Zonnepanelen na 2027: de rekensom verandert, de panelen niet

Tot en met 2026 mag je de stroom die je teruglevert wegstrepen tegen de stroom die je afneemt. Een kilowattuur dat je in juni teruglevert, is dan evenveel waard als een kilowattuur dat je in december afneemt. Dat is saldering, en dat is wat verdwijnt.

Vanaf 1 januari 2027 wordt er onderscheid gemaakt. Wat je zelf gebruikt op het moment dat je het opwekt, bespaart je de volledige prijs van een kilowattuur, inclusief belastingen en netkosten. Wat je teruglevert, levert een terugleververgoeding op die de leverancier bepaalt en die aanzienlijk lager ligt. Er is wel een wettelijke bodem afgesproken: tot 2030 moet die vergoeding minimaal de helft van het kale leveringstarief bedragen.

Uit dat onderscheid volgt alles. De waarde van je installatie hangt vanaf dan af van één getal dat je waarschijnlijk niet kent: welk deel van je opwek je zelf gebruikt.

Voor een gemiddeld huishouden zonder sturing ligt dat rond een derde. Dat betekent dat tweederde van je opwek straks tegen het lagere tarief wordt afgerekend. Verhoog je dat aandeel naar de helft, dan verandert de opbrengst aanzienlijk, en dat kan zonder investering.

De maatregelen die daarvoor werken, kosten niets en beginnen met verplaatsen. Was en vaatwas draaien midden op de dag in plaats van 's avonds. De boiler of het warmtapwater van de warmtepomp overdag laten opwarmen. De auto laden als de zon schijnt in plaats van 's nachts. Bij elkaar verschuift dat een paar kilowattuur per dag, en dat telt over een jaar op tot een merkbaar bedrag.

Wat daar bovenop kan, kost wel geld en vraagt een eigen rekensom. Een thuisbatterij slaat overschot op voor de avond; of dat uitkomt hangt af van hoeveel je teruglevert en tegen welk verschil. Een warmtepomp of een elektrische boiler kan overdag warmte maken en die opslaan in water, wat goedkoper is dan opslaan in een accu. En een dynamisch contract maakt het mogelijk te sturen op de uurprijs, met de kanttekening dat je dan ook het prijsrisico draagt.

Nu wat er níet verandert, want dat is het geruststellende deel. Je panelen blijven evenveel opwekken. De besparing op je eigen verbruik blijft volledig intact — dat deel is nooit gesaldeerd maar gewoon niet-afgenomen stroom. De terugleverkosten die veel leveranciers nu al rekenen, staan hier los van en bestaan nu ook al. En een installatie die al is terugverdiend, blijft geld opleveren; alleen minder dan voorheen.

Voor wie nu overweegt panelen te leggen, is de eerlijke samenvatting deze: de terugverdientijd wordt langer dan de folders van een paar jaar geleden lieten zien, en bij een woning met een hoog eigen verbruik overdag komt het nog steeds uit. Reken met je eigen jaarafrekening en niet met een gemiddelde, en vraag de aanbieder om de som te maken zónder saldering.

En één praktisch punt dat vaak vergeten wordt: laat je installatie controleren op de instelling van de omvormer. Bij een hoog terugleveraanbod in de buurt kan de netspanning oplopen, waarop de omvormer zichzelf afschakelt. Dat is geen storing maar beveiliging, en het betekent wel dat je op zonnige middagen opbrengst misloopt zonder dat je het merkt.

Beeld en bijschriften

Aanbevolen: dezelfde installatie met en zonder saldering, met het eigen verbruik als bepalende factor.

Aanvullend beeld: een gemiddeld huishouden met een derde eigen verbruik, en hetzelfde huishouden met de helft.

De maatregelen die niets kosten: was, vaatwas, warm water en autoladen verplaatst naar overdag.

Een omvormer die op zonnige middagen afschakelt bij te hoge netspanning.

Veelgestelde vragen

Wat verdwijnt er precies? Het wegstrepen van teruggeleverde tegen afgenomen stroom.

Wat blijft er intact? De besparing op je eigen verbruik; dat is nooit gesaldeerd maar gewoon niet-afgenomen stroom.

Is er een ondergrens voor de vergoeding? Ja, tot 2030 minimaal de helft van het kale leveringstarief.

Welk getal bepaalt mijn opbrengst? Het deel van je opwek dat je zelf gebruikt.

Hoeveel is dat gemiddeld? Zonder sturing ongeveer een derde.

Wat kan ik gratis doen? Was, vaatwas, warm water en het laden van de auto naar overdag verplaatsen.

Loont het nog om panelen te leggen? Bij een hoog eigen verbruik overdag wel; laat de som maken zónder saldering.