Bijgewerkt 21 november 2026 · gecontroleerd op 21 november 2026
Secties zijn ingeklapt zodat je kunt kiezen wat je leest. Tik op een kop om hem te openen.
Wat gebruik je waarvoor?
Drie pagina's over hetzelfde werk, met een andere vraag erachter. Kies verkeerd en je leest het verkeerde antwoord.
Stappenplan
Het werk in stappen, met wat er per stap misgaat.
Gebruik dit als je het zelf doet of wilt volgen.
Niet voor: een vakman aansturen — dan een werkomschrijving.
Werkomschrijving
Wat je aan een vakman meegeeft, in zijn taal.
Gebruik dit als je het laat doen en offertes wilt vergelijken.
Niet voor: zelf uitvoeren — dan een stappenplan.
Gebrek
Wat je ziet, wat het meestal is, en wanneer het ernst wordt.
Gebruik dit als er iets mis is en je nog niet weet wat.
Niet voor: werk plannen — dat begint pas als je weet wat het is.
Het korte antwoord
Weten waar de hoofdkraan van het water, de gaskraan bij de gasmeter en de hoofdschakelaar in de meterkast zitten, hoe je ze bedient, en wanneer je welke dichtzet.
Eenvoudig. Een uur om alles op te zoeken en te markeren; in een noodgeval kost elke handeling daarna minder dan een minuut.
Zoek de drie afsluiters op een rustige dag op, niet op het moment dat het water over de vloer loopt. Wie dan nog moet zoeken, verliest de minuten die het verschil maken.
Ruik je gas, sluit dan de gaskraan, zet ramen en deuren open en ga naar buiten. Bel vanaf een veilige plek het storingsnummer 0800-9009, en bij acuut gevaar 112.
Afsluiten mag je zelf. Repareren aan de gasleiding, de aansluiting van de netbeheerder of verzegelde delen in de meterkast niet.
- Moeilijkheid
- Eenvoudig
- Tijd
- Ongeveer een uur voor opzoeken, testen en markeren
- Kosten
- Vrijwel geen: labels, een stift en een zaklamp heb je meestal albespaart Niet van toepassing, dit doe je zelf tegenover uitbestedenprijspeil augustus 2026
Waar gaat het over?
Een woning heeft drie plekken waar je in één handeling een hele voorziening uitzet: de hoofdkraan bij de watermeter, de gaskraan bij de gasmeter en de hoofdschakelaar in de meterkast. Daarnaast zijn er kleinere afsluiters, zoals stopkranen onder een wastafel of achter een toilet, en de groepen en aardlekschakelaars in de groepenkast.
Dit stappenplan gaat over twee momenten. Het eerste is de voorbereiding: alles opzoeken, nagaan of het werkt, en het zo markeren dat ook een huisgenoot of oppas het in het donker vindt. Het tweede is het noodgeval zelf: een gesprongen leiding, gaslucht, water bij een stopcontact, een rokend apparaat.
Het is een klus voor iedere bewoner, huurder of eigenaar. Je hebt er geen gereedschap voor nodig en je komt nergens aan de installatie. Het enige dat je doet is bedienen wat ervoor bedoeld is.
Wat je oplevert: drie afsluiters die je kent, die werken en die gemarkeerd zijn, en een kaartje met de nummers die je dan nodig hebt.
Je eigen maten
Vul in hoe groot het bij jou is. De materiaalhoeveelheden hieronder rekenen meteen mee, en op de prijsgidsen en werkomschrijvingen staan je maten er al in.
Wand, vloer, dak of gevel — waar het werk over gaat.
Naden, plinten, goten, dakranden.
Ramen, deuren, radiatoren, punten.
Je maten blijven in deze browser staan en gaan niet naar ons toe.
Wat heb je nodig?
Veiligheid en voorbereiding
Bedien alleen wat bedoeld is om te bedienen: de handel of knop van een kraan, de hendel van een schakelaar, de testknop van een aardlekschakelaar. Alles wat verzegeld is, hoort bij de netbeheerder. Dat zijn de meters, de aansluiting en de hoofdzekering. Een zegel verbreken mag alleen een erkend installateur met zegelrecht.
Draai de hoofdkraan van het water met de hand. Pak er geen tang bij en spuit er geen smeermiddel op. Gaat hij niet, dan is dat een melding voor het drinkwaterbedrijf en geen klus.
Weet dat de hoofdschakelaar niet alles spanningsloos maakt. De kabel van de netbeheerder tot aan de schakelaar blijft onder spanning, net als de meter.
Niet elke meterkast heeft een hoofdschakelaar. Hij is verplicht, maar in oudere woningen ontbreekt hij nog vaak. Zie je er geen, dan zet je bij een noodgeval de aardlekschakelaars en de groepen uit, en laat je later een hoofdschakelaar plaatsen.
In een appartement zit de hoofdkraan van jouw woning niet altijd in je eigen meterkast. Soms is er een gemeenschappelijke afsluiter in een kelder of leidingkoker, met per woning een eigen kraan. Vraag de VvE of de beheerder waar die zit.
Huur je, dan zijn de leidingen achter de meter van de verhuurder. Afsluiten in een noodgeval doe je zelf; het herstel regel je via de verhuurder.
Stap voor stap
Veelgemaakte fouten
Wanneer schakel je een vakman in?
- Bij gaslucht. Dan bel je het storingsnummer 0800-9009 en bij acuut gevaar 112. Zoek niet zelf naar het lek en draai niet aan koppelingen.
- Als de hoofdkraan van het water niet dicht wil of blijft doorlaten. Dat meld je bij het drinkwaterbedrijf.
- Als de watermeter blijft lopen terwijl alle kranen in huis dicht zijn. Dan lekt er iets in de binnenleiding. Sluit de hoofdkraan en bel een installateur, of je verhuurder als je huurt. Lekt het vóór de meter, dan is het een zaak voor het drinkwaterbedrijf.
- Als een aardlekschakelaar bij de test niet uitschakelt, of direct weer uitvalt als je hem aanzet.
- Als er geen hoofdschakelaar in de meterkast zit. Een erkend installateur plaatst de juiste.
- Als een zegel in de meterkast verbroken is. Dat meld je bij het storingsnummer 0800-9009.
- Als er water in of bij de meterkast staat. Blijf dan van de schakelaars af en bel een installateur, en bij rook of brand 112.
- Een gaskraan die niet meer goed sluit, laat je vervangen door een erkend installateur; reken op € 90 tot € 200.
Veelgestelde vragen
Ervaringen van anderen
Verder bij dit onderwerp
Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.
Werkomschrijvingen
Stappenplannen
Gebreken
Uit de kennisbank
Koopgidsen
Prijsgidsen
Rekenhulpen
Checklists
Projecten
Dit laten doen
Builddocs bemiddelt niet en krijgt geen commissie over de opdracht die hieruit volgt.