Bestrating aanleggen
Zelf te doen: deels · €€€ · komt soms voor
Deze werkomschrijving gaat over het aanleggen of vernieuwen van bestrating op een perceel: een terras, een pad, een tuin, of het gedeelte langs de gevel.
Voor een oprit waar een auto op staat, geldt een zwaardere opbouw; daarvoor bestaat een eigen werkomschrijving.
De twee maten die het resultaat bepalen, staan in geen enkele bouwmarktfolder: het afschot van de gevel af en de hoogte ten opzichte van de begane grondvloer. Beide worden bij zelf bestraten vrijwel altijd verkeerd gedaan, en beide leveren binnen enkele jaren vochtschade in de gevel op.
Het gebrek: plaats, kenmerken en oorzaak
Plaats van het gebrek. Buitenshuis - Terrein - Bestrating.
Kenmerken
- bestrating die golft, verzakt of waar plassen op blijven staan
- tegels die naar de gevel toe aflopen in plaats van ervandaan
- bestrating die te hoog ligt tegen de gevel, boven de onderste rij metselwerk
- open voegen waar de bestrating aan de randen uitschuift
- onkruid tussen de voegen dat elk jaar terugkomt
- verzakking langs de gevel, met een kier tussen bestrating en muur
Oorzaak
- geen of een te dun cunet: de tegels liggen op de bestaande grond en die klinkt in
- zand dat niet in lagen is verdicht
- ontbrekende kantopsluiting, waardoor de bestrating aan de randen uitloopt
- ontbrekend afschot, of afschot naar de gevel toe
- ophoging van de tuin in de loop der jaren, waardoor de waterkering in de muur onder het maaiveld is komen te liggen
- wortelopdruk van bomen te dicht op de verharding
Uitgangspunten en aannames
Uitgangspunt is een perceel waarvan de grond bereikbaar is voor materieel, of waar handmatig werken apart is begroot.
Aangenomen wordt dat de hoogte van de bestrating ten opzichte van de begane grondvloer is bepaald: minstens twee lagen metselwerk lager, zodat de waterkering in de muur boven het maaiveld blijft. Bij een tuin die eerder is opgehoogd, betekent dat afgraven.
Aangenomen wordt dat het afschot van de gevel af loopt, ongeveer één tot twee centimeter per strekkende meter, en dat bekend is waar het water heen gaat.
Aangenomen wordt dat is nagegaan of het regenwater kan infiltreren of dat het op een voorziening moet worden aangesloten; meer verharding betekent meer water op minder oppervlak.
Aangenomen wordt dat er een graafmelding wordt gedaan waar er in de buurt kabels en leidingen liggen.
De werkzaamheden, stap voor stap
- 1Opname: oppervlak, hoogtes, de bestaande situatie, en de plaats van kabels, leidingen en bomen.
- 2Bepalen van de hoogtes: bestrating ten opzichte van de vloer, en het afschot met de afwaterpunten.
- 3Graafmelding doen en het tracé van kabels en leidingen uitzetten.
- 4Opnemen en afvoeren van de bestaande bestrating, of apart leggen voor hergebruik.
- 5Ontgraven tot op de cunetdiepte en afvoeren van de vrijkomende grond.
- 6Zo nodig aanbrengen van worteldoek of van een scheidingsdoek op de bodem van het cunet.
- 7Aanbrengen van het ophoogzand in lagen van maximaal twintig tot dertig centimeter, elke laag verdicht met een trilplaat.
- 8Aanbrengen van de kantopsluiting: opsluitbanden gezet in beton, aan weerszijden aangestort.
- 9Aanbrengen en afrijen van de straatlaag, op de juiste hoogte en met het afschot erin.
- 10Leggen van de tegels of klinkers in het gekozen verband, met snijwerk langs de randen.
- 11Invegen met voegzand of split, in twee gangen met tussentijds aftrillen.
- 12Aftrillen van de bestrating met een trilplaat met beschermmat.
- 13Opnieuw invegen en de bestrating schoonvegen.
- 14Herstellen van de aansluiting op gevel, drempels en beplanting.
