Toilet en wastafel kiezen
Koopgids · geen merken, geen modellen · gecontroleerd op 14 augustus 2026
Welk toilet en welke wastafel passen bij je ruimte, je leiding en je manier van wonen. Deze gids gaat over de maten die bepalen of iets überhaupt past, want in de badkamer en het toilet is dat vaker het struikelblok dan de smaak.
Wie hier één maat verkeerd overneemt, staat met een doos in huis waar niets mee kan.
Welke soorten zijn er?
Staand toilet. Rechtstreeks op de vloer, met een reservoir aan de wand of tegen de pot. Eenvoudig te vervangen en het goedkoopst.
Hangend toilet of wandcloset. Aan een frame in de wand, met een inbouwreservoir erachter. Vrije vloer eronder, dus makkelijk schoon te maken, maar de plaatsing vraagt een voorzetwand.
Randloos toilet. Een pot zonder spoelrand. Aanzienlijk beter schoon te houden en inmiddels de standaard bij nieuwe modellen.
Verhoogd of comforttoilet. Enkele centimeters hoger dan gebruikelijk. Prettig als opstaan lastig is.
Douche-wc. Toilet met spoel- en droogfunctie. Vraagt een stroomaansluiting en een wateraansluiting op de plek zelf.
Wastafel. Verkrijgbaar als meubelwastafel op een onderkast, als opbouwkom op een blad, als inbouwkom in een blad, als vrijhangende wastafel, en als fontein voor het toilet.
Waar let je op
Eigenschap
Wat het betekent
Waarop te letten
Afvoerrichting
Waar de afvoer de pot verlaat
Achteruit naar de wand of omlaag naar de vloer. Dit bepaalt of een toilet past. Kijk hiernaar vóór alles
Hart-op-hartmaat bevestiging
Afstand tussen de twee bouten van een wandcloset
Vrijwel altijd één standaardmaat, maar controleer het bij een bestaand frame
Inbouwdiepte reservoir
Hoe diep de voorzetwand moet zijn
Bepaalt hoeveel ruimte je kwijtraakt. Er zijn ondiepe uitvoeringen voor kleine ruimtes
Uitsteek van de pot
Hoe ver het toilet de ruimte in steekt
Bij een smalle toiletruimte is dit het verschil tussen comfortabel en klem
Zithoogte
Hoogte van de zitting
Bij een hangend toilet kies je die zelf tijdens de montage. Denk vooruit
Spoelvolume
Water per spoeling
Meestal een grote en een kleine spoeling. Minder water spoelt alleen goed weg bij voldoende afschot in de afvoer
Kraangat wastafel
Of er een gat is voorgeboord
Zonder kraangat hoort een wandkraan. Dat is een keuze die je vóór het tegelen maakt, want de leiding moet erheen
Overloop
Gaatje dat overlopen voorkomt
Ontbreekt bij veel strakke modellen. Kies dan een afvoerplug zonder overloopopening
Materiaal wastafel
Waarvan de kom is gemaakt
Keramiek is hard en krasvast; mineraalmarmer en solid surface geven meer vormvrijheid maar zijn gevoeliger
Sifon
De waterslot onder de wastafel
Bij een meubel met laden is een ruimtebesparende sifon nodig, anders past de la niet
| Eigenschap | Wat het betekent | Waarop te letten |
|---|---|---|
| Afvoerrichting | Waar de afvoer de pot verlaat | Achteruit naar de wand of omlaag naar de vloer. Dit bepaalt of een toilet past. Kijk hiernaar vóór alles |
| Hart-op-hartmaat bevestiging | Afstand tussen de twee bouten van een wandcloset | Vrijwel altijd één standaardmaat, maar controleer het bij een bestaand frame |
| Inbouwdiepte reservoir | Hoe diep de voorzetwand moet zijn | Bepaalt hoeveel ruimte je kwijtraakt. Er zijn ondiepe uitvoeringen voor kleine ruimtes |
| Uitsteek van de pot | Hoe ver het toilet de ruimte in steekt | Bij een smalle toiletruimte is dit het verschil tussen comfortabel en klem |
| Zithoogte | Hoogte van de zitting | Bij een hangend toilet kies je die zelf tijdens de montage. Denk vooruit |
| Spoelvolume | Water per spoeling | Meestal een grote en een kleine spoeling. Minder water spoelt alleen goed weg bij voldoende afschot in de afvoer |
| Kraangat wastafel | Of er een gat is voorgeboord | Zonder kraangat hoort een wandkraan. Dat is een keuze die je vóór het tegelen maakt, want de leiding moet erheen |
| Overloop | Gaatje dat overlopen voorkomt | Ontbreekt bij veel strakke modellen. Kies dan een afvoerplug zonder overloopopening |
| Materiaal wastafel | Waarvan de kom is gemaakt | Keramiek is hard en krasvast; mineraalmarmer en solid surface geven meer vormvrijheid maar zijn gevoeliger |
| Sifon | De waterslot onder de wastafel | Bij een meubel met laden is een ruimtebesparende sifon nodig, anders past de la niet |
Wat past bij welk gebruik?
Vervangen zonder verbouwen. Staand toilet met dezelfde afvoerrichting. Dat is binnen een ochtend te doen.
Toilet of badkamer verbouwen. Hangend toilet met inbouwreservoir. Je verliest ruimte in de diepte en wint schoonmaakgemak.
Kleine toiletruimte. Ondiep inbouwreservoir, een pot met beperkte uitsteek en een fontein in plaats van een wastafel.
