Wat kost een badkamer renoveren?

Deze prijsgids gaat over het vernieuwen van een badkamer in een bestaande woning of een appartement: het slopen van de oude badkamer, het aanpassen of verleggen van water- en afvoerleidingen, de elektra, de waterdichting, het tegelwerk op wand en vloer, het sanitair, de ventilatie, de verwarming en de afwerking. Ze gaat over een ruimte van ongeveer vier tot zes vierkante meter, want dat is wat een gemiddelde Nederlandse badkamer meet.

De gids is bedoeld voor wie een badkamer laat vernieuwen en wil begrijpen waar een prijsverschil vandaan komt. Een badkamer is voor de meeste mensen na de keuken de duurste verbouwing binnenshuis, en het is de verbouwing waarbij offertes het verst uiteenlopen. Dat komt doordat er veel verborgen werk in zit: leidingen, waterdichting, ventilatie en elektra zitten na afloop allemaal achter de tegels en zijn dan niet meer te beoordelen.

Wat je hier vindt zijn bandbreedtes per onderdeel en per situatie, geen offertes. De spreiding komt uit de indeling, de staat van de ondergrond, het tegelformaat, het gekozen sanitair en de vraag of je er tijdens de verbouwing blijft wonen.

Wat er niet in zit: een badkamer in nieuwbouw, waar het leidingwerk in het ontwerp zit en de ruwbouw open is, en een aangepaste badkamer die vanwege een zorgvraag wordt gebouwd; daarvoor gelden eigen regels en eigen voorzieningen via de gemeente. Een prefab badkamercabine staat wel als alternatief in de tabel, maar heeft een eigen prijsopbouw.

Blijft de indeling gelijk? Dit is veruit de grootste drijver. Zolang toilet, douche en wastafel op hun plek blijven, hoeft het leidingwerk niet te worden verlegd en kost het aansluiten € 500 - € 1.200. Verplaatsen betekent hakken, nieuw leidingwerk, een afvoer met het juiste afschot en herstel van vloer en wand, en dat is € 1.200 - € 3.200. Op het totaal scheelt dat € 5.000 - € 10.000, omdat er ook meer sloop, meer dekvloer en meer hersteldagen bij komen.

Het sanitair. Hier zit de grootste eigen keuze in de hele verbouwing. Een compleet pakket loopt van € 1.200 - € 5.500 en hoger, zonder dat er één handeling aan het werk verandert. Wie op budget zit, verandert hier de prijs met een paar duizend euro en houdt dezelfde badkamer in dezelfde staat.

De staat van de ondergrond. Een badkamer op een strakke betonvloer vraagt weinig voorbereiding. Een badkamer op een houten balklaag of in een woning van vóór 1975 vraagt een stijve, waterdichte opbouw, vaak een nieuwe dekvloer van € 25 - € 70 per vierkante meter en een uitgebreidere waterdichting. Dat verschil merk je pas na de sloop.

Het tegelformaat en het legpatroon. Recht leggen met een standaardformaat is de goedkoopste variant. Grote tegels vragen een vlakkere ondergrond en meer arbeid; mozaïek, visgraat en verspringende patronen lopen sterk op in zetloon. Tussen de goedkoopste en de duurste uitvoering zit tien tot dertig procent op het zetloon, dus € 200 - € 700 op een gemiddelde badkamer.

De ventilatie. Dit is de post die het vaakst wordt vergeten en die bij een badkamer geen keuze is. Ontbreekt afzuiging of is die te zwak, dan hoort dat in het plan voor € 300 - € 1.100. Een badkamer met een nieuwe waterdichting en een te zwakke afzuiging levert binnen een jaar schimmel op de kitnaden op, en dan heb je een nieuwe badkamer met een oud probleem.

Bewoond of leeg. Werken in een bewoonde woning met één badkamer vraagt fasering, tijdelijke voorzieningen en meer op- en afbouwdagen. Reken op tien tot vijftien procent meerkosten. In een lege woning kan de ploeg doorwerken en valt dezelfde badkamer aan de onderkant van elke bandbreedte uit.

Appartement of grondgebonden woning. In een appartement zijn de standleiding en vaak de vloerconstructie gemeenschappelijk. Werk daaraan vraagt toestemming, en het huishoudelijk reglement kan eisen stellen aan contactgeluid, aan werktijden en aan het gebruik van de lift. Dat kost geen materiaal maar wel doorlooptijd, en soms een akoestische opbouw van € 15 - € 45 per vierkante meter.

