Werkomschrijving badkamerrenovatie

Het gebrek: plaats, kenmerken en oorzaak

Plaats van het gebrek

• Binnenshuis - Badkamer - Tegelwerk en sanitair

Kenmerken

• Natte plek op het plafond eronder. Plek groeit na douchen, droogt tussendoor op
• Voegen zwart, kit laat los. Ook schimmel op het plafond en op de koudste wand
• Tegels klinken hol, laten los. Klop met een muntstuk: hol geluid
• Water blijft staan op de vloer. Leg een waterpas; plas op dezelfde plek
• Riool ruikt terug. Sterker na een periode van niet-gebruiken
• Douche loopt traag weg. Gebeurt geleidelijk erger over maanden

Mogelijke oorzaken

• Onvoldoende afschot naar de afvoer — te herkennen aan: Leg een waterpas; plas op dezelfde plek
• Droge of ontbrekende sifon, of ontluchting mist — te herkennen aan: Sterker na een periode van niet-gebruiken
• Verstopping, of afvoer met te weinig verval — te herkennen aan: Gebeurt geleidelijk erger over maanden
• Waterdichting ontbreekt of is doorbroken — te herkennen aan: Plek groeit na douchen, droogt tussendoor op
• Onvoldoende ventilatie, te veel vocht — te herkennen aan: Ook schimmel op het plafond en op de koudste wand
• Slechte hechting of werkende ondergrond — te herkennen aan: Klop met een muntstuk: hol geluid

Herstel

• Het herstel staat volledig in hoofdstuk 4, De werkzaamheden stap voor stap. Daarop is de prijsrange in hoofdstuk 8 gebaseerd.

Preventie

• Hoe je herhaling voorkomt, staat in hoofdstuk 12.

Materiaal- en kwaliteitseisen

De waterdichting is een compleet systeem van één fabrikant, inclusief bijbehorende banden en manchetten. Onderdelen van verschillende systemen worden niet gecombineerd. De aannemer geeft op welk systeem hij toepast en welke garantie de fabrikant aan die opbouw verbindt.

Tegellijm en voegmiddel zijn afgestemd op tegelsoort, formaat en ondergrond. Bij vloerverwarming en bij grote formaten wordt gewerkt met een daarvoor geschikte lijm en met een ontkoppelingsmat waar het systeem daarom vraagt.

De voegbreedte volgt de opgave van de tegelfabrikant voor het gekozen formaat. Dilatatievoegen worden aangebracht in alle hoeken, langs opgaand werk en volgens de vlakindeling.

Elektrisch materiaal voldoet aan de vereiste beschermingsgraad voor de zone waarin het is geplaatst.

Drinkwaterleidingen worden uitgevoerd met materiaal met een geldige kwaliteitsverklaring voor contact met drinkwater. Koppelingen blijven bereikbaar en worden niet weggewerkt in vloer of wand.

Het inbouwelement voor een hangend toilet wordt verankerd in de vloer en in een dragende wand, niet uitsluitend in de voorzetwand.

Wat je opmeet

Wat

Hoe je het opgeeft

Waarom het uitmaakt

Vloeroppervlak

Lengte maal breedte in m², op de centimeter

Kleine badkamers zijn per m² duurder: alle posten zitten er toch in

Wandoppervlak dat wordt betegeld

Per wand, breedte maal hoogte, min de deur

Tegelwerk is de grootste arbeidspost

Plafondhoogte

In cm

Bepaalt of er tot het plafond wordt betegeld

Blijft de indeling gelijk

Ja of nee, met beide plattegronden

Verplaatsen van toilet of douche is de grootste prijsverhoger

Vloertype

Beton, houten balklaag, systeemvloer

Een houten vloer vraagt een ontkoppeling en extra aandacht

Verdieping en bereikbaarheid

Begane grond, eerste, tweede, met of zonder lift

Al het puin moet naar beneden en al het materiaal naar boven

Sanitairlijst

Merk, type en aantal, met prijzen

Sanitair is vaak een aparte post; zonder lijst is de offerte een schatting

Tegelkeuze

Formaat, soort, gewenste vlakindeling

Grote formaten en mozaïek kosten aanzienlijk meer arbeid

Bestaande ventilatie

Rooster, mechanische afzuiging, niets

Bepaalt of er een kanaal moet worden aangelegd

Bouwjaar

Volstaat

Voor 1994: asbestcheck vóór de sloop

Bij een appartement: ligging standleiding

Foto en positie

Bepaalt of de VvE erbij moet komen

De grootste bron van prijsverschil in dit hele document is de vraag of de indeling gelijk blijft. Verplaats je het toilet, dan gaat de vloer open en verandert de hele planning. Geef dat expliciet aan.

Tijdsduur en complexiteit

Een gemiddelde badkamer van vier tot zes vierkante meter kost tien tot vijftien werkbare dagen. Dat is langer dan mensen verwachten, en de reden is dat er wachttijden in zitten die niemand kan inkorten.

De complexiteit is hoog. Er komen vijf vakgebieden samen: sloop, loodgieterswerk, elektra, waterdichting en tegelwerk. Bij een aannemer die alles zelf doet, loopt dat door elkaar; bij losse vaklieden moet iemand het coördineren, en dat ben jij als je het zelf regelt.

Wat de doorlooptijd oprekt, en dit is niet te versnellen: een nieuwe dekvloer moet drogen voordat er getegeld wordt — reken op één tot vier weken, afhankelijk van de dikte. De waterdichting moet uitharden. En de levertijd van sanitair en tegels is vaak zes tot tien weken; bestel dat voordat de sloop begint, niet erna.

