Waar je begint met zonnepanelen

Zonnepanelen zijn het onderwerp waarover de meeste informatie bestaat en waarover de minste ordening bestaat. Elke verkoper begint bij een ander punt, en de bezoeker weet niet welke vraag eerst komt.

Deze pagina zet de volgorde van de beslissingen en verwijst per stap door naar de pagina die dat onderdeel behandelt. Hij herhaalt die pagina's niet: de rekensom na 2027, de keuze van panelen en omvormer, de offertecontrole en de voorbereiding van het dak staan elk apart, en dieper dan hier past.

Hij is geschreven voor een eigen dak. Voor een gemeenschappelijk dak in een VvE en voor panelen van een corporatie gelden andere routes, en die hebben een eigen pagina.

Vijf vragen, in deze volgorde. Elke vraag kan het plan bijstellen, en wie ze omdraait, koopt een installatie die niet bij zijn situatie past.

De eerste is je verbruik, en dan specifiek: hoeveel gebruik je overdag. Een paneel levert op het moment dat de zon schijnt, en zonder salderen is de waarde van een kilowattuur die je zelf gebruikt een veelvoud van een kilowattuur die je teruglevert. Een huishouden dat overdag leeg is, haalt een andere som dan een huishouden met thuiswerkers, een warmtepomp of een elektrische auto.

De tweede is het dak. Draagkracht — een paneel met beugels weegt ongeveer twintig kilo per vierkante meter, en dat is bij een oude schuur of een licht plat dak een reële vraag. Oriëntatie en helling. Schaduw van bomen, dakkapellen, schoorstenen en buurpanden; één beschaduwd paneel kan een hele reeks omlaag trekken als de omvormer daar niet op is ingericht. En de staat van de dakbedekking: hoeveel jaar gaat die nog mee.

De derde is de aansluiting. Hoeveel fasen heb je, hoeveel mag je terugleveren, en zit je in een gebied waar het net vol is. Dat laatste is de afgelopen jaren van uitzondering tot regel geworden in delen van het land, en het bepaalt of je installatie mag terugleveren of moet worden begrensd.

De vierde is het aantal. Dat volgt uit de eerste drie en niet uit het dakoppervlak. Een dak volleggen omdat er ruimte is, is met het verdwijnen van salderen zelden de gunstigste som.

De vijfde is de offerte, en die vergelijk je op meer dan de prijs per paneel: het type omvormer, de garantietermijnen op panelen, omvormer en montage apart, en wie de melding bij de netbeheerder doet.

Je herkent een gunstig uitgangspunt aan een dak op zuid, zuidoost of zuidwest zonder schaduw, aan een dakbedekking die nog vijftien jaar meegaat, en aan een huishouden dat overdag stroom gebruikt.

Je herkent een dak dat eerst iets anders vraagt aan pannen die verschuiven, aan mos en algen op een noordhelling, aan een plat dak met plassen die na twee droge dagen nog liggen, en aan een dakbedekking waarvan het bouwjaar boven de twintig jaar ligt.

Je herkent een schaduwprobleem het beste in de winter, niet in de zomer: de zon staat dan laag en een schoorsteen of een boom werpt een veel langere schaduw.

Je herkent een aansluiting die knelt aan een eenfase-aansluiting in de meterkast bij een plan van meer dan ongeveer twaalf panelen, en aan een brief van de netbeheerder over netcongestie in je gebied.

En je herkent een offerte die je niet kunt vergelijken aan een prijs per paneel zonder dat het type omvormer, de garantietermijnen en de montagewijze erin staan.

Zelf kun je: je verbruik overdag aflezen uit je energieportaal of je slimme meter. De oriëntatie en de helling van je dak bepalen. In de winter fotograferen waar de schaduw valt, en op welk uur. Het bouwjaar van je dakbedekking opzoeken of navragen. In de meterkast kijken of je eenfase of driefase hebt. En bij de netbeheerder navragen of er beperkingen gelden.

Verder kun je zelf je verbruik verschuiven naar de uren dat de zon schijnt; dat kost niets en het is met het wegvallen van salderen de maatregel met het snelste effect.

Wat je beter niet zelf doet: de draagkracht van het dak inschatten, en panelen aansluiten op de groepenkast.

Laat over aan een deskundige: het constructieve onderzoek bij een plat dak of een oude constructie, de aansluiting, en de melding bij de netbeheerder als de installateur dat niet doet.

De salderingsregeling stopt per 1 januari 2027. Vanaf dat moment verandert de waarde van een teruggeleverde kilowattuur en verschuift het rendement naar zelf verbruiken. Elke rekensom die op salderen is gebaseerd, is vanaf die datum achterhaald.

Voor het plaatsen van zonnepanelen op een schuin dak is doorgaans geen omgevingsvergunning nodig, mits ze in hetzelfde vlak als het dakvlak liggen en niet uitsteken. Op een plat dak geldt een grens aan de afstand tot de dakrand en aan de hoogte. Bij een monument of in een beschermd gezicht ligt het anders en is het vrijwel altijd vergunningplichtig.

Een installatie moet worden gemeld bij de netbeheerder. Bij netcongestie kan een aansluiting beperkt worden in wat er mag worden teruggeleverd; dat is per gebied verschillend en het is een vraag die vóór de offerte hoort te worden gesteld.

Voor de installatie zelf gelden de eisen aan elektrische installaties; het aansluiten op de groepenkast is werk waarvoor je een installateur inschakelt.

Bij een appartement is het dak gemeenschappelijk. Panelen op dat dak vragen een besluit van de vergadering en het vastleggen van wie eigenaar is van de installatie; zonder die vastlegging worden de panelen door natrekking eigendom van de vereniging.

Bij een huurwoning is het dak van de verhuurder en loopt het via hem.