Lekkage bij kozijnaansluitingen en dorpels

Een vochtplek onder de vensterbank, schimmel in de raamdag, of een houten kozijn dat onderaan zacht wordt. In vrijwel alle gevallen komt het water niet door het kozijn maar langs het kozijn, via de aansluiting op het metselwerk.

Dit is het meest voorkomende lekkagepunt van een gevel en tegelijk het minst begrepen, omdat er één hardnekkig misverstand over bestaat: dat de kitnaad aan de buitenzijde het water tegenhoudt. Dat doet hij niet.

Een goede kozijnaansluiting bestaat uit drie lagen, elk met een eigen taak.

De waterkering. Een folie of een loodslabbe die achter het kozijn langs loopt en water dat de spouw in komt, naar buiten leidt. Dit is de laag die het werk doet en die je niet ziet.

De luchtdichting, aan de binnenzijde: een band of kit die voorkomt dat warme, vochtige binnenlucht de constructie in trekt. Dat is een isolatievraag, niet een waterkeringsvraag.

De afwerking, aan de buitenzijde: de kitnaad. Die houdt grof water tegen en maakt het geheel netjes af, maar hij is een afwerking met een beperkte levensduur, geen waterkering.

Waar het misgaat: de folie of slabbe ontbreekt, is bij de bouw verkeerd om gelegd, of is bij een kozijnvervanging niet opnieuw aangebracht. Dan is de kitnaad ineens de enige barrière, en die gaat na vijf tot acht jaar scheuren.

Bij de onderdorpel speelt iets extra's. Die hoort water naar buiten af te voeren, met een waterhol of een druiplijst aan de onderzijde zodat het niet terugloopt naar het metselwerk. Bij kunststof en aluminium kozijnen zitten er kleine afwateringsopeningen in de onderregel. Die moeten open blijven; worden ze bij het schilderen of kitten dichtgezet, dan blijft het water in het profiel staan.

De plek. Een vlek direct onder de vensterbank of in de onderhoek van de raamdag wijst op de dorpelaansluiting. Een vlek in de bovenhoek wijst op een ontbrekende of gescheurde loodslab boven het kozijn.

Het moment. Verschijnt de vlek binnen een dag na slagregen en trekt hij daarna weg, dan is het water van buiten. Zit hij er het hele jaar, dan is het iets anders.

De kitnaad. Kijk van buiten langs de hele omtrek. Scheuren, loslatende randen en gaten in de hoeken zijn het eerste signaal. Druk er met je nagel tegen: kit die hard en bros is, is aan vervanging toe.

De afwateringsopeningen. Bij kunststof en aluminium kozijnen zitten die in de onderregel aan de buitenzijde. Zijn ze dichtgeschilderd of dichtgekit?

Het kozijnhout. Prik met een priem in de onderdorpel en in de hoekverbindingen. Zacht hout onder een intacte verflaag betekent dat het water via de aansluiting binnenkomt.

Schimmel in de dag. Zwarte aanslag in de zijkant van de raamopening wijst vaak op een koudebrug in plaats van op lekkage; controleer of de vlek met het weer meebeweegt.

Zelf doen: de kitnaad rondom controleren en vervangen. Dat is goed te doen: oude kit volledig wegsnijden, de naad schoon en droog maken, en een nieuwe naad spuiten met een elastische kit die geschikt is voor buiten.

Zelf doen: de afwateringsopeningen in kunststof en aluminium kozijnen vrijmaken met een dun voorwerp. Kost niets en lost soms het hele probleem op.

Zelf doen: de priktest op de onderdorpels, jaarlijks in het najaar.

Niet zelf doen: de waterkerende laag herstellen. Daarvoor moet het metselwerk open en de folie of slabbe correct doorlopen; verkeerd om aangebracht werkt hij averderd.

Wat je vooral niet doet: een lekkende aansluiting oplossen door er meer kit op te spuiten. Je sluit het water dan in plaats van het af te voeren, en het hout eronder rot door zonder dat je het ziet.

Het Besluit bouwwerken leefomgeving stelt eisen aan de waterdichtheid van de uitwendige scheidingsconstructie. Bij vervanging van een kozijn geldt de eis voor het vervangen deel, inclusief de aansluiting.

Bij nieuwbouw in gevolgklasse 1 valt de aansluiting onder de Wet kwaliteitsborging en horen de details in het opleverdossier. Vraag daar expliciet om: het aansluitdetail is precies waar dit gebrek wordt gemaakt of voorkomen.

Bij huur is lekkage via de gevelaansluiting een gebrek voor de verhuurder.

Bij een VvE zijn kozijnen in de gevel vrijwel altijd gemeenschappelijk. De schade zit in jouw woning, de oorzaak in een gemeenschappelijk deel.

Bij een monument of beschermd stadsgezicht gelden eisen aan profilering en materiaal bij vervanging; controleer je adres via het Omgevingsloket.