De keuring die niemand laat doen

Eerst wat een keuring inhoudt. Een inspectie volgens de geldende norm bekijkt of de installatie veilig is: de aarding, de aardlekbeveiliging, de isolatieweerstand van de bedrading, de belastbaarheid van de groepen, en of de beveiligingen passen bij de kabels die erachter hangen. Dat laatste is het punt waar het bij verbouwde woningen het vaakst misgaat: er is een groep bijgemaakt met een zwaardere automaat op een dunnere kabel, en dat merk je pas als er een keer te veel op hangt.

Een keuring levert een rapport met bevindingen, ingedeeld naar ernst. Dat is iets anders dan een monteur die langskomt en zegt dat het er goed uitziet.

De vier momenten waarop het loont:

Bij aankoop van een oudere woning. Een bouwkundige keuring kijkt naar de bouwkundige staat en niet naar de installatie; die valt buiten de scope. Bij een woning van vóór ongeveer 1975, of bij een woning waaraan zichtbaar veel is verbouwd, is een aparte installatiekeuring een bescheiden bedrag in verhouding tot de koopsom en tot wat een herstel kost.

Bij verhuur. Een verhuurder is verantwoordelijk voor een veilige installatie, en bij schade of letsel is de vraag wat je hebt gedaan om dat vast te stellen. Een keuringsrapport is dan het enige document dat die vraag beantwoordt.

Voordat je gaat elektrificeren. Een warmtepomp, een laadpaal, een thuisbatterij en inductie samen belasten een installatie op een manier waarvoor hij niet is ontworpen. De keuring die daaraan voorafgaat, voorkomt dat je nieuwe apparatuur hangt aan een installatie die het niet aankan.

En na een woning met een geschiedenis. Een woning die is gesplitst, waar een zolder is verbouwd, waar een aanbouw is gekomen of waar een vorige eigenaar zelf heeft geklust: dat zijn woningen waarin de installatie in lagen is gegroeid en waarin niemand het geheel meer overziet.

Voor een VvE ligt het anders en zwaarder. Daar gaat het om de gemeenschappelijke installatie: de aansluiting, de verdeling, de verlichting in trappenhuizen en garages, de liftvoeding, en tegenwoordig de laadinfrastructuur. Die installatie heeft één eigenaar — de vereniging — en die is aansprakelijk. Periodieke inspectie hoort daar in het meerjarenonderhoudsplan te staan, en in veel verenigingen staat hij daar niet in.

Wat je zelf kunt zien zonder keuring, is beperkt maar niet nul. Zit er een aardlekschakelaar in de kast, en werkt de testknop? Zijn er groepen zonder aardlekbeveiliging? Zitten er nog stoppen in plaats van automaten? Zijn er schakelaars of contactdozen die warm worden of verkleurd zijn? Zijn er zichtbare hulpstukken zoals lasdozen in vochtige ruimten? Elk van die vijf is een aanleiding, en de eerste twee zijn een veiligheidsvraag en geen comfortvraag.

Tot slot een aantekening over wie je vraagt. Een keuring door de partij die het werk vervolgens mag uitvoeren, heeft hetzelfde belangenverschil als elders in dit corpus. Voor een gewone woning is dat meestal onschuldig; voor een VvE-installatie of een aankoopbeslissing is een onafhankelijke inspecteur het geld waard, en die is te herkennen aan het feit dat hij geen installatiewerk aanbiedt.

Beeld en bijschriften

Aanbevolen: een groepenkast met een zwaardere automaat op een dunnere kabel, met de gevolgen bij belasting.

Aanvullend beeld: een keuringsrapport met bevindingen ingedeeld naar ernst.

De vijf dingen die je zelf kunt zien: aardlekschakelaar, groepen zonder beveiliging, stoppen, verkleurde schakelaars, lasdozen in vochtige ruimten.

Een gemeenschappelijke installatie in een VvE - aansluiting, verdeling, trappenhuisverlichting, liftvoeding, laadinfrastructuur.

Veelgestelde vragen

Wat toetst een keuring? Aarding, aardlekbeveiliging, isolatieweerstand, belastbaarheid, en of de beveiligingen bij de kabels passen.

Wanneer loont het? Bij aankoop van een oudere woning, bij verhuur, vóór elektrificeren, en bij een verbouwgeschiedenis.

Zit dit in een bouwkundige keuring? Nee. Die kijkt naar de bouwkundige staat; de installatie valt buiten de scope.

Waarom vóór een warmtepomp of laadpaal? Omdat die samen een installatie belasten op een manier waarvoor zij niet is ontworpen.

Wat geldt er voor een VvE? De gemeenschappelijke installatie heeft één eigenaar en die is aansprakelijk; periodieke inspectie hoort in het MJOP.

Wat kan ik zelf zien? Een werkende aardlekschakelaar, groepen zonder beveiliging, stoppen in plaats van automaten, verkleurde schakelaars en lasdozen in natte ruimten.

Wie vraag ik? Voor een aankoopbeslissing of een VvE-installatie een onafhankelijke inspecteur, herkenbaar aan het feit dat hij geen installatiewerk aanbiedt.