Materiaal- en kwaliteitseisen
- cunet van ophoogzand van twintig tot dertig centimeter bij een terras, verdicht in lagen; de dikte is de belangrijkste maat van de hele opbouw
- straatlaag van straatzand van vier tot vijf centimeter, afgereid en niet verdicht vóór het leggen
- afschot van minimaal één centimeter per strekkende meter, van de gevel af
- bestrating minstens twee lagen metselwerk onder de begane grondvloer
- kantopsluiting rondom, gezet in beton en aan beide zijden aangestort; zonder opsluiting loopt de bestrating uit
- verdichten in lagen van maximaal twintig tot dertig centimeter; een dikkere laag verdicht niet door
- voegzand of split ingeveegd tot de voegen vol zijn, in twee gangen
- worteldoek onder het cunet waar wortelopdruk te verwachten is
- bij een gescheiden rioolstelsel: geen aansluiting van verharding op het vuilwaterriool
Wat je opmeet
- het te bestraten oppervlak in vierkante meters, per vlak
- de omtrek, voor de kantopsluiting
- de hoogte van de begane grondvloer en de gewenste hoogte van de bestrating
- de hoogte van de aansluitende terreindelen en van de afwaterpunten
- de afstand tot bomen en tot de erfgrens
Wat je opgeeft in de uitvraag
- het gekozen materiaal en formaat, en het legverband
- de bestaande situatie: wat ligt er nu en moet dat weg
- de grondsoort, als die bekend is
- of er grond moet worden afgevoerd of aangevoerd
- of er een infiltratievoorziening of een afvoer wordt aangelegd
Tijdsduur en complexiteit
Complexiteit: laag tot gemiddeld. Het is fysiek zwaar werk met eenvoudige principes; de kwaliteit zit in het verdichten en in de hoogtes.
Doorlooptijd
- terras van 30 m², inclusief ontgraven en cunet: drie tot vijf werkdagen
- tuin van 80 m²: één tot twee weken
- inclusief afvoer van grond en aanvoer van zand: reken op transportdagen
- kantopsluiting in beton: één dag uitharden voordat er tegen wordt gestraat
Plan buiten de natte maanden: een cunet in een verzadigde bodem is niet te verdichten en een sleuf loopt vol.
De levering van zand en materiaal vraagt ruimte op het perceel of op de openbare weg; bij dat laatste kan een ontheffing nodig zijn.
Wat het kost
Bedragen inclusief btw.
Onderdeel
Eenheid
Bandbreedte
Bestaande bestrating opnemen en afvoeren
per m²
€ 10 – € 30
Ontgraven en grond afvoeren
per m³
€ 35 – € 80
Ophoogzand leveren en aanbrengen
per m³
€ 40 – € 80
Verdichten in lagen
per m²
€ 5 – € 12
Straatzand aanbrengen en afrijen
per m²
€ 6 – € 14
Bestraten, tegels 60 × 60
per m²
€ 25 – € 50
Bestraten, klinkers halfsteens
per m²
€ 30 – € 60
Bestraten, keper- of visgraatverband
per m²
€ 40 – € 75
Opsluitband, geleverd en gezet in beton
per strekkende meter
€ 25 – € 55
Worteldoek
per m²
€ 3 – € 8
Tegels of klinkers, materiaal
per m²
€ 20 – € 70
Infiltratiekratten of grindkoffer
per project
€ 800 – € 3.000
Afvoer aanleggen naar een put
per project
€ 300 – € 900
Voor een terras van 30 m² met tegels van 60 bij 60, inclusief cunet en opsluiting, kom je uit op € 2.400 tot € 5.000 inclusief materiaal.
| Onderdeel | Eenheid | Bandbreedte |
|---|---|---|
| Bestaande bestrating opnemen en afvoeren | per m² | € 10 – € 30 |
| Ontgraven en grond afvoeren | per m³ | € 35 – € 80 |
| Ophoogzand leveren en aanbrengen | per m³ | € 40 – € 80 |
| Verdichten in lagen | per m² | € 5 – € 12 |
| Straatzand aanbrengen en afrijen | per m² | € 6 – € 14 |
| Bestraten, tegels 60 × 60 | per m² | € 25 – € 50 |
| Bestraten, klinkers halfsteens | per m² | € 30 – € 60 |
| Bestraten, keper- of visgraatverband | per m² | € 40 – € 75 |
| Opsluitband, geleverd en gezet in beton | per m¹ | € 25 – € 55 |
| Worteldoek | per m² | € 3 – € 8 |
| Tegels of klinkers, materiaal | per m² | € 20 – € 70 |
| Infiltratiekratten of grindkoffer | per project | € 800 – € 3.000 |
| Afvoer aanleggen naar een put | per project | € 300 – € 900 |
Je eigen maten
Vul in hoe groot het bij jou is. De prijstabel hieronder rekent meteen mee, en je maten reizen mee naar de prijsgidsen en stappenplannen.
Wand, vloer, dak of gevel — waar het werk over gaat.
Naden, plinten, goten, dakranden.
Ramen, deuren, radiatoren, punten.
Je maten blijven in deze browser staan en gaan niet naar ons toe.
