Hitte in huis: waarom je woning 's zomers te warm wordt

Warmte komt een woning binnen op drie manieren: via het glas als zonnestraling, via het dak en de gevel als geleiding, en via warme buitenlucht die naar binnen komt. Van die drie is de eerste veruit de grootste, en dat verklaart waarom een woning met veel glas op het zuiden of westen warm wordt ongeacht hoe goed hij geïsoleerd is.

Buitenzonwering is de maatregel die werkt. Zonwering aan de buitenzijde — een screen, een uitvalscherm, een luifel, een overstek — houdt de warmte tegen vóórdat die het glas passeert. Binnenzonwering doet dat niet: de warmte is dan al binnen en het gordijn absorbeert hem. Het verschil in effect tussen buiten en binnen is groot genoeg om alle andere maatregelen op te schuiven.

De tweede maatregel is nachtventilatie. Overdag dicht, 's nachts open, en dan het liefst met tocht: twee ramen aan verschillende gevels. Dat is gratis en het is bij Nederlandse zomers meestal voldoende. Wie in een appartement woont met ramen aan één zijde, mist die mogelijkheid en heeft de buitenzonwering des te harder nodig.

De derde is massa en isolatie samen. Een dak met een licht isolatiepakket laat de middagwarmte er in enkele uren doorheen; een dak met een zwaarder, vochtbufferend pakket doet daar aanzienlijk langer over. Op een zolderkamer is dat het verschil tussen een slaapkamer die om acht uur 's avonds op zijn warmst is en een die dat om twee uur 's nachts is.

Wat níet werkt of averechts uitpakt. Een mobiele airco met één slang blaast warme lucht naar buiten via een slang in een op een kier staand raam, waardoor er via dezelfde kier warme buitenlucht wordt aangezogen. Dat werkt beperkt en verbruikt veel. Een split-airco werkt wel, maar valt onder dezelfde geluidseis als een warmtepomp: 40 dB(A) op de perceelgrens.

Ventilatoren koelen de lucht niet maar wel de mens: bewegende lucht voelt enkele graden koeler aan. Voor een fractie van het verbruik van een airco is dat vaak genoeg.

En de lange lijn. Bij nieuwbouw wordt oververhitting sinds enkele jaren meegewogen in de eisen, en dat is niet voor niets: goed geïsoleerde, luchtdichte woningen met veel glas zijn hier gevoeliger voor dan de tochtige woningen die ze vervangen. Wie nu verbouwt, doet er verstandig aan de zonwering in hetzelfde ontwerp mee te nemen in plaats van er drie zomers later achteraan te lopen.

Beeld en bijschriften

Aanbevolen: de drie routes waarlangs warmte binnenkomt, met hun aandeel bij een woning met veel glas op het zuiden.

Aanvullend beeld: een screen buiten naast een gordijn binnen, met het verschil in warmte-inval.

Een mobiele airco met één slang, met de warme lucht die via dezelfde kier weer naar binnen komt.

Een licht en een zwaar isolatiepakket op een zolderkamer, met het moment waarop de warmte doorkomt.

Veelgestelde vragen

Waarom wordt een goed geïsoleerde woning warm? Omdat de grootste warmtebron zonnestraling door het glas is en niet geleiding door de schil.

Wat is de effectiefste maatregel? Buitenzonwering, want die houdt de warmte tegen voordat die het glas passeert.

Waarom werkt binnenzonwering minder? De warmte is dan al binnen, en het gordijn absorbeert haar.

Wat kost niets en werkt goed? Nachtventilatie: overdag dicht, in de nacht open, het liefst met tocht over twee gevels.

Wat doet een zwaarder isolatiepakket op zolder? Dat vertraagt de doorkomst van de middagwarmte met uren.

Werkt een mobiele airco met één slang? Beperkt, want via dezelfde kier wordt warme buitenlucht aangezogen, en het verbruik is hoog.

Wat doet een ventilator? Die koelt de lucht niet maar wel de mens; bewegende lucht voelt enkele graden koeler aan.