De terugslagklep die er niet is

Bij een zware bui raakt het rioolstelsel vol. Het water zoekt dan het laagste punt waar het weg kan, en dat is niet de put in de straat maar de laagste aansluiting die op dat stelsel zit. Ligt die aansluiting in jouw woning, een doucheput in een souterrain, een vloerput in een kelder, een toilet in een lager gelegen bijgebouw, of een afvoer in een parkeergarage, dan komt het water daar naar boven.

Dat is geen defect aan je riolering. Het is het stelsel dat doet wat het doet, en jouw aansluiting die toevallig het laagste punt is.

Een terugslagklep is een klep in de afvoerleiding die water één kant op laat gaan en niet terug. Bij normale afvoer klapt hij open; bij tegendruk sluit hij. Daarmee is het probleem opgelost, met één belangrijk voorbehoud: zolang de klep dicht staat, kun je zelf ook niet afvoeren. Dat is de reden dat hij niet in de hoofdleiding van een hele woning hoort maar in de leiding van het laaggelegen deel.

Wanneer je er een nodig hebt:

Als er een afvoerpunt in je woning lager ligt dan het straatniveau of dan het deksel van de dichtstbijzijnde rioolput. Dat laatste is de praktische maatstaf: het waterniveau in het stelsel kan tot aan dat deksel komen.

Bij een souterrain, een kelder met sanitair, een verdiepte entree met een afvoer, of een garage met een put.

En bij een gestapeld gebouw met een parkeergarage of bergingen in het souterrain — daar is het een voorziening op complexniveau en hoort hij in het onderhoudsschema.

Wat er bij hoort en wat vaak ontbreekt:

Onderhoud. Een terugslagklep die jaren niet is gecontroleerd, kan vastzitten of verstopt raken met vuil. Dan doet hij bij de bui waarvoor hij is geplaatst niets. Jaarlijks controleren en schoonmaken is de hele klus, en hij hoort bereikbaar te zijn ingebouwd.

Een alternatief bij grotere hoogteverschillen: een pompput. Bij een aansluiting die ver onder het straatniveau ligt, is vrij verval geen optie en wordt het water omhoog gepompt naar het riool. Dan is een terugslagklep in de persleiding standaard. Een pompput vraagt stroom, en bij een stroomstoring tijdens een bui staat hij stil — dat is een reëel scenario waar bij een parkeergarage over nagedacht hoort te worden.

En de verzekering. Water dat via het riool de woning binnenkomt, is bij veel polissen uitgesloten of alleen gedekt met een aanvullende module. Lees dat na. Sommige verzekeraars stellen bovendien de aanwezigheid van een terugslagklep als voorwaarde bij laaggelegen ruimten.

Wat je zelf kunt vaststellen in een kwartier: zoek het laagste afvoerpunt in je woning en vergelijk de hoogte met het straatniveau. Ligt het lager, kijk dan of er een klep in de leiding zit — die is doorgaans zichtbaar als een inspectieluik of een kastje in de leiding. Is die er niet, dan is dit een van de weinige maatregelen in dit hele corpus waarbij de verhouding tussen kosten en vermeden schade zo scheef ligt dat er weinig af te wegen valt.

Voor huurders: dit is een voorziening aan het gebouw en dus een zaak van de verhuurder. Meld het schriftelijk als je in een laaggelegen woning zit zonder klep, zeker als er eerder water binnen is gekomen.

Beeld en bijschriften

Aanbevolen: een doorsnede van straat, riool en woning, met het laagste afvoerpunt als plek waar het water uitkomt.

Aanvullend beeld: een terugslagklep in geopende en gesloten stand, met de leiding waarin hij hoort.

Een pompput met persleiding, en wat er bij stroomuitval tijdens een bui gebeurt.

Een bereikbaar ingebouwde klep met inspectieluik, tegenover een klep die is weggewerkt.

Veelgestelde vragen

Waarom komt water via mijn eigen afvoer omhoog? Omdat het volle stelsel het laagste punt zoekt, en dat is jouw aansluiting.

Is dat een defect aan mijn riolering? Nee. Het stelsel doet wat het doet en jouw aansluiting is toevallig het laagste punt.

Wat doet een terugslagklep? Die laat water één kant op gaan en sluit bij tegendruk.

Waarom hoort hij niet in de hoofdleiding? Omdat je zelf ook niet kunt afvoeren zolang de klep dicht staat.

Wanneer heb ik er een nodig? Bij een afvoerpunt lager dan het straatniveau of dan het deksel van de dichtstbijzijnde rioolput.

Wat gaat er het vaakst mis? Achterstallig onderhoud: een klep die vastzit of verstopt is, doet bij de bui niets.

Wat geldt voor huurders? Dit is een voorziening aan het gebouw; meld het schriftelijk bij de verhuurder.