Wat kost cv-ketelonderhoud?

Deze prijsgids gaat over het onderhoud van een cv-installatie in een woning: de periodieke beurt aan een gasgestookte wandketel, de servicecontracten die daaromheen worden aangeboden, wat een storing kost als je geen contract hebt, en wat de onderdelen kosten die bij zo'n beurt of storing worden vervangen. Hij is geschreven voor de woningeigenaar die kiest tussen een losse beurt en een abonnement, voor de huurder die wil weten wat hij zelf moet regelen, en voor de koper die een ketel met onbekende geschiedenis overneemt.

Ook het onderhoud van een collectieve ketel in een wooncomplex komt aan bod, maar dan als bandbreedte per toestel en niet als volledig beheerplan. Bij blokverwarming zit het onderhoud in de servicekosten en niet op je eigen rekening; wat er dan per woning wordt doorbelast, staat in deze gids ter vergelijking.

Wat je hier vindt zijn bandbreedtes, geen offertes. De spreiding komt uit drie dingen: welke contractvorm je kiest, hoe oud het toestel is, en of het bedrijf een eenmanszaak in de buurt is of een landelijke partij met een callcenter en avonddienst. Tussen die twee zit op de jaarlijkse beurt al gauw € 50 tot € 80 verschil, en op een storingsbezoek meer.

Wat er niet in zit: het vervangen van de ketel zelf, het plaatsen van een warmtepomp, het onderhoud van een houtkachel of open haard, en het waterzijdig inregelen van de radiatoren als zelfstandig project. Die drie eerste hebben een eigen prijsopbouw; het inregelen wordt hier genoemd omdat het vaak in dezelfde beurt wordt aangeboden, maar het is geen onderhoud.

De leeftijd van het toestel. Onder de acht jaar gebeurt er bij een beurt vrijwel nooit meer dan reinigen en meten, en is een losse beurt de goedkoopste vorm. Tussen acht en vijftien jaar begint het rijtje onderdelen dat aan slijtage toe is, en verschuift het voordeel naar een contract met onderdelen. Boven de vijftien jaar wordt elk contract duur, omdat verzekeraars van servicecontracten oude toestellen uitsluiten of er een hoger tarief voor rekenen.

De contractvorm. Tussen de onderkant van een losse beurt en de bovenkant van een all-in contract zit een factor drie, en het verschil is bijna helemaal risico-overdracht. Je koopt geen betere beurt, je koopt de zekerheid dat een defecte pomp niet leidt tot een onverwachte rekening van € 320 tot € 590. Of dat loont, hangt af van de leeftijd van je ketel en van je buffer.

Wie het werk uitvoert. Een lokaal installatiebedrijf zit doorgaans € 40 tot € 80 onder de landelijke partijen en onder het onderhoudsabonnement van een energieleverancier. De landelijke partij levert daarvoor een storingsdienst met een responstijd die in het contract staat. Een fabrikantengebonden servicedienst zit aan de bovenkant en is vooral aantrekkelijk zolang de fabrieksgarantie loopt.

Het type toestel. Een gesloten HR-combiketel aan de wand is de goedkoopste categorie. Een ketel met een aparte voorraadboiler vraagt een langere beurt en een extra controle op de warmwaterzijde. Een open toestel of een oude vr-ketel vraagt extra aandacht voor de luchttoevoer en de afvoer, en een collectieve ketel in een technische ruimte is een andere orde van grootte, met logboekplicht en waterbehandeling.

De staat van het cv-water. Zwart, zuurstofrijk of kalkrijk water vreet pompen, kleppen en wisselaars. Een installatie waarin de pomp elke drie jaar stukgaat, heeft geen pompprobleem maar een waterprobleem, en dat kost eenmalig € 250 tot € 700 om op te lossen en daarna niets meer. Bedrijven die dat niet meenemen, verkopen je elke drie jaar een nieuwe pomp.

De bereikbaarheid van de opstelplaats. Een ketel in de keukenkast of de bijkeuken is standaardwerk. Een ketel op een zolder met een vlizotrap, in een kast met een aanrecht ervoor of achter een dichtgetimmerd luik kost een half uur extra, en dat half uur staat als meerwerk op de factuur.

Het moment in het jaar. Tussen mei en september hebben installateurs ruimte en bieden ze de beurt tegen de onderkant van de bandbreedte aan, soms met een actietarief. Tussen november en februari is de agenda vol, is de spoedtoeslag hoger en wacht je langer op een storingsbezoek. Wie zijn ketel in de zomer laat nakijken, betaalt minder en heeft in de winter minder kans op uitval.

