Kit, rubber en kunststof: waarom ze verouderen en wanneer je ze vervangt

In een woning zitten tientallen kitnaden, rubbers en kunststofonderdelen: rond kozijnen, in de badkamer, in de beglazingssponning, in dakdoorvoeren, in dilatatievoegen, in ramen en deuren. Ze zijn onopvallend en ze hebben allemaal een beperkte levensduur.

Wanneer ze het begeven, komt er water binnen of gaat er warmte naar buiten. Dit artikel gaat over de manier waarop deze materialen verouderen, over de levensduur die je mag verwachten, en over het onderscheid tussen afwerking en waterkering.

Kunststoffen en elastomeren verouderen door drie oorzaken: ultraviolet licht, warmte en beweging.

Ultraviolet licht breekt de moleculen af. Dat is de reden dat een kitnaad aan de zonzijde eerder scheurt dan dezelfde naad aan de noordzijde, en dat kunststof buiten sneller veroudert dan binnen.

Warmte versnelt elk verouderingsproces. Een zwarte kunststof onderdeel op een zuidgevel wordt op een zomerdag ver boven de vijftig graden.

Beweging vermoeit het materiaal. Een kitnaad in een dilatatievoeg of tussen twee materialen met verschillende uitzetting wordt duizenden keren per jaar samengedrukt en uitgerekt.

Er zijn verschillende soorten kit met verschillende eigenschappen. Acrylkit is overschilderbaar en beperkt elastisch, en hoort binnen bij stilstaande naden. Siliconenkit is elastisch en waterbestendig en niet overschilderbaar; hij hoort in natte ruimten. Hybride kitten zijn elastisch, overschilderbaar en geschikt voor buiten.

Het belangrijkste onderscheid is functioneel: een kitnaad is bijna altijd een afwerking en zelden een waterkering. Waar kit het enige is wat het water tegenhoudt, is het detail verkeerd ontworpen.

Kijk naar scheuren in de naad, naar loslating aan één zijde, en naar verharding. Druk met je nagel: een gezonde kit veert terug, een verouderde is hard.

Kijk naar verkleuring. Wit dat geel wordt, zwart dat grijs wordt en glans die verdwijnt, zijn tekenen van veroudering.

Kijk naar schimmel in een kitnaad in de badkamer. Dat is oppervlakkig en het is een aanwijzing dat de naad vocht vasthoudt.

Kijk naar rubbers in ramen en deuren. Een rubber dat hard is en niet meer terugveert, sluit niet meer af; dat merk je aan tocht en aan condens.

Kijk naar kunststof buiten: dakgoten, hemelwaterafvoeren, dakdoorvoeren en beglazingsprofielen. Bros materiaal dat breekt bij aanraking is aan vervanging toe.

Kijk naar de leeftijd. Kit buiten gaat doorgaans acht tot vijftien jaar mee; binnen in een natte ruimte vijf tot tien; rubbers in ramen tien tot twintig.

Zelf doen: kitnaden binnen vervangen, in de badkamer, langs plinten en rond kozijnen.

Zelf doen: de juiste soort kiezen op basis van de toepassing: acryl binnen, siliconen in natte ruimten, hybride buiten.

Zelf doen: een rugvulling gebruiken in naden dieper dan ongeveer acht millimeter, zodat de kit aan twee zijden hecht en niet aan drie.

Zelf doen: rubbers in ramen schoonmaken en behandelen met een geschikt middel.

Zelf doen: kunststof onderdelen buiten controleren op brosheid.

Niet zelf doen: beglazingskit vervangen; dat raakt de waterhuishouding van de sponning.

Niet zelf doen: brandwerende afdichtingen aanbrengen.

Wat je nooit moet doen: nieuwe kit over oude aanbrengen. Kit hecht niet op zichzelf en de naad laat gegarandeerd los.

Bouwproducten, waaronder kitten en afdichtingen, vallen onder de bouwproductenverordening en worden geleverd met een prestatieverklaring.

Voor de wering van vocht van buiten stelt het Besluit bouwwerken leefomgeving eisen aan de constructie. De uitwerking hoort mechanisch te zijn; een kitnaad als enige waterkering voldoet niet aan goed vakmanschap.

Voor toepassingen met een brandwerende functie gelden aparte producten met een prestatieverklaring voor brandwerendheid; gewone kit is daar niet geschikt.

Bij een appartement is kitwerk aan de gevel, aan de dilatatievoegen en aan de kozijnen doorgaans gemeenschappelijk; kitwerk binnen in de woning is privé.

Bij een huurwoning valt het vervangen van kitnaden in de badkamer doorgaans onder de kleine herstellingen voor de huurder; kitwerk aan de gevel is voor de verhuurder.

Voor het afvoeren van kitresten en lege kokers gelden gemeentelijke regels; uitgeharde kit is restafval en niet-uitgeharde kit is klein gevaarlijk afval.