Naar de inhoud

Bèta: aanmelden en abonneren kan nog niet.

Kennisbank

Noodstroom bij een stroomstoring: wat zonnepanelen, thuisbatterij en aggregaat wel en niet doen

Onderwerp Energie

Bijgewerkt 21 november 2026 · 15 minuten lezen · gecontroleerd door de redactie op 21 november 2026

Reageren

Bij een stroomstoring valt een gewone zonnestroominstallatie ook stil, al schijnt de zon volop. De omvormer schakelt zichzelf uit zodra het net wegvalt, zodat er geen spanning terugloopt op een kabel waar een monteur aan werkt.

Een thuisbatterij helpt alleen als hij een noodstroomfunctie heeft en de meterkast daarop is ingericht. Die voorziening kost € 600 tot € 1.800 bovenop de batterij, en hoe lang je het volhoudt, hangt af van hoe vol hij is en wat erop draait.

Een aggregaat, een kleine generator op benzine of diesel, hoort buiten met de uitlaat van het huis af: het uitlaatgas bevat koolmonoxide, dat je niet ruikt. Op de huisinstallatie mag hij alleen via een omschakelaar die een installateur plaatst, nooit via een stekker in een stopcontact.

Voor de meeste huishoudens is een noodpakket voor drie dagen de verstandigste voorbereiding. Een stroomstoring meld je bij het storingsnummer 0800-9009; 112 is alleen voor acuut gevaar.

Huissleutels op een set elektrotechnische installatietekeningen
Beeld: Envato Elements

Waar gaat het over?

Een winteravond, harde wind, en ineens is het donker. Het blijft niet bij de lampen: de cv-ketel slaat af, de warmtepomp ook, de inductiekookplaat blijft koud en de router knippert niet meer. Wie de volgende ochtend de zon op zijn panelen ziet schijnen en toch geen stroom heeft, denkt dat er iets kapot is. Dat is niet zo.

Hoe meer een woning op stroom draait, hoe meer er stilvalt bij een storing. Een huis met een gasfornuis en een gaskachel hield vroeger nog warmte en een pan soep. Een huis met een warmtepomp en inductie houdt dat niet, en ook een cv-ketel heeft stroom nodig voor de pomp en de ontsteking. Storingen zijn in Nederland meestal kort, maar de Rijksoverheid vraagt huishoudens wel om voorbereid te zijn op uitval van 72 uur of langer.

Wat zonnepanelen, een thuisbatterij en een aggregaat bij uitval doen, hangt af van hoe ze zijn aangesloten. Voor de basis heb je geen van drieën nodig. Hoe de omvormer van een zonnestroominstallatie precies reageert, staat uitgebreider in het artikel over stroomuitval met zonnepanelen. Stekkerpanelen en stekkerbatterijen hebben hun eigen artikel.

Hoe ontstaat het?

Zonnepanelen leveren gelijkstroom. De omvormer zet die om in wisselstroom die precies in de maat loopt met het net. Daarvoor heeft hij het net als richtpunt nodig. Valt het net weg, dan stopt hij binnen enkele seconden met leveren. Dat is een veiligheidsfunctie: zonder die functie zou de installatie spanning kunnen zetten op een kabel die de netbeheerder juist spanningsloos heeft gemaakt om eraan te werken. Ook als het net terugkomt, zou een installatie die eigenwijs doorlevert problemen geven.

Er zijn omvormers met een aparte noodstroomuitgang. Die blijft bij uitval werken zolang er licht op de panelen valt, met een beperkt vermogen. Genoeg voor de koelkast, een lamp en de router overdag. 's Avonds en bij zwaar bewolkt weer heb je er weinig aan.

Een thuisbatterij is ook niet vanzelf een noodvoeding. Een gewone batterij hangt achter dezelfde omvormer of heeft er een die op het net is afgestemd, en valt bij uitval net zo stil. Pas met een noodstroomfunctie werkt het anders. Dan scheidt een schakelaar de woning van het net zodra de spanning wegvalt, en schakelt de batterij de woning, of een deel daarvan, om naar zijn eigen voeding. Meestal blijft niet het hele huis draaien maar een paar groepen die je vooraf kiest: koelkast en vriezer, verlichting, de router, de cv-ketel. Het omschakelen kost een moment, en apparaten die gevoelig zijn voor een korte onderbreking kunnen daarbij uitvallen.

