Waarom je aardlekschakelaar uitvalt bij regen

Een aardlekschakelaar meet of alle stroom die via de fase de installatie in gaat, ook via de nul terugkomt. Verdwijnt er een deel — via een lekweg naar aarde — dan schakelt hij uit. De drempel ligt bij een gewone aardlekschakelaar op dertig milliampère, en dat is bewust laag: het gaat om bescherming tegen elektrocutie.

Vocht maakt lekwegen. Een buitenstopcontact waar water in is gelopen, een tuinverlichting met een verweerde kabelaansluiting, een pomp in een vijver, een buitenlamp met een gescheurde afdichting, of een kabel in de grond met een beschadigde mantel: allemaal veroorzaken ze een kleine lekstroom die bij droog weer onder de drempel blijft en bij nat weer erboven komt.

Er is een tweede oorzaak die minder bekend is en die zonder regen speelt: opgeteld lek. Veel moderne apparaten hebben elk een minieme lekstroom door hun ontstoringsfilters — computers, wasmachines, inductieplaten, omvormers. Los blijft elk ver onder de drempel; samen kunnen ze de helft van de dertig milliampère opsouperen. Komt er dan één vochtige buitenaansluiting bij, dan valt hij uit terwijl elk onderdeel op zich in orde is. Dat is de reden waarom de vuistregel van maximaal vier groepen per aardlekschakelaar bestaat, en waarom een installatie waarin alles achter één schakelaar hangt vaker uitvalt.

Zelf opsporen gaat systematisch en het kost een half uur. Schakel alle groepen uit met de losse automaten, schakel de aardlekschakelaar in, en zet daarna de groepen één voor één weer aan. Bij welke groep hij uitvalt, weet je waar het zit. Blijft hij aan met alle groepen, dan zit het in iets wat op dat moment niet in bedrijf was; herhaal dan bij nat weer.

Is de groep bekend, dan haal je binnen die groep alle stekkers eruit en steek je ze één voor één terug. Bij een vaste aansluiting — buitenverlichting, een pomp, een gemotoriseerd zonwering — moet die tijdelijk worden afgeklemd, en dat is werk voor een installateur.

Wat je nooit moet doen, is de aardlekschakelaar vervangen door een type dat minder gevoelig is, of hem overbruggen. Hij valt uit omdat er stroom weglekt, en die lekstroom loopt ergens heen. Bij een buitenaansluiting in een natte tuin is dat precies het scenario waar de beveiliging voor bestaat.

Wat je wél kunt doen om herhaling te voorkomen:

Geef buitengroepen een eigen aardlekschakelaar. Dan valt bij een storing in de tuin niet je koelkast en je alarminstallatie uit. Dat is een aanpassing in de kast die weinig kost en veel ergernis scheelt.

Controleer buitenaansluitingen op hun afdichting, en let daarbij op de richting: een kabelinvoer hoort van onderaf de behuizing in te gaan, want een invoer aan de bovenzijde vangt water.

En test je aardlekschakelaar twee keer per jaar met de testknop. Dat kost tien seconden en het is het enige waarmee je vaststelt dat hij nog werkt. Een aardlekschakelaar die jarenlang niet heeft geschakeld, kan vastzitten, en dan merk je dat op het slechtst denkbare moment.

Valt hij uit zonder regen en zonder aanwijsbare aanleiding, dan is dat een ander verhaal. Een aardlekschakelaar die spontaan schakelt, kan zelf defect zijn, en bij een oudere installatie is vervangen dan verstandiger dan blijven zoeken.

Beeld en bijschriften

Aanbevolen: de lekwegen bij een buitenaansluiting na regen, van stopcontact tot kabel in de grond.

Aanvullend beeld: de opgetelde lekstroom van moderne apparaten, met de drempel ernaast.

De systematische zoekmethode: alle groepen uit, aardlek aan, groepen één voor één terug.

Een kabelinvoer van onderaf in een behuizing, tegenover een invoer aan de bovenzijde die water vangt.

Veelgestelde vragen

Wat doet een aardlekschakelaar? Die meet of alle stroom terugkomt en schakelt uit bij een verschil van dertig milliampère.

Waarom valt hij uit bij regen? Vocht maakt lekwegen die bij droog weer onder de drempel bleven.

Wat is opgeteld lek? De minieme lekstroom van veel apparaten samen, die de drempel al half kan opvullen.

Waarom niet alles achter één schakelaar? Omdat opgeteld lek dan sneller de drempel haalt; de vuistregel is maximaal vier groepen.

Hoe spoor ik het zelf op? Alle groepen uit, aardlek aan, en de groepen één voor één terugschakelen.

Wat doe ik zeker niet? Hem vervangen door een ongevoeliger type of hem overbruggen.

Hoe vaak test ik hem? Twee keer per jaar met de testknop; dat kost tien seconden.