Drukverlies in de cv-installatie opsporen en verhelpen

Het gebrek: plaats, kenmerken en oorzaak

Plaats van het gebrek. Binnenshuis - Installaties - Cv-installatie, leidingwerk en expansievat.

Kenmerken

• de manometer zakt van 1,5 naar onder de 1 bar binnen enkele weken
• de ketel geeft een storing over te lage waterdruk en schakelt uit
• radiatoren worden bovenaan niet warm en moeten vaak worden ontlucht
• een vochtplek of kalkrand onder een radiatorkraan, een koppeling of de ketel
• een kalkspoor op de vloer bij de vulslang of de aftapkraan
• een druppelend overstortventiel of een straaltje uit de afvoer van de ketel
• een vloer die op één plek warmer is dan de rest, bij vloerverwarming
• de druk die stijgt bij verwarmen en wegvalt bij afkoelen, meer dan een halve bar

Oorzaak

• een expansievat met te lage voordruk of met een gescheurd membraan, waardoor de installatie het overstortventiel opendrukt
• een overstortventiel dat is gaan lekken door vuil op de zitting
• een lekkende ontluchter, radiatorkraan of knelkoppeling
• een aangetaste knel- of persverbinding, vaak op de plek waar de leiding door een vloer of muur gaat
• corrosie in een stalen leiding of in een radiator, doorgaans na jaren van herhaald bijvullen met vers water
• een beschadigde vloerverwarmingsleiding, meestal door een boor, een schroef of een spijker
• een warmtewisselaar in de ketel die inwendig lekt
• een vul- of aftapkraan die niet volledig dicht is

Materiaal- en kwaliteitseisen

• een expansievat met een inhoud die past bij het waterinhoud van de installatie en bij de statische hoogte; een te klein vat is de meest gemaakte fout
• de voordruk van het expansievat afgestemd op de hoogte van het gebouw, gemeten bij een drukloze installatie
• een overstortventiel met een openingsdruk die past bij de installatie, met een zichtbare afvoer zodat lekkage opvalt
• reparatiekoppelingen in vloerverwarmingsleidingen van een type dat is toegelaten voor inbouw in de dekvloer, en niet een knelkoppeling die inspectie vraagt
• knelverbindingen alleen op bereikbare plaatsen; in de constructie horen pers- of lasverbindingen
• vulwater volgens de opgave van de ketelfabrikant; bij aluminium warmtewisselaars stelt die eisen aan geleidbaarheid en zuurgraad
• geen vulslang die permanent aan het systeem blijft hangen, want dat is de meest voorkomende oorzaak van drukverschuiving tussen leidingwater en installatie
• de plek van elke reparatie in de vloer vastgelegd op foto met maatvoering vanaf twee vaste punten

Wat je opmeet

• de druk bij koude installatie en bij een aanvoertemperatuur van ongeveer zestig graden
• hoeveel de druk per week zakt, gemeten over ten minste twee weken
• het aantal radiatoren en het aantal vloerverwarmingsgroepen
• de bouwlaag van de hoogste radiator ten opzichte van de ketel
• de vloeropbouw waar vloerverwarming ligt: dekvloertype en afwerking
• de bereikbaarheid van de verdeler en van de leidingen op zolder

Tijdsduur en complexiteit

Complexiteit: laag tot gemiddeld voor het opsporen aan zichtbare delen, hoog zodra het lek in de vloer of in de constructie ligt.

Doorlooptijd

• controle van expansievat, overstort en zichtbare verbindingen: één tot drie uur
• vervangen van een expansievat: één tot twee uur
• vervangen van een radiatorkraan of ontluchter: een half uur per stuk
• lekdetectie in een vloer met thermografie of sporengas: een halve tot een hele dag
• vrijleggen en herstellen van een leiding in de dekvloer: één tot twee dagen, plus droogtijd van de reparatie
• opnieuw aanbrengen van de vloerafwerking: afhankelijk van de afwerking, één dag tot enkele weken bij gietvloer of tegelwerk op maat

Een reparatie in de dekvloer vraagt uithardingstijd voordat de afwerking terug kan. Reken bij cementgebonden herstel op één tot twee weken.