Je kunt in de woning blijven wonen, maar je hebt geen badkamer. Regel een alternatief, of plan het in een vakantie.

Zelf doen of uitbesteden

Een complete badkamer zelf doen is mogelijk, maar het is de zwaarste doe-het-zelfklus in dit hele contenttype, en er is één onderdeel waarbij een fout onherstelbaar duur is.

Wat je goed zelf kunt: slopen en afvoeren — dat scheelt zo € 600 tot € 1.400 en het is vooral spierwerk. Verder het tegelwerk, als je geduld hebt en met kleine of middelgrote formaten werkt; de stappenplannen Wandtegels zetten en Vloertegels leggen lopen dat door. En het plaatsen van sanitair op bestaande aansluitingen.

Waar je stopt: de waterdichting, de elektra en het afschot van de afvoer.

De waterdichting is de belangrijkste. Doe je die verkeerd, dan merk je dat niet bij de oplevering en niet in het eerste jaar, maar op het moment dat je buurman beneden een natte plek op zijn plafond krijgt. Dan ligt de hele badkamer er weer uit, plus zijn plafond. Dat is de duurste zelfklusfout die bestaat, en het is de reden dat je die laag door iemand met een systeemgarantie laat aanbrengen — en dat je hem laat fotograferen voordat er een tegel op gaat.

Elektra in een badkamer valt onder de zone-indeling en die is niet iets om op gevoel te doen. En het afschot: één procent te weinig en het water blijft staan, elke dag, twintig jaar lang.

Een werkbare verdeling: jij sloopt en tegelt, de vakman doet leidingwerk, elektra en waterdichting. Dat scheelt een kwart tot een derde en het risico blijft waar het hoort.

Woon je in een appartement, doe de waterdichting dan sowieso niet zelf. Wat jij lekt, komt bij iemand anders naar beneden, en dat is een aansprakelijkheidskwestie via de VvE.

Offerte uitvragen

Stuur deze werkomschrijving mee met beide plattegronden — bestaand en gewenst — de sanitairlijst, de tegelspecificatie en de gegevens uit hoofdstuk 6.

De bij Builddocs aangesloten aannemer kan het werk uitvoeren voor de prijsrange die in hoofdstuk 8 staat, mits je de juiste werkomschrijving hebt gekozen en het juiste aantal en de juiste inmeetgegevens hebt opgegeven. Klopt de opgave niet, dan vervalt die bandbreedte.

Vraag altijd om: welk waterdichtingssysteem hij toepast en welke fabrieksgarantie daarop zit, of hij de waterdichte laag fotografeert vóór het tegelen, of de drukproef en het restvochtmeetrapport zijn inbegrepen, welke afzuigcapaciteit hij levert, en een stelpost met uurtarief voor wat er bij de sloop tevoorschijn komt.

Vraag ook of het sanitair in de prijs zit of dat je het zelf levert. Beide kan; als je het niet vraagt, blijkt het achteraf.

Een offerte die duizenden euro's onder de bandbreedte ligt, heeft bijna altijd een van deze drie dingen weggelaten: de waterdichting, de ventilatie, of de stelpost voor onvoorzien. Dat is geen scherpe prijs maar een incomplete opdracht, en het verschil betaal je alsnog — dan als meerwerk, tegen een tarief dat je niet meer hebt onderhandeld.

Oplevering en controle

Vóór het tegelwerk wordt de waterdichte laag gezamenlijk beoordeeld en fotografisch vastgelegd. Die foto's gaan als bijlage bij de opleveringsverklaring. Zonder die vastlegging wordt niet betegeld.

De leidinginstallatie wordt vóór het dichtmaken onder druk gezet en minstens een etmaal onder druk gehouden. Het resultaat wordt vastgelegd.

Het restvocht van een nieuwe dekvloer wordt gemeten voordat er wordt betegeld; het meetrapport gaat mee bij de oplevering.

Bij oplevering wordt gecontroleerd op: afschot naar de afvoer, waterdichte aansluiting van douchegoot of putje, strakheid en gelijkheid van voegen, aanwezigheid van dilatatie- en kitnaden, werking van alle kranen en afvoeren, en de zuigcapaciteit van de afzuiging met een vel papier op de hoogste stand.

Afwijkingen worden vastgelegd op een opleverlijst met per punt een hersteltermijn, door beide partijen ondertekend.

De aannemer levert op: productbladen van waterdichting, lijm en voegmiddel, foto's van de waterdichte laag en het leidingverloop vóór het dichtmaken, het drukproefverslag, het restvochtmeetrapport en de garantieverklaringen.

Hoe je herhaling voorkomt

• Vervang de kit in de hoeken van douche, bad en aanrecht elke vijf tot acht jaar. Dit is de enige handeling die lekkage door tegelwerk werkelijk voorkomt, en ze wordt bijna altijd overgeslagen.
• Ventileer tijdens en na het douchen tot de ruimte droog is.
• Houd de afvoer en de sifon schoon.
• Laat de waterdichte laag onder het tegelwerk vastleggen bij oplevering: welk systeem, waar aangebracht. Dat document is bij een latere lekkage veel waard.

Bijlagen

Plattegrond van bestaande en gewenste indeling, met maatvoering.

Ingevuld inmeetformulier met de gegevens uit hoofdstuk 6.

Foto's van de bestaande situatie.

Sanitairlijst met merk, type en aantal.

Tegelspecificatie met formaat, soort en gewenste vlakindeling.

Bij een appartement: het relevante deel van de splitsingsakte en het besluit van de vergadering bij werk aan gemeenschappelijke leidingen.