De regio. In de Randstad en de grote steden liggen de uurtarieven € 10 tot € 25 hoger dan in de landelijke gebieden, en zijn voorrijkosten vaker een vast bedrag omdat de rijtijd langer is. Op het platteland is het uurtarief lager maar het aantal bedrijven kleiner, waardoor de wachttijd bij een storing kan oplopen.

Vraag het totaalbedrag voor een beurt op jouw adres, inclusief voorrijden en btw, en niet het uurtarief. Uurtarieven zijn onvergelijkbaar zolang je niet weet hoeveel uur er wordt gerekend en of voorrijden erbij zit.

Vraag welke handelingen in de beurt zitten. De lijst hoort te bevatten: reinigen van brander en warmtewisselaar, controleren en doorspoelen van de sifon en de condensafvoer, verbrandingsmeting met een geijkte analyser, controle van de rookgasafvoer en de luchttoevoer, controle van de waterdruk en de voordruk van het expansievat, en het afstellen van het toestel.

Vraag of je het meetrapport krijgt en of dat rapport de gemeten waarden bevat en niet alleen een vinkje. Vraag ook of het bedrijf het onderhoud digitaal registreert, want dat is het bewijs waarop de fabrieksgarantie steunt.

Vraag bij een contract wat er precies is uitgesloten. Kijk naar de leeftijdsgrens van het toestel, naar onderdelen die nooit onder de dekking vallen zoals de warmtewisselaar of de printplaat, naar het eigen risico per storing, naar de wachttijd voordat de dekking ingaat en naar de toeslag voor bezoeken buiten kantooruren.

Vraag naar de responstijd bij een storing en of die in het contract staat. Een belofte om binnen 24 uur langs te komen is iets anders dan de zin dat er zo snel mogelijk een monteur komt.

Vraag naar de opzegtermijn en de looptijd. Contracten met een looptijd van meer dan een jaar en een stilzwijgende verlenging zijn de reden dat veel mensen betalen voor een ketel die ze al hebben vervangen.

Vraag of het bedrijf gecertificeerd is voor werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties en vraag het certificaatnummer. Dat is te controleren en het is geen onbeleefde vraag.

Vraag hoe meerwerk wordt afgehandeld. Een goede afspraak is dat de monteur belt of laat tekenen zodra hij boven een vooraf genoemd bedrag uitkomt, en dat onderdelen apart op de factuur staan met type en prijs.

Werkzaamheden aan gasverbrandingsinstallaties mogen sinds 1 april 2022 alleen worden uitgevoerd door een bedrijf dat daarvoor is gecertificeerd, met monteurs die onder dat certificaat vallen. Die verplichting staat in het Besluit bouwwerken leefomgeving, dat sinds 1 januari 2024 onder de Omgevingswet valt. Het gaat om installeren, onderhouden en repareren van toestellen die aardgas, propaan of butaan verbranden, en om het aansluiten en wijzigen van de rookgasafvoer. Je mag als bewoner nog wel de druk aflezen, bijvullen en ontluchten; je mag de ketel niet openen en niet afstellen.

Het Besluit bouwwerken leefomgeving stelt daarnaast eisen aan de rookgasafvoer, de luchttoevoer en de opstelruimte van een verbrandingstoestel, en aan de aanwezigheid van rookmelders in nieuwe en gewijzigde situaties. Bij een bestaande woning gelden lichtere eisen dan bij nieuwbouw, maar een installateur die vaststelt dat de afvoer onveilig is, hoort het toestel buiten werking te stellen en dat schriftelijk vast te leggen. Een gedeeld of gemetseld kanaal in een oud gebouw is de situatie waarin dat het vaakst gebeurt.

In een huurwoning is het onderhoud van de cv-installatie voor rekening van de verhuurder. Wat een huurder zelf doet, is beperkt tot de kleine herstellingen die in het Besluit kleine herstellingen staan: ontluchten, bijvullen en de installatie schoonhouden. Een verhuurder die het onderhoud laat versloffen en daardoor een gebrek laat ontstaan, kan door de Huurcommissie tot herstel en tot tijdelijke huurverlaging worden gedwongen. Een serviceabonnement dat de verhuurder aanbiedt, is vrijwillig en mag niet stilzwijgend in de servicekosten worden verrekend.

In een gebouw met een collectieve installatie of een gedeelde rookgasafvoer is het toestel of het kanaal gemeenschappelijk, en beslist de vergadering over onderhoud en vervanging. Een individuele eigenaar mag dan niet zelf een ketel op het gedeelde kanaal zetten. Het onderhoud hoort in het meerjarenonderhoudsplan en in de servicekosten, met een logboek waarin metingen en beurten worden vastgelegd. Regels veranderen; controleer bij twijfel de actuele tekst of vraag het na bij de gemeente of de beheerder.