Zelf doen of uitbesteden

Wat je zelf kunt: meten. Noteer de druk elke dag op hetzelfde moment, bij dezelfde ketelstand, twee weken lang. Die reeks is voor de monteur meer waard dan wat je vertelt, en het kost je twee minuten per dag.

Ook zelf: elke zichtbare verbinding afdrogen en er keukenpapier onder leggen, en de afvoer van het overstortventiel controleren op vocht.

Ook zelf: bijvullen tot de door de fabrikant genoemde druk, en de vulslang daarna losnemen. Laat hem er niet aan hangen.

Waar je stopt: bij het expansievat. De voordruk meten vraagt een drukloze installatie, en dat vraagt weer kennis van de volgorde waarin je afsluit.

Wat altijd naar een vakman gaat: alles achter de ketelmantel, het afpersen, de lekdetectie, en elke ingreep in een leiding die in de constructie ligt. Bij vloerverwarming geldt dat des te sterker: één verkeerde boring maakt van een lek van één punt een lek van twee.

Offerte uitvragen

Met deze werkomschrijving vraag je een offerte aan via Builddocs. Je vult drie blokken in: de projectgegevens, je contactgegevens, en de hoeveelheden uit het hoofdstuk hierboven. Het systeem stelt daarvan een uitvraagdocument samen met een uitvraagnummer.

Bij dit werk is een offerte in twee delen gebruikelijk en verstandig: een vast bedrag voor het opsporen, en een bedrag voor het herstel dat pas vaststaat als de oorzaak bekend is. Vraag dat expliciet zo uit.

Vraag in de offerte om deze punten apart benoemd:

• wat het opsporen kost en wat daarin zit
• of het expansievat wordt gemeten en of het meten in de prijs zit
• welke detectiemethode wordt gebruikt als het lek niet zichtbaar is
• of de installatie wordt afgeperst, en bij welke druk en hoe lang
• wat er gebeurt als het lek in de vloer ligt, en welke bandbreedte daar dan bij hoort
• of het herstel van de vloerafwerking is inbegrepen of niet
• of de installatie na herstel wordt gespoeld en met welk water wordt gevuld
• de garantietermijn op de reparatie, met onderscheid tussen materiaal en werk

Oplevering en controle

Bij oplevering hoort een drukbeproeving en een controle na vierentwintig uur. Vraag om beide waarden op papier.

Wat je zelf kunt nalopen voordat je tekent

• staat de druk na een dag nog op dezelfde waarde
• is de voordruk van het expansievat genoteerd, en past die bij de hoogte van je woning
• is de vulslang losgenomen
• staat er nergens water onder de afvoer van het overstortventiel
• zijn alle radiatoren ontlucht en worden ze gelijkmatig warm
• is de plek van een reparatie in de vloer vastgelegd op foto met maten
• is genoteerd met welk water is gevuld, als de fabrikant daar eisen aan stelt

Vraag om de foto van de reparatieplek vóór het dichtzetten van de vloer. Bij de volgende boring in die kamer is dat het verschil tussen weten en gokken.

Hoe je herhaling voorkomt

Lees de druk maandelijks af en noteer hem. Een reeks van twaalf getallen laat een probleem zien dat één aflezing verbergt.

Vul niet bij zonder te noteren. Wie twee keer per jaar bijvult zonder te tellen, merkt niet dat het er dit jaar zes waren.

Laat de voordruk van het expansievat bij het jaarlijkse onderhoud meten. Dat is een handeling van vijf minuten en het voorkomt de meest voorkomende oorzaak.

Neem de vulslang na elk bijvullen los van de installatie. Blijft hij eraan hangen, dan drukt de waterleiding de installatie op en zie je het lek niet.

Boor niet in een vloer met vloerverwarming zonder legplan of thermografische opname. Een gat van drie millimeter kost een gietvloer.

Bijlagen

Het uitvraagdocument wordt gegenereerd zodra je een offerte aanvraagt. Het is niet te downloaden en gaat alleen via het platform naar de bedrijven die je kiest.

Neem als bijlage mee: je drukreeks over twee weken, foto's van de manometer bij koude en warme installatie, foto's van elke vochtplek of kalkrand, en het legplan van de vloerverwarming als je dat hebt.