetzelfde materiaal als de voegen in het metselwerk. Dat is dampopen en het is eruit te halen als het moet. Tocht bestrijd je met de omtrekspeling en de dichtingen van het raam zelf, niet met kit in de gevelnaad.
Waarom dat zo is
Een houten kozijn in een oude gevel zit in een muur die vocht opneemt en weer afgeeft. Massief metselwerk in kalkmortel werkt zo: bij regen wordt de gevel aan de buitenzijde vochtig, bij droog weer droogt hij weer. Het kozijnhout ligt in die muur, en de naad ertussen is de plek waar de muur en het kozijn elkaar raken. Vroeger werd die naad gevuld met kalkspecie, dezelfde mortel als de voegen, of open gelaten. Beide laten waterdamp door. Vocht dat achter het kozijn komt, kan er langs die weg weer uit.
Kit doet dat niet. Een elastische kit, siliconen of hybride, is bedoeld om een naad waterdicht en luchtdicht af te sluiten, en dat doet hij aan beide kanten. Regen komt er niet meer in, maar vocht dat er langs een andere weg komt, komt er ook niet meer uit. En dat vocht komt er. Het komt door de muur zelf, die bij regen nat wordt en naar binnen toe droogt. Het komt door condens: warme binnenlucht die tegen het koude kozijnhout en het koude metselwerk achter de kit afkoelt. Het komt door kleine lekkages in het schilderwerk, bij de glaslatten en de verbindingen van het kozijn. Bij een dampopen naad is dat geen probleem. Bij een gekitte naad hoopt het zich op tegen het hout, en hout dat langdurig boven ongeveer twintig procent vocht blijft, wordt aangetast door schimmel. Dat is houtrot, en het begint aan de achterkant van het kozijn, tegen de muur, waar niemand kijkt. Wie zijn kozijnen dichtkit, ziet het pas als de verf aan de voorkant bol gaat staan, en dan is de onderdorpel meestal al zacht.
Bij monumenten is kitten van de kozijnnaad daarom niet toegestaan, en gemeenten schrijven een dampopen voeg van kalkspecie voor. Bij een gewoon oud huis is het om dezelfde reden onverstandig. Hetzelfde geldt voor PUR-schuim, dat nog dampdichter is en bovendien niet meer zonder schade uit de naad komt.
Tocht is een andere vraag. Wind die door de naad komt, is hinderlijk, maar de oplossing zit in het raam en niet in de gevel: de omtrekspeling van het draaiende deel, twee tot drie millimeter aan de zijkanten en vijf tot acht aan de onderkant, de tochtdichting in de sponning, en de aansluiting van het glas. Een brede naad tussen kozijn en muur mag je vullen, maar dan met een terugliggende band of met kalkspecie, zodat de naad wel gesloten is tegen regen en wind, maar nog kan ademen en later weer open kan.
Wat je nu kunt doen
Kijk hoe breed de naad is. Bij een naad van een paar millimeter doe je niets; bij een naad van een centimeter of meer vul je hem met een terugliggende band of met kalkspecie.
Controleer eerst het kozijn zelf: prik met een priem in de onderdorpel en de onderste hoeken. Zacht hout betekent dat er al vocht achter zit en dat herstel vóór het vullen gaat.
Pak de tocht aan bij het raam: stel de omtrekspeling na, vervang de tochtdichting, en kijk of de glaslatten en de kit tegen het glas nog sluiten. Dat is waar de wind werkelijk vandaan komt.
Laat een schilder of aannemer die met oude bouw werkt de naad vullen met kalkspecie; reken op € 15 tot € 35 per strekkende meter. Zit er al kit in, laat die er dan eerst uit halen en kijk of het hout erachter droog en gezond is.
Houd het schilderwerk bij met een dampopen verfsysteem. Een kozijn dat aan de buitenkant dampdicht is geschilderd en aan de achterkant nat wordt, rot van twee kanten.
Wanneer dit antwoord niet opgaat
Bij een kunststof of aluminium kozijn in een spouwmuur van na ongeveer 1975. Daar hoort een elastische kitvoeg bij de aansluiting; de constructie is anders en het hout ontbreekt.
Bij een houten kozijn in een spouwmuur met een goede waterkering en ventilatie. Daar is een kitvoeg gangbaar, mits het hout erachter droog blijft en het schilderwerk in orde is.
Bij een monument. Dan is een kitvoeg niet toegestaan en is kalkspecie voorgeschreven, ongeacht de breedte van de naad.
Bij een naad die lekt, waar water zichtbaar naar binnen komt. Dan is er iets anders mis, een ontbrekende waterhol of een gescheurde onderdorpel, en lost kit dat niet op maar verbergt het.
Zie voor meer informatie
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.