De meterkast vertelt je de helft van het verhaal

Wat je in de meterkast bekijkt:

De aansluitwaarde. Bij de hoofdaansluiting staat wat de woning aan vermogen kan afnemen. Bij oudere woningen is dat vaak de standaard eenfase-aansluiting. Wil je later een warmtepomp, inductie koken en een laadpunt combineren, dan kan dat krap worden en is verzwaring een reële post — met een wachttijd die door netcongestie kan oplopen. Dit is bij verduurzamingsplannen het eerste wat je nagaat.

Het aantal groepen en de bezetting. Een moderne woning heeft groepen voor keuken, wasmachine, badkamer en de rest. Een kast met drie of vier groepen voor een hele woning is een aanwijzing dat de installatie oud is en dat uitbreiden werk wordt.

Smeltveiligheden of automaten. Draaibare stoppen met porselein zijn een teken dat er in decennia niets is vernieuwd.

Aardlekbeveiliging. Is die er, en hoeveel? De aanwezigheid en de verdeling zeggen iets over wanneer de kast voor het laatst is aangepakt.

De aarding. Bij oude woningen was aarding soms via de waterleiding geregeld. Is die waterleiding later vervangen door kunststof, dan is de aarding er niet meer terwijl alles er nog uitziet alsof het klopt. Dit is een veiligheidspunt en het is met een meting vast te stellen — een reden om een installatie-inspectie te vragen bij een woning waarvan de kast oud oogt.

En de netheid. Losse draden, een kast die is uitgebreid met opbouwmateriaal, kroonstenen, of bekabeling die duidelijk door verschillende handen is aangelegd. Dat zegt meer over de kwaliteit van het onderhoud dan welk gesprek ook.

Wat je verder in huis bekijkt:

De ketel of de warmteopwekking. Merk, type en bouwjaar staan op een sticker. Een toestel van vijftien jaar is aan het eind van zijn leven. Vraag naar het onderhoudslogboek; dat bestaat vaker dan je denkt.

Bij stadsverwarming: de afleverset en het contract. De leveringsvoorwaarden en de tarieven zijn gebonden aan één leverancier en dat is een lastenvraag.

De ventilatie. Roosters in de kozijnen of niet, mechanische afzuiging of natuurlijke ventilatie, en of er een systeem met warmteterugwinning is. Zet de afzuiging op de hoogste stand en luister — en houd een velletje papier bij het ventiel.

De radiatoren en de leidingen. Zichtbare koperen leidingen die op verschillende momenten zijn aangelegd, of één systeem. Vloerverwarming aanwezig, en zo ja op welke temperatuur die draait.

En de watermeter en de leidingen daarvandaan. Loden leidingen zijn bij zeer oude woningen nog een mogelijkheid; het herkennen ervan begint bij de kleur en de zachtheid van het materiaal bij de meter.

Wat je met dit alles doet. Je stelt geen diagnose — dat is niet aan jou en niet bij een bezichtiging. Je stelt vast of de installatie in de afgelopen twintig jaar is aangepakt of niet. Is het antwoord nee, dan reken je een substantiële post in je begroting en vraag je de keurder er specifiek naar.

En je maakt foto's. Van de kast, van de sticker op de ketel, van de watermeter. Die drie foto's zijn later de basis van elke offerte die je aanvraagt.

Beeld en bijschriften

Aanbevolen: twee meterkasten naast elkaar, een die in twintig jaar niet is aangeraakt en een die is vernieuwd.

Aanvullend beeld: draaibare stoppen met porselein naast een moderne groepenverdeling met aardlekbeveiliging.

De sticker op een ketel met merk, type en bouwjaar.

De drie foto's die de basis zijn van elke latere offerte: kast, ketel en watermeter.

Veelgestelde vragen

Waarom is de meterkast zo informatief? Omdat de installatie de minst zichtbare en meest kostbare post is, en de kast laat zien wat eraan is gedaan.

Wat zegt de aansluitwaarde? Of er ruimte is voor een warmtepomp, inductie en een laadpunt, of dat verzwaring nodig wordt.

Hoeveel groepen hoort een woning te hebben? Een moderne woning heeft groepen voor keuken, wasmachine, badkamer en de rest; drie of vier voor alles is oud.

Wat betekenen porseleinen stoppen? Dat er in decennia niets is vernieuwd.

Waarom is de aarding een aandachtspunt? Bij oude woningen liep die soms via de waterleiding; na vervanging in kunststof is zij weg.

Wat kijk ik verder na? De ketel met bouwjaar, de ventilatie, de radiatoren en leidingen, en de watermeter.

Wat neem ik mee van de bezichtiging? Drie foto's: van de kast, van de sticker op de ketel en van de watermeter.