Hoe lang de batterij het volhoudt, hangt af van twee dingen, zegt Milieu Centraal: hoe vol hij is op het moment van uitval, en welke apparaten erop draaien. Een koelkast en een paar lampen vragen weinig. Een warmtepomp die een woning op temperatuur houdt, leegt een batterij in korte tijd. En in de winter, wanneer storingen door storm het meest opvallen, leveren de panelen te weinig om een lege batterij overdag weer flink bij te laden.

Een aggregaat is een verbrandingsmotor met een generator eraan. Het maakt stroom los van het net, zolang er brandstof in zit. Daarbij komt koolmonoxide vrij, een gas dat je niet ruikt en niet ziet. Een aggregaat in een garage, schuur of kelder, ook met de deur open, kan een ruimte in korte tijd vullen. Dat is het grootste gevaar. Het tweede gevaar zit in de aansluiting. Steek je het aggregaat met een verloopsnoer in een stopcontact om het huis te voeden, dan loopt de stroom ook de andere kant op, het net in. Een monteur in de straat kan daardoor onder spanning komen te staan, en als het net terugkomt, staan twee bronnen tegen elkaar. De enige veilige manier om de woning op een aggregaat te zetten, is een omschakelaar die de installatie eerst van het net scheidt.

Een eenvoudig aggregaat levert stroom die minder zuiver is dan die uit het net. Een lamp of een elektrische kachel merkt daar niets van; de regeling van een cv-ketel of een warmtepomp kan er slecht tegen. Een inverteraggregaat bouwt de stroom elektronisch op en is daarvoor de betere keuze.

Hoe herken je het?

Eerst de vraag of het een storing in de straat is of in je eigen huis. Kijk of de buren licht hebben en of de straatverlichting brandt. Brandt het bij de buren wel, kijk dan in je meterkast. Is de aardlekschakelaar of de hoofdschakelaar omgeslagen, dan zit het probleem in je eigen installatie. Is het hele blok donker, dan is het een netstoring en kun je die melden bij 0800-9009.

Daarna de vraag wat er in jouw huis stilvalt. Loop het eens na zonder dat er een storing is.

Warmte: de cv-ketel, de warmtepomp, de pomp van de vloerverwarming en een elektrische kachel hebben allemaal stroom nodig. Een houtkachel werkt zonder.

Koken en eten: inductie en een elektrische oven werken niet. Een koelkast en vriezer warmen langzaam op als je ze dicht houdt.

Water: in hoge gebouwen hangt de druk vaak aan een pomp. De Rijksoverheid wijst erop dat de druk in de waterleiding bij een lange storing kan wegvallen.

Pompen: een pomp in een kelder of kruipruimte die grondwater wegpompt, en een vuilwaterpomp onder een souterrain, vallen stil.

Toegang en hulp: een elektrische garagedeur, een intercom, een lift in een flat, en een alarmknop voor ouderen werken alleen zolang ze stroom of een accu hebben.

Medische apparatuur: een thuisbeademing, een zuurstofconcentrator of een tillift heeft een eigen plan nodig. Vraag de leverancier hoe lang de accu het houdt en wat je moet doen bij uitval.

Bij een thuisbatterij wil je weten of hij een noodstroomfunctie heeft. Kijk in de handleiding en in de opleverpapieren naar woorden als noodstroom, back-up of EPS, en of er een aparte noodstroomgroep in de meterkast zit. Staat er niets, dan heeft hij het waarschijnlijk niet. Test het niet door zelf de hoofdschakelaar om te zetten zonder dat de installateur heeft uitgelegd wat er dan gebeurt.

Wat kost het?

