Wordt mijn gevel donkerder van hydrofoberen?

Waarom dat zo is

Baksteen en voegmortel zijn poreus: ze bevatten een netwerk van fijne kanaaltjes waar water via capillaire werking in trekt, zoals in een spons. Bij een gewone regenbui droogt een gevel weer op voordat het water de binnenkant bereikt. Bij een langdurige regen op een gevel die op de wind ligt, verzadigt het metselwerk en bereikt het water bij een massieve muur de binnenzijde, en bij een spouwmuur de spouw, waar het via vuil, speciebaarden of een gevulde spouw alsnog naar binnen kan komen. Dat is doorslaand vocht: natte plekken binnen na dagen regen, die weer drogen als het droog is.

Hydrofoberen pakt de capillaire werking aan. Het middel, meestal een silaan of siloxaan, wordt op de gevel gesproeid of gestreken en trekt enkele millimeters in de steen en de voeg. Daar reageert het met het materiaal en vormt het een dunne laag op de wanden van de poriën die water afstoot. De poriën blijven open; waterdamp kan er nog doorheen, maar vloeibaar water wordt niet meer opgezogen. Regen parelt af en loopt naar beneden, en de gevel blijft van binnen droog. Omdat de poriën open blijven, blijft de muur ademen: vocht dat van binnen komt, kan naar buiten. Dat is het verschil met een coating of een verf, die een film op de gevel legt en de gevel afsluit.

Het uiterlijk verandert bij een goed uitgevoerd werk niet. Silanen en siloxanen zijn na uitharding kleurloos en glansloos; de gevel ziet er droog uit zoals hij er droog uitzag. Wat wel gebeurt: een gevel die vroeger na regen donker werd van het opgenomen water, blijft nu licht, en dat kan als een verandering opvallen. Glans of donkere vlekken ontstaan als er te veel middel wordt aangebracht op een steen die het niet opneemt, zoals een gesinterde of geglazuurde steen, als een middel op oplosmiddelbasis wordt gebruikt op een dichte steen, of als het middel op een natte gevel wordt gezet en niet indringt maar op het oppervlak blijft. Een proefvlak op een onopvallende plek laat zien wat er gebeurt met jouw steen.

Waarom eerst herstellen: het middel maakt de poriën waterafstotend, maar het overbrugt geen scheuren en vult geen holtes. Water dat door een open voeg, een scheur of een gebroken steen naar binnen kan, komt ook na hydrofoberen binnen, en omdat de rest van de gevel het water niet meer opneemt en afvoert, kan het zich zelfs concentreren op die plekken. Daarom hoort voor het hydrofoberen een inspectie: voegwerk herstellen waar het is verzand of open ligt, scheuren dichten, kapotte stenen vervangen, de aansluitingen bij kozijnen en dakranden nakijken. Daarna reinigen, zodat het middel in de steen kan dringen en niet in het vuil blijft hangen, en drogen, minimaal enkele droge dagen.

Ook de spouw verdient aandacht bij een spouwmuur: als de doorslag via een vervuilde of gevulde spouw loopt, is dat de eerste oorzaak, en hydrofoberen van het buitenblad is dan een aanvulling, geen oplossing.

De werking houdt tien tot vijftien jaar en neemt dan af; de gevel kan opnieuw worden behandeld. Het middel beschermt ook tegen vorstschade, omdat een droge steen niet kapotvriest, en tegen algen en vervuiling, die op een droge gevel minder hechten.

Wat je nu kunt doen

Laat de gevel eerst beoordelen door een gevelspecialist of een bouwkundige: is het doorslaand vocht of iets anders, hoe is de staat van voegwerk en steen, en hoe zit de spouw. Reken op € 150 tot 400 voor een inspectie met advies.

Laat voegwerk, scheuren en stenen herstellen en de gevel reinigen met lage druk; hoge druk beschadigt de steenhuid en maakt de gevel juist zuigender. Reken op € 40 tot 70 per vierkante meter voor voegwerk en € 10 tot 25 voor reinigen.

Vraag om een proefvlak met het voorgestelde middel op een onopvallende plek, en beoordeel het na een week droog en na regen op kleur, glans en afparelen.

Laat het hydrofoberen uitvoeren op een droge, schone gevel, bij droog weer boven de vijf graden en zonder regen in de dagen erna, met de hoeveelheid middel die de fabrikant voorschrijft. Reken op € 15 tot 30 per vierkante meter.

Vraag naar de garantie en de productinformatie, en leg vast welk middel is gebruikt; dat is nodig als de gevel later opnieuw wordt behandeld of geschilderd.