Wat kost het vervangen van een trap?

Deze prijsgids gaat over het vervangen of plaatsen van een binnentrap in een woning: een rechte steektrap, een trap met een kwartslag onder of boven, een bordestrap of spiltrap, en de vaste trap naar een zolder waar nu een vlizotrap zit. Ook het trapgat, de raveling, de balustrade, de wandleuning, de afwerking en het herstel rondom horen erbij. De eenheid is de trap.

De gids is bedoeld voor de woningeigenaar die een versleten of onveilige trap vervangt, voor de koper die wil weten wat een steile zoldertrap betekent, voor de zelfbouwer die een verdieping toevoegt en voor de klusser die overweegt zelf te renoveren of te schilderen. Bij een appartement gaat het over de trap binnen de woning; het trappenhuis van het gebouw is gemeenschappelijk en valt onder het onderhoudsplan van de vereniging.

Wat je hier vindt zijn bandbreedtes per onderdeel en per situatie, geen offertes. De spreiding komt uit de vorm van de trap, de houtsoort, de vraag of het trapgat moet worden gemaakt of aangepast, en of de trap in één stuk naar binnen kan.

Wat er niet in zit: buitentrappen en bordessen, trappenhuizen in complexen, industriële en brandtrappen, en de verbouwing van de zolder zelf. Het isoleren, het indelen en het afwerken van een zolder hebben een eigen prijsgids; hier gaat het alleen over de trap en wat er direct omheen hoort.

De vorm van de trap. Een rechte steektrap is het goedkoopst omdat hij in de fabriek van standaarddelen wordt gemaakt. Een kwartslag onder of boven kost € 700 tot € 1.400 meer, en een bordestrap of spiltrap zit daar nog eens € 700 tot € 5.000 boven. De vorm volgt meestal uit de hal en het trapgat, dus veel keus is er zelden.

Het materiaal. Vuren is de basis. Hardhout en eiken liggen twee tot drie keer hoger in materiaal en vragen een andere afwerking; staal met hout is een ontwerpkeuze die bij een open hal veel doet en € 2.000 tot € 6.000 aan materiaal kost. Wie het uiterlijk van hardhout wil met het budget van vuren, legt overzettreden op een vuren trap.

Open of dicht, en de doorvalveiligheid. Een dichte trap met stootborden kost tien tot twintig procent meer materiaal en is stiller. Een open trap vraagt aandacht voor de maximale opening tussen de treden en soms een extra voorziening als er kleine kinderen zijn, en dat is € 200 tot € 700 aan invulpanelen of netten.

De maatvoering van het trapgat. Dit is de grootste kostendrijver van allemaal. Past de nieuwe trap in de bestaande sparing, dan blijft de klus binnen € 2.500 tot € 6.000. Moet de sparing worden verlengd of verbreed, dan komt daar € 600 tot € 1.800 bij plus herstel, en moet er een nieuw trapgat komen, dan verdubbelt de klus naar € 7.000 tot € 15.000.

De vrije doorloophoogte. Dat is de maat die het eerst knelt, vooral in oude huizen en bij een zoldertrap onder een schuin dak. Is er te weinig hoogte, dan moet de trap steiler of langer, en soms moet de sparing juist worden verlengd om de hoogte te halen. Dat maakt het trapgat en niet de trap tot het dure onderdeel.

De afwerking. Onbehandeld, gegrond, gelakt in de fabriek of bekleed met overzettreden zijn vier prijzen die € 350 tot € 2.900 uit elkaar liggen bij dezelfde trap. Een trap die in de fabriek is afgelakt komt schoon binnen en hoeft niet drie dagen buiten gebruik te blijven, maar krijgt bij de montage altijd nog beschadigingen die je bij moet werken.

De leuning en de balustrade. Een wandleuning is € 60 tot € 160 per strekkende meter en een balustrade langs het trapgat € 200 tot € 600. Die balustrade is drie tot vijf meter lang, dus € 600 tot € 3.000, en zij ontbreekt in veel offertes omdat de trappenmaker de trap levert en niet de vloerafwerking eromheen.

De bereikbaarheid. Een trap van drie meter lang moet door de voordeur, de gang en de bocht. Lukt dat niet, dan wordt hij in delen aangeleverd en ter plaatse samengesteld, en dat kost € 250 tot € 700 aan extra uren. Meet de route voordat je bestelt, niet als de trap op de stoep ligt.