Voor de omschakelaar waarmee een installateur een aggregaat op de huisinstallatie aansluit, hebben we geen getoetste bandbreedte. Bij een vaste noodstroomopstelling bepaalt die omschakelaar met het werk eromheen een flink deel van de rekening. Ook voor een draagbare accu met stopcontacten, een zogeheten powerstation, hebben we nog geen getoetste bandbreedte.

De noodstroomvoorziening bij een batterij kun je later laten aanleggen als de omvormer een noodstroomuitgang heeft. Vraag dat na bij de aanschaf, ook als je hem nu niet wilt.

PostEenheidBandbreedteWat is inbegrepen
Noodstroomvoorziening met automatische omschakeling bij een thuisbatterijper woning€ 600 - € 1.800Noodstroomgroep, omschakelaar, netscheiding, aarding
Thuisbatterij van 5 kWh, geplaatstper systeem€ 3.500 - € 6.000Accu, omvormer, sturing, groep, montage
Noodstroomaggregaat voor een woningper stuk€ 400 - € 2.500Van een draagbare machine tot een vaste opstelling; zonder omschakelaar en installatiewerk
Aggregaat hurenper week€ 150 - € 600Afhankelijk van vermogen, benzine of geluidgedempte diesel
Brandstof voor een aggregaat bij langer gebruikper dag€ 30 - € 150Benzine of diesel, afhankelijk van vermogen en belasting
Koolmonoxidemelderper stuk€ 30 - € 90Melder volgens NEN-EN 50291

Alternatieven en wat die kosten

Wie een aggregaat alleen gebruikt om met een verlengsnoer een koelkast en een lamp te voeden, heeft geen omschakelaar nodig. De koelkast gaat dan los van de huisinstallatie aan het snoer, en het aggregaat staat buiten. Dat is eenvoudig en veilig, zolang het snoer geschikt is voor buiten en voor het vermogen.

AlternatiefBandbreedteWanneer het beter pastWanneer niet
Noodpakket: zaklamp, radio op batterijen, opgeladen powerbank, water en houdbaar eten€ 0 voor wat je al in huis hebtVoor ieder huishouden, als basisAls iemand in huis afhangt van medische apparatuur; dan is meer nodig
Thuisbatterij met noodstroomfunctie€ 3.500 - € 6.000 plus € 600 - € 1.800Als je de batterij ook voor je zonnestroom wilt en een veilige plek hebtAls noodstroom de enige reden is; dan koop je beschikbaarheid, geen besparing
Noodstroomvoorziening achteraf bij een bestaande batterij€ 600 - € 1.800Als de omvormer een noodstroomuitgang heeftAls de batterij of de omvormer het niet ondersteunt
Aggregaat huren bij een lange storing€ 150 - € 600 per weekAls de storing dagen duurt en je een paar apparaten met een snoer wilt voedenAls je geen veilige plek buiten hebt, of in een appartement zonder buitenruimte woont
Noodstroomaggregaat met omschakelaar€ 400 - € 2.500 plus het installatiewerkAls alleen doorwerken bij uitval telt, bijvoorbeeld bij een praktijk aan huisAls je ook wilt besparen of geen herrie en uitlaatgas bij het huis wilt
Niets doen€ 0Bij een huishouden dat een paar uur zonder stroom kanBij een kwetsbare bewoner, een pomp die de kelder droog houdt of een vriezer met veel inhoud

Wat kun je zelf doen, en wat niet?

Zelf doen: een noodpakket samenstellen met water, houdbaar eten, een zaklamp, een radio op batterijen en een opgeladen powerbank.

Zelf doen: het storingsnummer 0800-9009 op een kaartje in de meterkast hangen, samen met de nummers van je installateur, verhuurder of beheerder.

Zelf doen: nalopen welke apparaten in je huis bij uitval stilvallen, en voor de belangrijkste een plan maken.

Zelf doen: bij een storing de stekkers van gevoelige apparaten uit het stopcontact halen, zodat ze geen schade krijgen als de stroom terugkomt.

