Resource Rows in Kopenhagen - gevels van gesloopt metselwerk
Hedendaagse woningbouw waarbij het hergebruik het beeld bepaalt. De gevel is een lappendeken van bakstenen panelen uit verschillende herkomsten, met zichtbare naden tussen de modules. Dat patchwork is geen decoratie maar de directe uitdrukking van de bouwmethode.
- Aard en status
- Bestaand bouwwerk. Opgeleverd, in gebruik. Dossierdiepte 1.
- Locatie
- Orestad Syd, aan de rand van Kopenhagen, grenzend aan het beschermde natuurgebied Kalvebod Faelled, Denemarken.
- Gebouwsoort en functie
- Woongebouw, grondgebonden en gestapeld gecombineerd. Tweeennegentig woningen rond een gemeenschappelijke binnenhof.
- Bouwperiode en oplevering
- Nieuwbouw. Genomineerd voor de EU Mies Award 2022.
- Omvang
- Tweeennegentig woningen: negenentwintig rijwoningen en drieenzestig appartementen, samen ongeveer 9.000 vierkante meter. Twee rijen rijwoningen van drie lagen, aan weerszijden afgesloten door twee blokken van vijf lagen.
De Resource Rows staan in Orestad Syd aan de rand van Kopenhagen en bestaan uit tweeennegentig woningen rond een gemeenschappelijke binnenhof: negenentwintig rijwoningen van drie lagen, met aan beide uiteinden een appartementenblok van vijf lagen.
Het project is gebouwd met een systeem dat Lendager Group zelf ontwikkelde om bestaand metselwerk te hergebruiken. Waar hergebruik van bakstenen normaal betekent dat stenen los worden gebikt en schoongemaakt, worden hier hele stukken muur in modules uitgezaagd en als paneel verwerkt. Het metselwerk komt onder meer uit de historische brouwerijgebouwen van Carlsberg en uit gesloopte scholen en industriegebouwen in heel Denemarken.
De gevel toont dat: een lappendeken van baksteen met zichtbare naden tussen de modules.
Toegepaste maatregelen
Bouwmethode en materialen
De kern van het project is een zelf ontwikkeld systeem om bestaand metselwerk in modules uit te zagen en als paneel opnieuw te gebruiken. In plaats van stenen los te bikken en schoon te maken, wat arbeidsintensief is en veel breuk geeft, worden hele stukken muur uitgezaagd en als eenheid verwerkt.
De stenen komen uit gesloopte gebouwen in Denemarken, waaronder de historische brouwerijgebouwen van Carlsberg in Kopenhagen en diverse oude scholen en industriegebouwen.
Na-isolatie
Energievoorziening
Hoe de ventilatie is geregeld
Prestatie en certificering
Volgens een levenscyclusanalyse van het project een reductie van negenentwintig procent aan CO2 op gebouwniveau, en 463 ton bespaard afval, zonder meerkosten ten opzichte van conventioneel bouwen. Genomineerd voor de EU Mies Award 2022.
Dat laatste getal, geen meerkosten, is de claim die telt en tegelijk de claim die om nuance vraagt. Hij geldt voor dit project, met deze schaal, deze aanvoerlijnen en deze marktomstandigheden.
Toekomstplannen
Betrokken partijen
Architect en ontwikkelaar van het hergebruiksysteem: Lendager Group, Kopenhagen.
Samenwerking voor de herkomst van het metselwerk: Carlsberg Byen.
Producten, materialen en gereedschap
Hergebruikte bakstenen in uitgezaagde modules. Daarnaast hergebruikte materialen elders in het project.
Waarom dit inspireert
Circulair bouwen blijft in de praktijk vaak steken op arbeidskosten. Een steen hergebruiken kost meer handwerk dan een nieuwe steen leggen, en daarmee is het gesprek meestal voorbij. Dit project verlegt dat probleem: door in modules te werken in plaats van per steen, verdwijnt juist de arbeid die het duur maakte.
Dat het volgens de eigen analyse zonder meerkosten is gelukt, is de reden dat dit project telt. Niet omdat dat getal overal geldt, maar omdat het laat zien dat de rekensom kan uitkomen wanneer je het proces herontwerpt in plaats van alleen het materiaal te vervangen.
En het is eerlijk zichtbaar. De naden zijn niet weggewerkt. Een gebouw dat laat zien waar het vandaan komt, is overtuigender dan een gebouw dat hergebruik als onzichtbaar detail verstopt.
Wat je hiervan kunt meenemen
Voor woningeigenaren en klussers. Bij een verbouwing komt materiaal vrij dat vrijwel altijd wordt afgevoerd. De vraag die dit project stelt is niet of je alles kunt hergebruiken, maar of je het in grotere eenheden kunt houden. Een compleet kozijn, een hele deur, een stuk vloer: hoe minder je uit elkaar haalt, hoe minder arbeid en breuk.
Voor aannemers en ontwikkelaars. De les zit in het proces, niet in het materiaal. Hergebruik wordt betaalbaar wanneer je de arbeidsstap herontwerpt.
Voor architecten. Het patchwork is hier de architectuur. Wie hergebruik toepast en het beeld daarvan probeert weg te werken, betaalt voor het hergebruik en gooit het argument weg.
Voor iedereen die met sloop te maken heeft. Voordat er gesloopt wordt, is het moment om te bepalen wat eruit kan. Daarna is het puin.
Herkomst
Openbare informatie van het architectenbureau, de nominatiedossiers en vakberichtgeving. Geraadpleegd 19 augustus 2026. De genoemde CO2-reductie en afvalbesparing komen uit een levenscyclusanalyse van het project zelf en zijn niet onafhankelijk geverifieerd; dat is bij dit soort cijfers relevant om te vermelden.
Nog te regelen, en hier is de route beperkter dan bij een Nederlands gebouw. De Deense panoramavrijheid wijkt af van de Nederlandse; ga er niet vanuit dat artikel 18 Auteurswet hier van toepassing is. Voor een buitenlands project is persmateriaal met vastgelegde voorwaarde en naamsvermelding doorgaans de praktische route, of contact met het architectenbureau.
Beschrijvingen en fotografie van architectuurplatforms niet overnemen.
Zie voor meer informatie
- Circulair bouwenBegrip
- Hergebruik bij een gewone verbouwingArtikel
- MetselwerkBegrip
- Recyclen van verouderde beglazingKennisbank
- Wat kost het bouwen van een huis?Prijsgids
Reacties
We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.