Doorslaand vocht: als de gevel water doorlaat

Een vochtplek op een binnenmuur die verschijnt na een storm met slagregen en na een paar droge dagen weer wegtrekt. Dat is doorslaand vocht: water dat dwars door de gevel komt.

Het is de derde van de drie grote vochtoorzaken, naast optrekkend vocht en condens, en het wordt het vaakst met de andere twee verward. Dat is niet onschuldig, want de oplossingen zijn totaal verschillend en de verkeerde ingreep maakt het erger.

Bij een massieve muur zonder spouw is er geen barrière. Bij langdurige slagregen raakt het metselwerk verzadigd en bereikt het water de binnenzijde. Dat gebeurt vooral bij dun metselwerk, bij slecht of uitgesleten voegwerk en bij zachte, poreuze steen.

Bij een spouwmuur hoort dat niet te kunnen: de spouw onderbreekt de weg. Doorslag ontstaat daar door een brug over de spouw. De meest voorkomende zijn mortelbaarden die tijdens de bouw op de spouwankers zijn blijven liggen, puin onderin de spouw, isolatiemateriaal dat de spouw volledig vult zonder dat het daarvoor geschikt is, en ontbrekende of verkeerd aangebrachte loodslabben boven kozijnen.

In Nederland komt slagregen overwegend uit het zuidwesten. Dat verklaart waarom doorslag bijna altijd op die gevel begint.

Doorslaand vocht heeft een eigen handtekening en die maakt het onderscheid mogelijk.

Het volgt het weer. De vlek verschijnt binnen een dag na aanhoudende regen met wind en trekt in een droge periode weer weg. Optrekkend vocht is het hele jaar aanwezig, condens verdwijnt in de zomer.

Het zit hoger dan een meter. Optrekkend vocht blijft onderin.

Het zit op de windzijde, meestal de zuidwestgevel, en vaak op één plek in plaats van over de hele muur.

De plek is grillig begrensd, niet als een band en niet als een strak begrensde lekvlek.

Kijk aan de buitenzijde naar de bijbehorende oorzaak: uitgesleten of zanderige voegen, scheuren, dichtgesmeerde stootvoegen, een defecte regenpijp die de gevel natspuit, of een dorpel zonder afwatering.

De foliestest helpt ook hier: plak plastic luchtdicht op de vlek. Vocht aan de muurzijde betekent dat het uit de muur komt; aan de kamerzijde is het condens.

Zelf doen: de vlek fotograferen met datum en het weer erbij noteren. Na drie of vier buien heb je een patroon, en dat patroon is meer waard dan een meting.

Zelf doen: de buitenzijde nalopen op uitgesleten voegen, dichtgesmeerde stootvoegen, een lekkende regenpijp en een dorpel zonder afwatering. Die laatste twee kun je zelf verhelpen.

Niet zelf doen: de spouw inspecteren of reinigen. Dat vraagt een endoscoop en boorgaten op de juiste plaats.

Wat je vooral niet doet: de binnenzijde afsluiten met een dichte coating of een voorzetwand. Het water blijft komen en zit dan opgesloten, met schimmel en houtaantasting tot gevolg. En impregneer nooit een gevel met scheuren: het middel sluit het oppervlak, terwijl het water via de scheur nog steeds binnenkomt en er niet meer uit kan.

Het Besluit bouwwerken leefomgeving stelt eisen aan de waterdichtheid van de uitwendige scheidingsconstructie. Voor bestaande bouw geldt dat een gevel zijn functie moet blijven vervullen; structurele doorslag is een gebrek.

Bij huur is doorslaand vocht dat voortkomt uit de bouwkundige staat een gebrek waarvoor de verhuurder verantwoordelijk is. Meld schriftelijk en met datum; komt er geen herstel, dan kun je bij zelfstandige woonruimte naar de Huurcommissie.

Bij een VvE is de gevel gemeenschappelijk. De schade zit in jouw woning, maar het gebrek zit in een gemeenschappelijk deel en de vereniging is aan zet.

Bij verkoop valt bekende doorslag onder de mededelingsplicht.