Waarom een pomp in de kruipruimte zelden de oplossing is

Er zijn drie bronnen en ze vragen elk iets anders.

Grondwater. De kruipruimte ligt onder de grondwaterstand, permanent of in natte periodes. Dat is bij een aanzienlijk deel van de Nederlandse woningen op klei en veen normaal, en het is niet per se een probleem: een kruipruimte hoeft niet droog te zijn, hij moet ervoor zorgen dat de vloer erboven droog blijft.

Wegpompen betekent hier dat je tegen de grondwaterstand in werkt. De pomp draait onafgebroken, de put loopt telkens weer vol, en je verlaagt plaatselijk de stand — met bij een woning op houten palen precies het risico dat je niet wilt: droogvallende paalkoppen. Dit is de reden dat structureel bemalen van een kruipruimte bij dat woningtype wordt afgeraden.

Een lekkage. Een gebroken waterleiding, een lekke rioolbuis of een hemelwaterafvoer die onder de grond lekt. Dan is er een aanwijsbare bron, en die repareer je. Een pomp verbergt het probleem, en bij een lekkende drinkwaterleiding betaal je bovendien voor het water dat je wegpompt.

Condens en inzijgend regenwater. Water dat via de gevel of via het maaiveld de kruipruimte in loopt, of dat er in de zomer condenseert. Dat is de situatie uit het artikel over de tuin en de kelder, en de oplossing ligt buiten.

De vraag is dus eerst: is het grondwater of niet. Dat stel je vast door te kijken wanneer het er staat en hoe het reageert.

Staat het permanent, en beweegt het niveau mee met natte en droge periodes, dan is het grondwater.

Verschijnt het na een regenbui en zakt het daarna weg, dan komt het van buiten via het maaiveld of via een lekke afvoer.

Staat het er ook in een droge zomer terwijl er geen regen is geweest, dan is er een lekkage.

En vind je in de zomer condens op de leidingen en op de bodem terwijl er geen plas staat, dan is het zomercondens.

Wat wél werkt bij grondwater — en dat is de belangrijkste boodschap van dit artikel — is niet het water weghalen maar de vloer erboven beschermen. Een bodemafsluiting van folie of schuimbeton over de bodem, ook boven staand water, sluit de damptoevoer af. Daarmee wordt de kruipruimte niet droog, en de vloer erboven wel, en dat is wat je nodig hebt.

Dat is bovendien de voorwaarde waaronder vloerisolatie zinvol is, want zonder bodemafsluiting leg je isolatie boven een dampbron.

Wanneer een pomp wél op zijn plaats is:

Tijdelijk, om een ruimte droog te krijgen voor werkzaamheden.

Bij een aanwijsbare piek, bijvoorbeeld na een lekkage, totdat de bron is verholpen.

En bij een kruipruimte of kelder die als ruimte wordt gebruikt en die daarvoor is ontworpen — dan hoort er een pompput bij met een terugslagklep en met stroom die ook bij uitval beschikbaar is.

Wat je in elk geval doet voordat je iets aanlegt: kijk of de kruipruimteroosters vrij zijn en of het maaiveld van de woning af loopt. Bij een aanzienlijk deel van de gevallen is dat de goedkoopste helft van de oplossing.

Beeld en bijschriften

Aanbevolen: de drie waterbronnen met per bron de juiste ingreep.

Aanvullend beeld: het waterniveau door het jaar heen, als manier om grondwater van lekkage te onderscheiden.

Een bodemafsluiting over staand water, met de vloer erboven die droog blijft.

Kruipruimteroosters en een maaiveld dat van de woning af loopt.

Veelgestelde vragen

Moet een kruipruimte droog zijn? Nee; hij moet ervoor zorgen dat de vloer erboven droog blijft.

Wat is het bezwaar tegen pompen bij grondwater? Je werkt tegen de stand in en verlaagt die plaatselijk.

Waarom is dat riskant bij houten palen? Omdat droogvallende paalkoppen precies het risico zijn dat je wilt vermijden.

Hoe herken ik een lekkage? Aan water dat er ook in een droge zomer staat, zonder regen ervoor.

En regenwater van buiten? Dat verschijnt na een bui en zakt daarna weer weg.

Wat is de juiste ingreep bij grondwater? Een bodemafsluiting van folie of schuimbeton, ook boven staand water.

Wanneer is een pomp wel op zijn plaats? Tijdelijk voor werkzaamheden, bij een piek na een lekkage, of bij een ruimte die daarvoor is ontworpen.