Zelf doen: bij kou ramen en deuren dicht houden en in de kleinste kamer gaan zitten. De koelkast en vriezer zo min mogelijk openen.

Niet zelf doen: een omschakelaar, noodstroomgroep of batterij op de installatie aansluiten.

Niet zelf doen: aan de gelijkstroomkabels tussen panelen en omvormer komen, ook niet tijdens een storing. Daar staat spanning op zolang er licht op de panelen valt.

Wat je vooral niet doet: een aggregaat binnen laten draaien, ook niet in de garage met de deur open, of het met een verloopsnoer in een stopcontact steken.

Regels en regelgeving

Een voorziening die de woning bij uitval op een batterij of aggregaat zet, hoort bij de elektrische installatie. Die moet voldoen aan NEN 1010 (artikel 3.106 Besluit bouwwerken leefomgeving). Laat een omschakelaar, een noodstroomgroep en de netscheiding daarom door een installateur aanleggen, en laat je bij de oplevering uitleggen welke groepen doorlopen en hoe je terugschakelt.

Bij een stroomstoring bel je het landelijke storingsnummer 0800-9009. Bel geen 112, tenzij er acuut gevaar is: brand, een ongeluk of iemand die niet meer goed wordt. Actuele informatie bij een grote storing geven de Rijksoverheid, je gemeente, de veiligheidsregio en de regionale omroep. Een radio op batterijen of de autoradio werkt ook als het mobiele netwerk overbelast raakt.

Een aggregaat zet je buiten, op ruime afstand van ramen, deuren en ventilatieroosters. Hang binnen een koolmonoxidemelder met de norm NEN-EN 50291 op de verpakking.

Woon je in een huurwoning, dan is de installatie van de verhuurder. Een omschakelaar, een noodstroomgroep of een batterij met netscheiding laat je alleen plaatsen met zijn toestemming. In een appartementengebouw zijn het balkon, de galerij en de bergingen vaak gemeenschappelijk of grenzen ze aan de woning van de buren. Een aggregaat dat daar draait, blaast uitlaatgas langs andermans ramen. Vraag de vereniging wat het huishoudelijk reglement zegt, en laat een lift, een hydrofoor of noodverlichting in het gebouw over aan de beheerder.

Juridisch voorbehoud: dit is algemene informatie en geen juridisch advies. Wij hebben de regel aan de wettekst getoetst, maar of hij in jouw situatie zo uitpakt, hangt af van feiten en afspraken die wij niet kennen. Laat een concrete kwestie beoordelen door het Juridisch Loket, je rechtsbijstandverzekeraar of een advocaat voordat je een stap zet die je niet kunt terugdraaien.

Waar deze uitleg op rust

Wat betekent dit voor jou?

woningeigenaar
begin bij het noodpakket en bij een lijst van wat er in jouw huis stilvalt. Overweeg je een thuisbatterij, vraag dan bij de offerte uitdrukkelijk naar een noodstroomfunctie, welke groepen doorlopen en of hij later is aan te leggen.
huurder
een noodpakket en een powerbank regel je zelf. Een pomp in de kelder of een lift in het gebouw is van de verhuurder; vraag wat er bij uitval gebeurt. Werk niet aan de meterkast.
koper
vraag bij een woning met panelen en een batterij of er een noodstroomvoorziening is en of die is getest. Een batterij zonder die functie geeft bij uitval niets.
vve
VvE-lidin een flat hangen de lift, de hydrofoor, de intercom en de noodverlichting aan de stroom. Laat het bestuur nagaan wat er bij een lange storing nog werkt, en zet een aggregaat nooit op een gemeenschappelijke galerij.
zelfbouwer
kies bij een batterij of hybride omvormer meteen voor een type met noodstroomuitgang, en laat de installateur een aparte groep voor koelkast, verlichting en ketelregeling aanleggen. Achteraf kost het meer.
klusser
de groepen in de meterkast labelen en een noodpakket samenstellen doe je zelf. Een aggregaat aansluiten op de huisinstallatie niet, en een verloopsnoer van aggregaat naar stopcontact maak je nooit.