Huishouden met kleine kinderen of ouderen. Let op zithoogte, een stevige bril met langzaam sluitend scharnier, en genoeg vrije ruimte naast het toilet.
Badkamer voor twee. Dubbele wastafel of één brede kom met twee kranen; reken op minimaal 120 cm breedte voor iets werkbaars.
Huurwoning. Overleg met de verhuurder. Sanitair is meestal onderdeel van de woning en vervanging valt vaak onder het onderhoud van de verhuurder.
Veelgemaakte fouten bij de keuze
Een toilet kopen zonder de afvoerrichting te controleren. Achteruit en omlaag zijn niet uitwisselbaar zonder aanpassing van de afvoer.
De uitsteek van de pot vergeten in een smalle ruimte. Op papier past het; in werkelijkheid kun je de deur niet meer dicht doen.
Een wastafel zonder overloop combineren met een gewone afvoerplug. Dan loopt het water via de overloopopening in de plug weg terwijl er geen overloop is, of het loopt juist over. Kies de plug bij de kom.
Een meubel met laden combineren met een gewone sifon. De bovenste la past dan niet meer.
De kraankeuze uitstellen tot na het tegelen. Een wandkraan vraagt leidingwerk in de muur; dat is achteraf breekwerk.
Alleen op het beeld in de folder kiezen. Meet de ruimte, teken hem uit en zet de maten van pot, meubel en deurdraai erin.
Wat kost het?
Product
Eenheid
Bandbreedte
Wat is inbegrepen
Staand toilet compleet
per stuk
€ 90 - € 400
Pot, reservoir en bril
Wandcloset, pot
per stuk
€ 90 - € 600
Pot, exclusief frame en bril
Inbouwreservoir met frame
per stuk
€ 130 - € 400
Frame en reservoir
Bedieningspaneel
per stuk
€ 25 - € 180
Paneel
Toiletbril met softclose
per stuk
€ 25 - € 150
Bril met scharnieren
Douche-wc
per stuk
€ 700 - € 3.500
Toilet met spoelfunctie
Fontein met kraan
per set
€ 60 - € 250
Fontein, kraan en sifon
Wastafel keramiek
per stuk
€ 50 - € 350
Kom
Badkamermeubel met wastafel
per set
€ 200 - € 1.200
Onderkast en kom
Sifon
per stuk
€ 10 - € 60
Sifon, ruimtebesparend duurder
Plaatsen toilet door installateur
per stuk
€ 150 - € 400
Montage en aansluiten
Voorzetwand maken
per meter
€ 120 - € 300
Regelwerk en beplating, exclusief tegelwerk
Prijspeil augustus 2026, indicatief, inclusief btw.
| Onderdeel | Eenheid | Bandbreedte | Toelichting |
|---|---|---|---|
| Staand toilet compleet | per stuk | € 90 - € 400 | Pot, reservoir en bril |
| Wandcloset, pot | per stuk | € 90 - € 600 | Pot, exclusief frame en bril |
| Inbouwreservoir met frame | per stuk | € 130 - € 400 | Frame en reservoir |
| Bedieningspaneel | per stuk | € 25 - € 180 | Paneel |
| Toiletbril met softclose | per stuk | € 25 - € 150 | Bril met scharnieren |
| Douche-wc | per stuk | € 700 - € 3.500 | Toilet met spoelfunctie |
| Fontein met kraan | per set | € 60 - € 250 | Fontein, kraan en sifon |
| Wastafel keramiek | per stuk | € 50 - € 350 | Kom |
| Badkamermeubel met wastafel | per set | € 200 - € 1.200 | Onderkast en kom |
| Sifon | per stuk | € 10 - € 60 | Sifon, ruimtebesparend duurder |
| Plaatsen toilet door installateur | per stuk | € 150 - € 400 | Montage en aansluiten |
| Voorzetwand maken | per meter | € 120 - € 300 | Regelwerk en beplating, exclusief tegelwerk |
Bandbreedtes, geen offertes. Een gids zonder peildatum staat hier bewust niet met een precies bedrag — voor cijfers met een peilmoment en een bronvermelding zijn er de prijsgidsen.
Regels en regelgeving
Voor de drinkwaterzijde geldt NEN 1006 met de bijbehorende waterwerkbladen. De kern voor jou: er mag geen water uit de installatie terug het drinkwaternet in kunnen stromen. Kranen en vulkranen moeten daarop zijn uitgevoerd.
Voor de afvoerzijde geldt NEN 3215. Belangrijk is het afschot van de liggende leiding en een goed werkende ontspanning, anders wordt de sifon leeggezogen en ruikt het.
Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) stelt eisen aan de afmeting en de ventilatie van een toiletruimte en een badruimte. Bij een verbouwing gelden die eisen voor het deel dat je aanpakt.
Ben je huurder, dan is vervanging van sanitair meestal een verantwoordelijkheid van de verhuurder. Vraag het na voordat je zelf iets aanschaft.
Bij een VvE loopt alles wat door de vloer of de gemeenschappelijke standleiding gaat via de vereniging.
Zie voor meer informatie
Ervaringen van anderen
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.
De Builddocs-redactie
Redactie ·
Builddocs verdient aan affiliate-doorklikken en aan abonnementen. Dat staat hier omdat het uitmaakt bij het lezen van een vergelijking.
Meer over de auteurMinder
Onder een redactiestuk staat geen naam omdat er geen persoon achter zit, maar omdat de verantwoordelijkheid bij Builddocs als geheel ligt. Elk document heeft een datum waarop het is gecontroleerd; ontbreekt die, dan staat dat er ook.