Naar de inhoud

Dit is een bètaversie van Builddocs. Je kunt alles bekijken, maar aanmelden en een abonnement afsluiten kan nog niet.

Begrip

Plasticiteit

Onderwerp Werk

Ook: Plasticiteit · plastisch · plastische vervorming · blijvende vervorming · kneedbaarheid · vervormbaarheid · taaiheid

In het kort

Plasticiteit is het vermogen van een materiaal om blijvend van vorm te veranderen zonder te breken. Een plastisch materiaal veert na belasting niet terug. In de bouw is dat soms de bedoeling, zoals bij lood, kit en verse mortel, en soms een waarschuwing, zoals bij een stalen balk die blijvend is doorgebogen.

In andere talen

Engels
Plasticity
Duits
Plastizität
Frans
Plasticité
Spaans
Plasticidad
Portugees
Plasticidade
Italiaans
Plasticità

Er staat meer over plasticiteit

Hoe het werkt, welke soorten er zijn, waar je het tegenkomt, wat het kost, en wat er in de praktijk misgaat. Dat deel hoort bij een abonnement.

Abonnement bekijkenInloggen

Uitgebreid

Druk met je duim in een strook bladlood en de deuk blijft staan. Doe hetzelfde met een stuk rubber en de deuk is weg zodra je loslaat. Probeer het met een dakpan en er gebeurt niets, tot hij breekt. Dat zijn de drie manieren waarop een materiaal op een kracht kan antwoorden: plastisch, elastisch en bros.

Bijna elk materiaal doet eerst het een en dan het ander. Staal veert bij een kleine belasting terug en vervormt blijvend zodra een bepaalde grens is overschreden. Hout veert, kraakt en breekt dan vrij plotseling. Beton en baksteen zijn bros: zij scheuren bij een heel kleine vervorming. Lood, zachte kit, stopverf, natte klei en verse mortel zijn vrijwel direct plastisch.

In de bouw heeft het woord daardoor vier gezichten, en het helpt om ze uit elkaar te houden.

Bij verwerken is plasticiteit kneedbaarheid. Metselmortel, stucmortel, leem en betonspecie moeten zich laten vormen en in die vorm blijven staan. Een plastische specie is een specie met een bepaalde stevigheid: niet stijf en niet vloeibaar.

Bij afdichten is plasticiteit het vermogen om mee te geven zonder terug te trekken. Een plastische kit volgt een voeg die langzaam beweegt en oefent geen kracht uit op de randen. Een elastische kit trekt terug als een elastiekje.

Bij metalen op het dak is plasticiteit de reden dat lood zich om een dakpan laat kloppen en zink zich laat felsen. Het materiaal neemt de vorm aan die de loodgieter het geeft.

Bij constructies is plasticiteit een reserve en een signaal. Staal dat te zwaar wordt belast, breekt niet meteen maar gaat vloeien: het buigt zichtbaar door en kondigt zo aan dat er iets mis is. Die eigenschap, taaiheid, is een van de redenen dat staal in beton en in liggers wordt gebruikt. Een constructie die waarschuwt, geeft tijd om te stutten en weg te gaan.

Wat al deze gevallen delen, is dat de vervorming niet meer weggaat. Dat maakt plasticiteit nuttig waar je een vorm wilt maken, en bedenkelijk waar een vorm had moeten blijven.

Hielp dit?

We slaan alleen je antwoord op, en je toelichting als je die geeft. Geen naam, geen e-mailadres.

Verder bij dit onderwerp

Wat hier al staat over dezelfde thema's en bouwdelen. Deze lijst wordt niet samengesteld maar afgeleid: hij volgt de onderwerpen die aan dit document hangen.