Checklist

  • 1. Heb ik een noodpakket voor drie dagen, met radio, zaklamp en powerbank?
  • 2. Weet ik hoe ik een storing in mijn eigen installatie onderscheid van een netstoring?
  • 3. Hangt het storingsnummer 0800-9009 in de meterkast?
  • 4. Weet ik welke apparaten in mijn huis stilvallen bij uitval?
  • 5. Is er iemand in huis die afhangt van medische apparatuur, en is daar een plan voor?
  • 6. Heeft mijn thuisbatterij een noodstroomfunctie, en welke groepen lopen dan door?
  • 7. Is die omschakeling bij de oplevering getest?
  • 8. Als ik een aggregaat gebruik: staat hij buiten, ver van ramen en roosters?
  • 9. Is het aggregaat alleen via een omschakelaar of met een snoer los aan een apparaat aangesloten?
  • 10. Hangt er een koolmonoxidemelder in huis?

Veelgestelde vragen

Waarom werken mijn zonnepanelen niet bij een stroomstoring?

De omvormer schakelt zich uit zodra hij geen net meer ziet. Zo komt er geen spanning op kabels waar monteurs aan werken. Alleen een omvormer met een aparte noodstroomuitgang levert dan nog wat stroom, en alleen zolang de zon schijnt.

Kan mijn thuisbatterij het huis van stroom voorzien als het net uitvalt?

Alleen als de batterij een noodstroomfunctie heeft en de meterkast daarvoor is aangepast. Die voorziening kost € 600 tot € 1.800. Een gewone thuisbatterij valt bij uitval net zo stil als de panelen.

Hoe lang houd ik het vol op een thuisbatterij?

Dat hangt af van hoe vol de batterij is op het moment van uitval en wat erop draait. Een koelkast, verlichting en de router houd je lang draaiende, een warmtepomp niet. Laat de installateur uitrekenen wat de gekozen groepen vragen.

Mag ik een aggregaat in een stopcontact steken om mijn huis te voeden?

Nee. De stroom loopt dan ook terug het net op, waar een monteur aan het werk kan zijn, en dat is levensgevaarlijk. Sluit apparaten met een snoer los aan op het aggregaat, of laat een installateur een omschakelaar plaatsen.

Waar zet ik een aggregaat neer?

Buiten, met de uitlaat van het huis af en op afstand van ramen, deuren en roosters. Nooit in een garage, schuur of kelder, ook niet met de deur open, want de uitlaat geeft koolmonoxide af.

Wie bel ik bij een stroomstoring?

Het landelijke storingsnummer 0800-9009. Bel 112 alleen bij acuut gevaar. Kijk wel eerst of de buren ook zonder stroom zitten. Hebben zij wel stroom, dan zit het probleem waarschijnlijk in je eigen meterkast.

Werkt mijn cv-ketel zonder stroom?

Nee. Ook een cv-ketel op gas heeft stroom nodig voor de pomp, de regeling en de ontsteking. Bij een storing in de winter valt de verwarming dus uit, met of zonder warmtepomp.

Wat je nu kunt doen

  1. Water, gas en stroom afsluiten in een noodgeval

    Wat je nodig hebt, en in welke volgorde je het doet.

    Open het stappenplan
  2. Wat kost een thuisbatterij?

    Wat het ongeveer kost, van welke maand dat bedrag is en waar het vandaan komt.

  3. Koolmonoxidemelder plaatsen

    Wat je nodig hebt, en in welke volgorde je het doet.

Zie voor meer informatie

De Builddocs-redactie

Redactie ·

Builddocs verdient aan affiliate-doorklikken en aan abonnementen. Dat staat hier omdat het uitmaakt bij het lezen van een vergelijking.

Meer over de auteur

Onder een redactiestuk staat geen naam omdat er geen persoon achter zit, maar omdat de verantwoordelijkheid bij Builddocs als geheel ligt. Elk document heeft een datum waarop het is gecontroleerd; ontbreekt die, dan staat dat er ook.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.