Waarom moet de nachtverlaging uit tijdens de keteltest?
Gesteld in september 2026 · beantwoord door de redactie · gecontroleerd op 4 september 2026
De vraag
Ik wil testen of onze woning warm blijft als ik de cv-ketel op zestig graden zet, om te zien of een warmtepomp haalbaar is. De uitleg zegt dat de nachtverlaging van de thermostaat uit moet. Waarom? Die bespaart toch juist?
Gesteld in september 2026.
Het korte antwoord
Omdat je met een lagere aanvoertemperatuur minder vermogen hebt, en een woning die 's nachts is afgekoeld dan 's ochtends niet snel genoeg opwarmt. Dan lijkt de test te mislukken terwijl de installatie het overdag prima aankan.
Een warmtepomp werkt straks ook zo: constant en rustig, niet met pieken. De test moet nabootsen hoe die gaat draaien, en dat is zonder grote schommelingen.
Zet de thermostaat op één temperatuur, dag en nacht, en kijk of de woning die houdt. Dat is de vraag die je wilt beantwoorden.
Anders meet je de opwarmslag en niet de werking. Laat de ketel 30 minuten op vermogen draaien voordat er wordt gemeten.
Waarom dat zo is
Een cv-ketel op tachtig graden levert veel warmte in korte tijd. Een radiator met water van tachtig graden geeft ruwweg twee keer zoveel warmte af als dezelfde radiator met water van zestig graden, en drie keer zoveel als met vijftig graden. Wie de ketel lager zet, halveert dus het vermogen van elke radiator in huis.
Bij een gelijkmatige temperatuur maakt dat weinig uit. Een woning die op twintig graden staat, verliest per uur een bepaalde hoeveelheid warmte, en die moet worden aangevuld. Voor dat aanvullen is bij een redelijk geïsoleerde woning het lagere vermogen genoeg.
Opwarmen is een ander verhaal. Na een nacht op zestien graden moet de woning in de ochtend vier graden omhoog, en alles wat erin staat ook: muren, vloeren, meubels. Daar is veel vermogen voor nodig in korte tijd, precies wat je bij zestig graden niet meer hebt. Het resultaat is een koude ochtend en de conclusie dat de installatie het niet aankan. Die conclusie is fout: hij kan het onderhoud wel aan, alleen het inhalen niet.
Een warmtepomp heeft dezelfde eigenschap in sterkere mate. Hij levert een bescheiden vermogen bij een lage temperatuur en doet dat het liefst continu. Nachtverlaging past daar niet bij; de meeste installateurs zetten hem uit of beperken hem tot één of twee graden. Wat je bij de keteltest doet, is dus alvast leven zoals de warmtepomp dat straks vraagt.
En de besparing van nachtverlaging is bij een goed geïsoleerde woning klein. Wat je 's nachts niet stookt, stook je 's ochtends in.
Wat je nu kunt doen
Zet de thermostaat op de temperatuur die je overdag prettig vindt, en laat die dag en nacht staan. Zet elk programma en elke nachtverlaging uit.
Zet de aanvoertemperatuur van de ketel op zestig graden, later eventueel op vijftig. Op de meeste ketels is dat een instelling in het menu; de handleiding geeft aan waar.
Test in een koude periode, bij voorkeur bij buitentemperaturen rond of onder het vriespunt. Een test in oktober zegt weinig.
Loop de radiatoren na: staan alle kranen open, worden ze over het hele oppervlak warm, is de installatie waterzijdig ingeregeld. Een radiator die niet goed doorstroomt, maakt de test onbetrouwbaar.
Noteer per ruimte of de temperatuur wordt gehaald, en waar niet. Dat lijstje is precies wat de installateur nodig heeft voor het advies: welke radiator te klein is, en of dat er één is of tien.
Wanneer dit antwoord niet opgaat
Bij een woning met vloerverwarming als hoofdverwarming. Die werkt al op lage temperatuur en de test zegt weinig.
Bij een ketel die de aanvoertemperatuur zelf regelt op basis van de buitentemperatuur. Dan verandert de instelling tijdens de test en meet je iets anders.
Bij een woning die ook overdag niet warm wordt op zestig graden. Dan is de conclusie duidelijk zonder de nachtverlaging: er is meer isolatie of meer afgifte nodig.
Bij een slecht geïsoleerde woning waar nachtverlaging veel bespaart. Daar is een warmtepomp op dit moment sowieso niet de eerste stap.
Bij warm tapwater. De keteltest gaat over verwarming; het tapwater blijft op de gewone temperatuur.
Zie voor meer informatie
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.