Laadpaal of laadpunt thuis: wat er komt kijken

Een elektrische auto thuis opladen: wat je nodig hebt, wat je aansluiting aankan en waarom een gewoon stopcontact geen optie is. Dit artikel gaat over de drie dingen die de haalbaarheid bepalen en die zelden in een offerte staan: de capaciteit van je netaansluiting, de aanwezigheid van een deugdelijke aarde, en de vraag of je installatie meerdere zware verbruikers tegelijk aankan.

Dat laatste wordt in rap tempo het echte knelpunt. Een warmtepomp, inductiekoken en een laadpunt op één aansluiting gaat zonder maatregelen niet samen.

Waarom niet in een stopcontact. Een gewone wandcontactdoos is gemaakt voor kortdurende belasting. Een auto laden betekent uren achtereen bijna de volledige stroom trekken. In een oudere installatie warmt de bedrading dan op, zeker bij een verlengsnoer of een haspel. Dat is een reëel brandrisico. De noodkabel die bij veel auto's zit, is bedoeld voor incidenteel gebruik en niet voor dagelijks laden.

Wat een laadpunt wel doet. Een laadpaal of wandlader communiceert met de auto en spreekt af hoeveel stroom er mag lopen. Hij bewaakt de aarde, schakelt uit bij een storing en levert een constante, veilige laadstroom.

Laadvermogen. Op één fase is ruwweg 3,7 kilowatt gebruikelijk. Heb je een aansluiting met drie fasen, dan is elf kilowatt de gangbare keuze, en dat scheelt een factor drie in laadtijd. Meer is voor thuis zelden zinvol: een auto die 's nachts staat, heeft aan elf kilowatt ruimschoots genoeg.

De netaansluiting. Veel Nederlandse woningen hebben één fase van vijfentwintig ampère. Dat is genoeg voor een laadpunt op één fase, maar niet als er ook een warmtepomp en inductiekoken bij komen. Verzwaren naar drie fasen kan, maar vraagt een aanvraag bij de netbeheerder, kosten, doorlooptijd en een hoger vast maandtarief.

Lastbeheer. De oplossing die het vaakst wordt overgeslagen. Een laadpunt met dynamisch lastbeheer meet wat de rest van de woning verbruikt en laadt met wat er over is. Daarmee voorkom je een hoofdzekering die eruit vliegt tijdens het koken, en vaak ook de verzwaring zelf.

Vier controles bepalen wat er bij jou mogelijk is.

Hoeveel fasen heb je? Kijk in de meterkast naar de hoofdzekeringen. Eén zekering betekent één fase, drie zekeringen betekenen drie fasen. Op je jaarafrekening staat de aansluitwaarde ook vermeld.

Is er aardlekbeveiliging en een deugdelijke aarde? Zonder aarde is een laadpunt niet toe te passen. In woningen van vóór ruwweg 1975 is dat een reëel punt.

Is er ruimte in de groepenkast? Een laadpunt krijgt een eigen groep met eigen beveiliging. Zit de kast vol, dan hoort daar een uitbreiding of een nieuwe kast bij.

Waar staat de auto en waar loopt de kabel? Op eigen terrein is het eenvoudig. Parkeer je op de openbare weg, dan mag er geen kabel over de stoep liggen en is een thuislaadpunt geen optie; dan is een openbaar laadpunt aanvragen de route.

Verder telt: heb je zonnepanelen, dan is een laadpunt dat op eigen overschot kan laden interessant, zeker nu de salderingsregeling verdwijnt en eigen verbruik zwaarder gaat wegen.

Zelf doen. Uitzoeken hoeveel fasen je hebt en wat je aansluitwaarde is. Controleren of er aardlekbeveiliging en aarde aanwezig zijn. Bepalen waar de auto staat en welke route de leiding zou nemen. Meerdere offertes vergelijken, en daarbij expliciet vragen naar de beveiliging, het lastbeheer en de garantie. Bij de gemeente navragen wat er mogelijk is voor een openbaar laadpunt.

Niet zelf doen. De installatie. Dit is werk voor een installateur, en niet alleen omdat het mag of niet mag: een laadpunt is de zwaarste, langst belaste voorziening in een woning en de marge voor fouten is klein.

Wat je vooral niet moet doen. Dagelijks laden via een gewoon stopcontact, en zeker niet via een verlengsnoer of een haspel. Een haspel die opgerold blijft tijdens het laden, wordt heet.

De installatie valt onder NEN 1010. Een laadpunt krijgt een eigen groep met een beveiliging die ook gelijkstroomfoutstromen detecteert; sommige laadpalen hebben die detectie ingebouwd, andere niet. Vraag de installateur expliciet hoe dat is opgelost.

De netbeheerder gaat over de aansluiting en de meter. Verzwaring vraag je daar aan; reken op doorlooptijd, die per regio sterk verschilt.

Een kabel over de openbare stoep is niet toegestaan. Wie op straat parkeert, vraagt een openbaar laadpunt aan bij de gemeente. Sommige gemeenten kennen een kabelgoot als uitzondering; informeer daarnaar.

In een VvE heb je als eigenaar het recht om een laadpunt op je eigen parkeerplaats aan te vragen. De vereniging mag redelijke voorwaarden stellen, bijvoorbeeld over de uitvoering, de brandveiligheid en de verdeling van de beschikbare capaciteit. Een collectieve oplossing met lastverdeling is vrijwel altijd verstandiger en goedkoper dan losse aansluitingen. Voor parkeergarages gelden aanvullende aandachtspunten rond brandveiligheid.

Ben je huurder, dan is toestemming van de verhuurder nodig.

Voor nieuwbouw en grotere renovaties gelden eisen aan de voorbereiding voor laadinfrastructuur bij parkeergelegenheden.