Riolering: verzakking, wortelingroei en terugkerende verstoppingen

Een verstopping die je oplost en die na een half jaar terugkomt. Een gootsteen die borrelt als de wasmachine leegloopt. Een natte plek in de tuin die er niet hoort. Dat zijn geen losse incidenten maar signalen van iets in de leiding zelf.

Dit artikel gaat over de buitenriolering: het deel tussen je woning en de aansluiting op het gemeentelijke riool. Daar zitten de oorzaken die je met een ontstopper niet oplost.

De buitenriolering ligt in de grond en werkt op afschot. Drie dingen verstoren dat.

Verzakking. De grond onder de leiding zakt, of het aanvullingszand onder de buis is bij de aanleg niet goed verdicht. De leiding krijgt dan een doorhang of zelfs tegenafschot. Water blijft staan, vuil bezinkt en op die plek ontstaat telkens opnieuw een verstopping. In gebieden met slappe bodem is dit de meest voorkomende oorzaak.

Wortelingroei. Bomen zoeken water. Een rioolbuis met een naad, een scheurtje of een niet-sluitende mofverbinding lekt een minieme hoeveelheid vocht in de grond, en dat is genoeg. Haarwortels dringen de naad binnen, groeien uit tot een prop en vangen alles af wat langskomt. Wilg, populier en berk zijn de bekendste boosdoeners.

Materiaal en leeftijd. Woningen van voor ongeveer 1970 hebben vaak gresbuizen met mofverbindingen. Die zijn hard en breekbaar en de verbindingen zijn niet flexibel; bij bodembeweging scheuren ze. Modern pvc is flexibeler en heeft rubberdichtingen.

Daarnaast blijft er de gewone oorzaak: vet uit de keuken dat verderop in de koude leiding stolt, en vochtige doekjes die niet uiteenvallen.

Het patroon is het bewijs. Een verstopping op steeds dezelfde plek, met steeds korter wordende tussenpozen, wijst op iets in de leiding en niet op wat er doorheen gaat.

Borrelen. Hoor je geborrel bij een andere afvoer als je doorspoelt, dan is er een luchtprobleem of een gedeeltelijke blokkering verderop in het stelsel.

Meerdere afvoeren tegelijk. Loopt alles traag weg, dan zit het in de hoofdleiding, niet in een sifon.

Terugstroming. Komt er water omhoog uit de laagste afvoer, meestal een doucheput of een putje in de bijkeuken, dan is de hoofdleiding verstopt. Dit is het punt waarop je niet zelf verder moet proberen.

In de tuin: een plek die altijd nat of juist opvallend groen is, verzakte bestrating boven het tracé, of een put die vol staat.

Zekerheid geeft alleen een camera-inspectie. Die laat zien of er sprake is van doorhang, een breuk, wortels of alleen vervuiling, en dat bepaalt of je met reinigen klaar bent of dat er iets aan de leiding moet.

Zelf doen: het ontstoppingsstuk op je perceel opzoeken en controleren. Weet je niet waar het ligt, kijk dan op de bouwtekening of vraag het bij de gemeente op.

Zelf doen: een logboek bijhouden van verstoppingen met datum en plaats. Dat patroon is wat een inspectiebedrijf nodig heeft en het bepaalt of de gemeente aan zet is.

Zelf doen: de bron beperken. Geen vet door de gootsteen, geen vochtige doekjes door de wc, en een haarzeef in de douche.

Niet zelf doen: hogedruk gebruiken in een oude gresleiding. De druk kan een al gescheurde buis verder openbreken.

Niet zelf doen: wortels bestrijden met chemische middelen. Die werken tijdelijk, belasten het milieu en lossen de naad waardoor de wortel binnenkomt niet op.

De grens loopt bij de perceelgrens. Het deel van de riolering op je eigen perceel is van jou en onderhoud je zelf. Het deel daarbuiten, tot aan het hoofdriool, is in de meeste gemeenten een taak van de gemeente. Zit de verstopping in het gemeentelijke deel, dan komt de gemeente en betaal je meestal niets.

Praktisch: bij een verstopping controleer je eerst het ontstoppingsstuk op je perceel. Staat dat vol, dan zit het probleem verderop en bel je de gemeente. Staat het leeg, dan zit het aan jouw kant. Dat is de goedkoopste diagnose die er is, en veel mensen weten niet dat die put er ligt.

Voor lozing van hemelwater gelden regels van gemeente en waterschap. Bij afkoppelen mag je niet zomaar op het vuilwaterriool of op oppervlaktewater lozen.

Bij een VvE zijn de standleidingen en de buitenriolering gemeenschappelijk; de aansluitingen binnen je woning meestal niet. De splitsingsakte bepaalt de grens.

Voor de verzekering geldt dat schade door een verstopping vaak wel is gedekt, maar het herstel van de leiding zelf meestal niet. Lees je polis voordat je opdracht geeft.