Wat betekenen steilheid en voetpunt van de stooklijn?
Gesteld in september 2026 · beantwoord door de redactie · gecontroleerd op 4 september 2026
De vraag
Onze nieuwe ketel heeft een weersafhankelijke regeling. In het menu kan ik de stooklijn instellen met "steilheid" en "voetpunt". De installateur heeft iets ingesteld en zegt dat het goed is, maar het huis is 's ochtends koud. Wat doen die twee knoppen?
Gesteld in september 2026.
Het korte antwoord
De stooklijn vertelt de ketel hoe warm het water moet zijn bij een bepaalde buitentemperatuur. De steilheid bepaalt hoeveel warmer het water wordt als het buiten kouder wordt; het voetpunt bepaalt waar de lijn begint, dus hoe warm het water minimaal is bij zacht weer.
Is het huis koud bij vorst maar goed bij zacht weer, dan is de steilheid te laag. Is het huis koud bij zacht weer en goed bij vorst, dan is het voetpunt te laag. Is het overal koud, dan zijn ze allebei te laag.
Verstel in kleine stappen en wacht een dag per stap. Het doel is de laagste lijn waarbij het huis warm blijft.
Het voetpunt is de aanvoertemperatuur bij 20 graden buiten; de steilheid bepaalt hoeveel die stijgt per graad dat het buiten kouder wordt.
Waarom dat zo is
Een gewone ketel maakt water van een vaste temperatuur, bijvoorbeeld zeventig graden, en de thermostaat schakelt hem aan en uit. Bij zacht weer is dat te heet: de radiatoren gloeien even en de ketel valt uit, met een grillige kamertemperatuur en een slecht rendement als gevolg. Een weersafhankelijke regeling doet het anders: een buitenvoeler meet de buitentemperatuur, en de ketel maakt precies zo warm water als nodig is om het warmteverlies van de woning bij die temperatuur te compenseren. Koud buiten, warm water; zacht buiten, lauw water. De ketel brandt dan lang en rustig, en dat is waar hij het zuinigst is.
De stooklijn is de regel die zegt hoeveel. Hij is een schuine lijn in een grafiek met de buitentemperatuur op de ene as en de aanvoertemperatuur op de andere. De steilheid is de helling: bij een steile lijn stijgt de watertemperatuur snel als het kouder wordt, bij een vlakke lijn langzaam. Een slecht geïsoleerde woning met kleine radiatoren heeft een steile lijn nodig; een goed geïsoleerde woning met vloerverwarming een vlakke.
Het voetpunt is het beginpunt van de lijn: de watertemperatuur bij een buitentemperatuur van rond de twintig graden, als er nauwelijks hoeft te worden gestookt. Een hoger voetpunt schuift de hele lijn omhoog en maakt het water bij elke buitentemperatuur iets warmer. Het is de knop voor het gevoel van "net niet warm genoeg" bij zacht weer.
Waar het 's ochtends misgaat, is meestal iets anders: een nachtverlaging die te diep is voor een regeling die op lage temperatuur werkt, waardoor de woning niet snel genoeg bijkomt. Een weersafhankelijke regeling werkt het best met een kleine of geen nachtverlaging.
Wat je nu kunt doen
Noteer een week lang de buitentemperatuur en of het huis warm genoeg is, per dagdeel. Dat vertelt je welke knop het is.
Koud bij vorst, goed bij zacht weer: verhoog de steilheid één stap. Koud bij zacht weer: verhoog het voetpunt twee tot drie graden. Wacht na elke wijziging een dag.
Verklein de nachtverlaging tot een of twee graden, of zet hem uit, en kijk of de ochtend daarmee is opgelost voordat je aan de stooklijn draait.
Controleer of alle radiatoren over het volle oppervlak warm worden. Een installatie die niet is ingeregeld, laat de verste radiator koud, en dat lijkt op een verkeerde stooklijn.
Vraag de installateur om de ingestelde waarden en noteer ze. Dan kun je altijd terug, en je kunt de volgende winter verder verfijnen: het doel is de laagste lijn waarbij het comfortabel blijft, want elke graad lager scheelt op de rekening.
Wanneer dit antwoord niet opgaat
Bij een ketel zonder buitenvoeler. Dan is er geen stooklijn en regelt de kamerthermostaat alles.
Bij een warmtepomp. Die werkt ook met een stooklijn, maar de marges zijn kleiner en de installateur hoort de lijn bij oplevering te hebben afgestemd; verstel daar niet te veel zelf.
Bij een woning met vloerverwarming én radiatoren op één ketel. Dan zijn er twee stooklijnen of een mengregeling, en is het instellen werk voor de installateur.
Bij een collectieve installatie in een complex. Daar is de stooklijn een zaak van het bestuur en de beheerder, en bepaalt hij het comfort van alle woningen tegelijk.
Bij een huis dat plotseling koud wordt terwijl de instellingen niet zijn veranderd. Dan is de buitenvoeler defect of staat hij in de zon, en meet hij iets anders dan het weer.
Zie voor meer informatie
- StooklijnBegrip
- Weersafhankelijke regelingBegrip
- Wat een installateur bedoelt met een weersafhankelijke regelingArtikel
- AanvoertemperatuurBegrip
- Waarom is de stooklijn in ons complex belangrijk?Vraag en antwoord
- Waarom moet de nachtverlaging uit tijdens de keteltest?Vraag en antwoord
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.