Verwarming en comfortkeuzes. Vloerverwarming is € 60 - € 130 per vierkante meter, een handdoekradiator € 150 - € 800, en een douche met warmteterugwinning € 700 - € 1.500 inclusief plaatsen. Elk daarvan is een keuze en geen noodzaak, maar ze worden bijna altijd tijdens de verbouwing bedacht en zelden vooraf begroot.

Vraag om dezelfde uitsplitsing als de eerste tabel in deze gids. Twee offertes die vijfduizend euro verschillen, gaan bijna altijd over het verleggen van leidingen, over de waterdichting of over het gekozen sanitairpakket, en op een eindbedrag zie je geen van die drie.

Laat expliciet benoemen welk waterdichtingssysteem wordt toegepast, van welke fabrikant, en tot hoe ver het doorloopt langs de wanden en over de vloer. Dit is de post die het vaakst wordt weggelaten en die de duurste schade veroorzaakt.

Vraag of de ventilatie is beoordeeld, welke capaciteit er komt en of die na oplevering wordt gemeten. Een offerte die de bestaande afzuiging ongemoeid laat, laat het bekendste badkamerprobleem staan.

Vraag welk sanitairpakket in de prijs zit, met merk en type per stuk, of vraag om een stelpost met een bedrag. Een offerte met alleen het woord sanitair is niet te vergelijken met een offerte die de stukken benoemt.

Vraag wie het restvocht in de ondergrond meet en wat er gebeurt als de vloer niet droog blijkt. Tegelwerk op een te vochtige dekvloer laat na een jaar los, en de discussie daarover is achteraf niet meer te winnen.

Vraag naar de doorlooptijd in werkbare dagen, naar de startdatum en naar de fasering als je erin blijft wonen. Vraag ook wie de coördinatie tussen de disciplines doet en wat er gebeurt als een van hen niet komt opdagen.

Vraag hoe met meerwerk wordt omgegaan: een uurtarief, een meldingsplicht vooraf en een schriftelijke bevestiging. Bij een badkamer is meerwerk niet uitzonderlijk maar gebruikelijk, en het verschil zit in of het vooraf is geregeld.

Vraag naar de garantie op het werk en op de materialen, met termijn en met wat eronder valt. Vraag ook of de aannemer een opleveringspunt met foto's van de waterdichte laag levert; dat is het document dat je over tien jaar nodig hebt.

Voor elektra in een badkamer geldt de zone-indeling uit NEN 1010. Vlak bij bad en douche mag geen wandcontactdoos zitten, en per zone gelden eisen aan de beschermingsgraad van armaturen en schakelmateriaal. Een badkamer heeft daarnaast een eigen groep met aardlekbeveiliging nodig. Laat de installateur de zones op de tekening aangeven voordat er wordt gehakt.

Voor ventilatie stelt het Besluit bouwwerken leefomgeving eisen aan de afvoercapaciteit van een badkamer. Bij een ingrijpende renovatie hoort die capaciteit op orde te worden gebracht en niet te blijven zoals hij was. De Omgevingswet en het Besluit bouwwerken leefomgeving zijn sinds 1 januari 2024 het kader waarbinnen dat wordt beoordeeld.

Voor drinkwaterinstallaties geldt NEN 1006 met de bijbehorende Waterwerkbladen. Gebruik materiaal met een geldige kwaliteitsverklaring, laat de installatie afpersen voordat de wand dichtgaat, en let op dode leidingen: een afgedopte leiding die blijft zitten, is een plek waar water stilstaat.

Een badkamerrenovatie in een bestaande woning is in vrijwel alle gevallen vergunningvrij, zolang er niet in een dragende constructie wordt gehakt en er geen doorvoer door een gevel bij komt die het aanzien verandert. Wordt er wel in de constructie gewerkt, of gaat het om een monument, dan is een vergunning of een melding nodig.

In een appartement zijn standleidingen gemeenschappelijk en kan de splitsingsakte eisen stellen aan ingrepen in de vloer en aan contactgeluid. Lekkage naar de onderburen is een klassiek geschil binnen een vereniging van eigenaars: de eigenaar van de installatie waar het lek zit, is aansprakelijk. Bewaar de opdracht, de productbladen, de afpersbon en foto's van de waterdichte laag.

Werkt de aannemer onder de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen, dan geldt voor vergunningplichtig werk een dossier bij oplevering en een verzwaarde aansprakelijkheid voor gebreken die na oplevering aan het licht komen. Voor een gewone badkamerrenovatie is dat meestal niet aan de orde, maar de garantiebepalingen in de aannemingsovereenkomst zijn dat wel; lees welke termijn er staat en waarop die betrekking heeft. Regels veranderen; controleer bij twijfel de actuele tekst of vraag het na bij de gemeente.