Recyclen van verouderde beglazing

Bij het vervangen van kozijnen of beglazing komt er glas vrij, soms tientallen vierkante meters. Dat glas is een grondstof, en of het dat blijft, wordt bepaald op de dag van de demontage.

Dit artikel gaat over wat er met dat glas kan: welke soorten er zijn, hoe de verwerking werkt, wat je in de opdracht vastlegt, en wat het kost.

Vlakglas — het glas uit ramen en deuren — is in principe eindeloos te recyclen. Het wordt gebroken tot scherven, gereinigd, gesorteerd op kleur en verontreiniging, en als grondstof teruggebracht in de glasproductie.

Die route werkt alleen bij een schone stroom. Glas dat vermengd is met steen, hout, gips of kit is niet bruikbaar voor nieuw vlakglas en zakt af naar een laagwaardiger toepassing of naar de stort.

Daar zit de kern van het onderwerp: het glas is niet het probleem, de vermenging is dat. Wie kozijnen laat uitslaan en alles in één container gooit, levert bouwpuin en geen grondstof.

Isolatieglas is samengesteld. Twee of drie ruiten, een afstandhouder van aluminium of kunststof, een droogmiddel en een randafdichting van kit. Dat kan worden gescheiden, en dat vraagt een verwerker met de juiste installatie. Niet elke inzamelaar heeft die.

Bij ouder isolatieglas speelt nog iets. In beglazingskit uit de periode tot ongeveer 1980 kunnen stoffen zitten die inmiddels als gevaarlijk zijn aangemerkt. Dat is geen reden tot paniek en het is wel een reden om het niet ongesorteerd te breken; de verwerker hoort te weten waar het vandaan komt.

Gelaagd glas heeft een folie tussen twee ruiten. Dat is te recyclen langs een eigen route en het hoort niet in de vlakglasstroom, want de folie verontreinigt de rest.

Draadglas — met een metaalgaas erin — is om dezelfde reden een aparte stroom, en gehard glas breekt in korrels wat het sorteren juist eenvoudiger maakt.

Spiegels, gekleurd glas en glas met bepaalde coatings hebben elk hun eigen verwerking. De verwerker vertelt je welke stromen hij aanneemt; die vraag hoort in de uitvraag en niet op de dag van afvoer.

Kijk of het enkel glas is of isolatieglas: een dubbele reflectie van een vlam wijst op meer dan één ruit.

Kijk naar de afstandhouder tussen de ruiten. Daarop staat vaak een code met een productiejaar.

Kijk of er een folie zichtbaar is aan de rand: dat wijst op gelaagd glas.

Kijk of er draad in het glas zit.

Kijk naar de kit: hard, verweerd materiaal uit een oudere periode vraagt aandacht bij de verwerking.

Kijk hoe de aannemer van plan is te demonteren. Uitnemen betekent een schone stroom; uitslaan betekent bouwpuin.

Vraag de verwerker welke stromen hij aanneemt en of hij isolatieglas scheidt.

Zelf doen: in de opdracht vastleggen dat glas gescheiden wordt afgevoerd.

Zelf doen: vragen naar de verwerker en naar de stromen die hij aanneemt.

Zelf doen: de soorten glas onderscheiden: enkel, isolatie, gelaagd, draad.

Zelf doen: bruikbare ruiten of kozijnen aanbieden voor hergebruik.

Zelf doen: de sloopmelding controleren op de opgave van afvalstromen.

Niet zelf doen: isolatieglas scheiden in de samenstellende delen; dat gebeurt bij een verwerker.

Niet zelf doen: glas breken zonder oogbescherming en handschoenen.

Wat je nooit moet doen: alles in één container gooien omdat het sneller gaat. Dat is de enige beslissing die bepaalt of het glas grondstof blijft of afval wordt.

Bij sloop en verbouw geldt een scheidingsplicht voor bouw- en sloopafval. Welke stromen gescheiden moeten worden aangeboden, volgt uit de regelgeving en uit de eisen van de gemeente bij de sloopmelding.

Bij een sloopmelding hoort een opgave van de vrijkomende afvalstromen. Vlakglas is daar een van.

Voor gevaarlijke stoffen in oude bouwmaterialen geldt een eigen regime. Bij twijfel over kit of coatings uit oudere perioden hoort de verwerker te worden geïnformeerd over de herkomst.

Voor gebouwen van vóór 1994 geldt een onderzoeksplicht naar asbest voordat er wordt gesloopt. Dat staat los van het glas en het bepaalt wel de volgorde op de bouw.

Bij grotere projecten kan een materialenpaspoort of een opgave van de milieuprestatie worden gevraagd; gescheiden afvoer telt daarin mee.