Wat kost dit bij jou
Vink aan wat bij jou van toepassing is. Je maten van hierboven staan al ingevuld en zijn per regel te overschrijven. Er wordt gerekend in je eigen browser; er gaat niets naar ons toe.
| Onderdeel | Bandbreedte | Jouw hoeveelheid | Bedrag |
|---|---|---|---|
| € 10 – € 30 per m² | m² | — | |
| € 5 – € 12 per m² | m² | — | |
| € 6 – € 14 per m² | m² | — | |
| € 25 – € 50 per m² | m² | — | |
| € 30 – € 60 per m² | m² | — | |
| € 40 – € 75 per m² | m² | — | |
| € 25 – € 55 per m¹ | m¹ | — | |
| € 3 – € 8 per m² | m² | — | |
| € 20 – € 70 per m² | m² | — | |
| € 800 – € 3.000 per project | project | — | |
| € 300 – € 900 per project | project | — |
Nog niets aangevinkt
Vink aan wat van toepassing is om een bedrag te zien.
Dit is een optelling van de bandbreedtes hierboven en geen offerte. Wat een aannemer rekent hangt af van de staat van je woning, de bereikbaarheid en het jaargetijde. 2 regels tellen niet mee: daar staat geen bedrag met een eenheid.
Zelf doen of uitbesteden
Zelf doen is goed mogelijk, en het is een van de klussen waarbij een zorgvuldige zelfbouwer een beter resultaat haalt dan een gehaaste stratenmaker — omdat de kwaliteit zit in het verdichten, en dat is een kwestie van tijd nemen.
Wat je nodig hebt: een trilplaat (te huur), een rei, een waterpas of een laser, en een manier om zand en grond aan- en af te voeren.
Waar het misgaat bij zelf doen, zijn drie dingen. Het cunet te dun maken. Niet in lagen verdichten. En het afschot vergeten of verkeerd om leggen. Die drie samen verklaren vrijwel elke golvende tuin in Nederland.
Uitbesteden bij een groot oppervlak, bij een tuin die moet worden opgehoogd of afgegraven, bij slechte bereikbaarheid, en wanneer er een afvoer of infiltratievoorziening bij komt.
Vraag om een hovenier of stratenmaker en vraag naar de cunetdikte en de wijze van verdichten. Een offerte die alleen "bestraten per m²" noemt, zegt niets over wat eronder komt.
Wie voert dit uit
Hierop selecteren wij de bedrijven die je een offerte kunnen geven. De keuze is aan jou; het filter staat hier zodat je het kunt nakijken.
- Hovenier voert dit meestal uit
- Bouwkundig aannemer
Offerte uitvragen
- de cunetdikte en de wijze van verdichten, met de laagdikte per verdichtingsgang
- de dikte van de straatlaag
- het afschot in centimeters per strekkende meter en de richting daarvan
- de hoogte van de bestrating ten opzichte van de begane grondvloer
- de kantopsluiting: type, en of hij in beton wordt gezet
- of er worteldoek wordt toegepast en waar
- of het afvoeren van grond en oude bestrating in de prijs zit
- waar het hemelwater heen gaat
- of het aftrillen en het tweede keer invegen zijn inbegrepen
- de garantietermijn op verzakking
Oplevering en controle
- meet het afschot met een waterpas of een rei, op meerdere plaatsen, en controleer dat het van de gevel af loopt
- meet de hoogte ten opzichte van de begane grondvloer; minstens twee lagen metselwerk lager
- giet een emmer water op meerdere plekken en kijk waar het heen gaat
- controleer of de kantopsluiting rondom doorloopt en of hij in beton staat
- controleer of de voegen vol zijn ingeveegd
- loop het vlak af en let op tegels die wippen
- controleer de aansluiting op de gevel: geen kier, geen ophoging
- kom na een half jaar terug op de garantieafspraak over verzakking
Hoe je herhaling voorkomt
- houd de bestrating minstens twee lagen metselwerk onder de begane grondvloer
- herstel verzakking langs de gevel zodra die ontstaat; daar begint het vochtprobleem
- veeg de voegen jaarlijks bij; open voegen laten de bestrating uitlopen
- houd bomen op afstand of pas worteldoek en wortelschermen toe
- verhard niet meer dan nodig; laat regenwater waar het kan infiltreren
- laat het afschot controleren als er plassen blijven staan; dat is het eerste teken van verzakking
Bijlagen
- plattegrond met de te bestraten vlakken en de hoogtes
- opgave van het afschot en de afwaterpunten
- foto's van de bestaande situatie
- graafmelding en het tracé van kabels en leidingen
Zie voor meer informatie
Ervaringen van anderen
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.
De Builddocs-redactie
Redactie ·
Builddocs verdient aan affiliate-doorklikken en aan abonnementen. Dat staat hier omdat het uitmaakt bij het lezen van een vergelijking.
Meer over de auteurMinder
Onder een redactiestuk staat geen naam omdat er geen persoon achter zit, maar omdat de verantwoordelijkheid bij Builddocs als geheel ligt. Elk document heeft een datum waarop het is gecontroleerd; ontbreekt die, dan staat dat er ook.