Vraag om de maatvoering op de tekening: aantrede, optrede, breedte, aantal treden en de vrije doorloophoogte boven elke trede. Twee offertes met dezelfde prijs kunnen een comfortabele en een steile trap opleveren, en dat zie je alleen aan die maten.

Vraag of het aanpassen van het trapgat is inbegrepen of als stelpost is opgenomen, en of er een constructieberekening bij zit. Een offerte waarin het trapgat als stelpost staat, is geen prijs maar een raming.

Vraag naar het afwerkingsniveau: onbehandeld, gegrond, in de fabriek gelakt of bekleed. En vraag of de trap na plaatsing nog geschuurd en bijgewerkt moet worden, want dat is bij een gelakte trap vrijwel altijd zo.

Vraag of de balustrade langs het trapgat erbij zit, met de lengte in strekkende meters en de uitvoering. Dit is de post die bij een trapofferte het vaakst ontbreekt.

Vraag naar de doorvalveiligheid bij een open trap: de maximale opening tussen de treden en of er invulpanelen zijn meegerekend.

Vraag hoe de trap naar binnen komt en of er in de gang gezaagd of samengesteld moet worden. Laat de leverancier de route bij het inmeten zelf nalopen en dat op de opdrachtbevestiging zetten.

Vraag wie het herstel van vloer, wand en plafond rond het trapgat doet en wie de plinten en het schilderwerk aansluit. Bij een nieuw trapgat is dat € 400 tot € 1.400 en het valt tussen de trappenmaker en de stukadoor in.

Vraag naar de levertijd en naar de dagen dat de verdieping niet bereikbaar is, en naar wat er gebeurt als de trap bij levering niet blijkt te passen. Leg vast wie dan wat betaalt.

Voor trappen in woningen gelden eisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving, onder de Omgevingswet die op 1 januari 2024 in werking is getreden. Die eisen gaan over de aantrede, de optrede, de breedte van de trap, de vrije doorloophoogte boven de trede en de aanwezigheid van een leuning. Voor nieuwbouw gelden strengere waarden dan voor bestaande bouw, en voor een trap naar een verblijfsruimte strengere dan voor een trap naar een bergzolder.

Bij verbouw geldt het rechtens verkregen niveau: het niveau mag niet lager worden dan wat er rechtmatig stond, en voor sommige onderdelen gelden aparte verbouwvoorschriften die tussen nieuwbouw en bestaande bouw in liggen. In de praktijk betekent dat: vervang je een trap door een gelijkwaardige, dan mag je de bestaande maatvoering aanhouden; maak je een nieuwe trap naar een ruimte die eerst geen verblijfsruimte was, dan gelden zwaardere eisen.

Het maken van een nieuw trapgat is een wijziging van de draagconstructie en daarmee vergunningplichtig. Bij de aanvraag hoort een constructieberekening met een tekening van de raveling en de opleggingen. Het verbreden of verlengen van een bestaande sparing is dat ook, zodra er een balk wordt onderbroken. Vraag de vergunningcheck aan bij de gemeente of via het digitale loket voordat je een opdracht geeft.

Voor de balustrade langs een trapgat geldt een eis aan de hoogte en aan de doorvalveiligheid, met een maximale opening tussen de spijlen zodat een kind er niet doorheen kan. Voor een open trap geldt een eis aan de maximale opening tussen de treden. Bij een woning met een verblijfsruimte op de zolder is de trap onderdeel van de vluchtroute en gelden aanvullende eisen aan de bereikbaarheid en aan de brandwerendheid van de scheiding.

De rookmelderplicht geldt sinds 1 juli 2022 voor alle woningen: een rookmelder op elke verdieping waar een vluchtroute doorheen loopt, en de trapopgang is daarbij de logische plek. Wijzigt de vluchtroute door een nieuwe trap, dan wijzigt de plaatsing van de melders mee.

Voor bouwactiviteiten in de laagste gevolgklasse geldt sinds 1 januari 2024 het stelsel van kwaliteitsborging voor het bouwen; voor verbouwactiviteiten is de invoering later gevolgd. Of jouw trapgat eronder valt, hangt af van de aard van de ingreep en van de peildatum van je aanvraag; vraag dat na bij de gemeente. Bij een appartement kan de vloer waarin het trapgat komt gemeenschappelijk zijn; controleer de splitsingsakte voordat je iets in die vloer zaagt. Regels veranderen; controleer bij twijfel de actuele tekst.